Toegankelijke rechtspraak

Sinds de zomer van 2024 krijgen woningbouwzaken voorrang op andere rechtszaken in het omgevingsrecht. Aanvankelijk zou dit project stoppen op 1 juli 2025, maar gelet op de bereikte resultaten en het grote maatschappelijke belang van de woningbouwopgave heeft de Afdeling bestuursrechtspraak besloten om daar in elk geval tot de zomer van 2026 mee door te gaan.

Een verdere specificatie van de instroom, uitstroom en doorlooptijden staat in het onderdeel ‘Bestuursrechtspraak in cijfers’ op deze website. Daar vindt u ook het jurisprudentieoverzicht met samenvattingen van de uitspraken die in 2025 een belangrijke bijdrage hebben geleverd aan de ontwikkeling van de jurisprudentie.

De Afdeling bestuursrechtspraak streeft naar goede, zorgvuldige en effectieve communicatie met partijen. Goede communicatie is een belangrijke randvoorwaarde voor toegankelijke rechtspraak en effectieve rechtsbescherming. Als burgers en bedrijven niet goed weten wat hun rechten en mogelijkheden zijn in een procedure, kunnen zij daar niet optimaal gebruik van maken. Goede communicatie draagt bovendien bij aan het vertrouwen in de rechtspraak. In 2025 is daarom een project gestart om te onderzoeken hoe de communicatie met procederende burgers gebruiksvriendelijker kan worden gemaakt. Een externe onderzoeker heeft aan de hand van onder meer interviews met procederende burgers informatie en feedback opgehaald. Aan de hand daarvan zijn aanbevelingen gedaan om vanuit de behoefte van verschillende soorten procespartijen te zoeken naar daarop afgestemde communicatie(vormen). In 2026 zal op basis van die aanbevelingen gewerkt worden aan het doorvoeren van verbeteringen.

Onderdeel van de verbetering van de toegankelijkheid is ook het mogelijk maken van het digitaal procederen. Sinds 2025 kunnen vreemdelingenadvocaten in een nieuw digitaal, snel en beveiligd portaal procesdossiers bekijken, stukken uitwisselen en communiceren met de Afdeling bestuursrechtspraak. Ook de IND kan sinds 2025 processtukken via een systeemkoppeling uitwisselen met de Afdeling bestuursrechtspraak.

Aan een digitaal portaal voor álle zaken wordt hard gewerkt. Streven is dat in 2028 procespartijen in alle zaken via een beveiligd portaal procesdossiers kunnen bekijken, stukken kunnen uitwisselen en communiceren met de Afdeling bestuursrechtspraak. Voor burgers, studenten, bestuursorganen en organisaties en advocaten en gemachtigden bestaat nu al de mogelijkheid om processtukken aan te leveren via een voorziening voor Veilig Mailen op de website van de Raad van State.