Internationale samenwerking

Voor de kwaliteit van adviezen en uitspraken is de Raad van State afhankelijk van kennis. Voor een groot deel bevindt deze kennis zich al in de beide Afdelingen of elders in Nederland, zoals universiteiten, andere kenniscentra, uitvoeringsinstellingen. Maar voor een ander deel bevindt die kennis zich elders. De Raad en zijn Afdelingen onderhouden daarom contact met diverse buitenlandse instellingen, zowel bilateraal als multilateraal. Met name binnen Europa wordt vaak informatie gedeeld. Daarbij moet primair worden gedacht aan zusterinstellingen, maar ook aan al dan niet wetenschappelijke kennisinstellingen waar vraagstukken spelen op het terrein van wetgevingsadvisering of bestuursrechtspraak.

Wat betreft de Afdeling advisering zijn er vooral bilaterale contacten met de Raden van State van België, Luxemburg en Frankrijk. Voor de Afdeling bestuursrechtspraak geldt dat er buiten Nederland vooral bilaterale contacten zijn met het Hof van Justitie in Luxemburg en het Europees Hof voor de Rechten van de Mens te Straatsburg.

De Raden van State in de Beneluxlanden komen om het jaar bijeen.

De Raad van State is al sinds de oprichting van de Europese vereniging in 1998 lid van de Association of the Councils of State and Supreme Administrative Jurisdictions of the European Union, kortweg ACA-Europe. In deze vereniging, gehuisvest bij de Belgische Raad van State in Brussel, zijn alle EU-lidstaten vertegenwoordigd. Ook het Hof van Justitie in Luxemburg is lid. Montenegro, Noorwegen, Servië, het Verenigd Koninkrijk, Turkije en Zwitserland nemen als waarnemer of kandidaatlid deel aan enkele activiteiten van ACA-Europe.

ACA-Europe kent online gespreksfora die als vraagbaak en debatforum dienen en waarop de leden relevante uitspraken kunnen publiceren. Daarnaast organiseerde ACA‑Europe, in 2023 onder Italiaans en vervolgens Fins/Zweeds voorzitterschap, jaarlijks enkele inhoudelijke symposia. De Afdeling bestuursrechtspraak was in april 2023 vertegenwoordigd bij de ACA-bijeenkomst in Riga over termijnen die in de verschillende landen kunnen gelden voor bestuur en rechter. In oktober 2023 was de Afdeling bestuursrechtspraak vertegenwoordigd bij de ACA-bijeenkomst in Stockholm over het stellen van prejudiciële vragen aan het Hof van Justitie.

De jaarlijkse ledenvergadering van ACA-Europe vond in juni 2023 plaats in Napels en werd gecombineerd met een symposium over de betekenis van sociale grondrechten in de bestuursrechtspraak van de verschillende landen. Tijdens deze bijeenkomst werd ook het Italiaanse ACA-voorzitterschap overgedragen aan Finland en Zweden, die tot medio 2025 gezamenlijk de voorzittershamer zullen hanteren. Ook heeft tijdens die vergadering de Nederlandse Raad van State aangeboden het initiatief te nemen tot een ACA‑bijeenkomst over de kwaliteit van wetgevingsadvisering. Dit initiatief zal worden uitgewerkt in samenwerking met de Belgische Raad van State. Die bijeenkomst zal naar verwachting plaatsvinden in 2025.

In 2023 heeft een lid van de Afdeling bestuursrechtspraak als onderdeel van het ACA-uitwisselingsprogramma een werkbezoek gebracht aan de Raad van State van Italië.

De Afdeling bestuursrechtspraak is actief in Europees ACA-verband, maar is ook lid van de wereldwijde Association Internationale des Hautes Juridictions Administratives/International Association of Supreme Administrative Jurisdictions, kortweg AIHJA/IASAJ. Ook bij deze vereniging die tot 2025 wordt geleid door Chili, staat kennisoverdracht centraal. Het secretariaat van de vereniging is gevestigd bij de Franse Raad van State te Parijs.

De Raad ontvangt tot slot met enige regelmaat buitenlandse delegaties met belangstelling voor de wijze waarop in Nederland de advisering en/of de bestuursrechtspraak zijn georganiseerd. De kennisoverdracht die daarmee gepaard gaat is in de regel voor alle betrokkenen relevant, voor zowel onze gasten als onszelf.