Oriëntatie op de buitenwereld

In 2024 hebben het Landelijk Overleg Vakinhoud Bestuursrecht (LOVB) van de Raad voor de rechtspraak en de Afdeling bestuursrechtspraak samen het initiatief genomen om professionele, gelijkwaardige gesprekken te voeren over ons werk met bestuursrechters van de eerste lijn (bij de rechtbanken) en in hoger beroep. Doel van het gesprek is elkaar informeren en bespreken op welke manier we elkaar kunnen helpen: signalen aan de wetgever geven, jurisprudentie aanpassen, best practices delen. In 2025 hebben twee regiobijeenkomsten met afvaardigingen van verschillende rechtbanken plaatsgevonden, waaraan steeds staatsraden en juristen van de Afdeling bestuursrechtspraak deelnamen.

Daarnaast hebben staatsraden en juristen van de Afdeling bestuursrechtspraak ook in 2025 deelgenomen aan de zogenoemde expertgroepen van de rechtbanken op de terreinen waarop de Afdeling bestuursrechtspraak rechter in hoger beroep is: de expertgroepen Algemene wet bestuursrecht, Omgevingsrecht, Vreemdelingenrecht en Varia. In deze bijeenkomsten wordt praktische informatie gedeeld, maar is er ook ruimte voor het uitwisselen van andere informatie.

In 2025 is de Klankbordgroep Migratierecht twee keer bijeengekomen bij de Afdeling bestuursrechtspraak. In de bijeenkomst in maart is van gedachten gewisseld over hoe de verschillende partijen (advocatuur, minister, rechtbank, Afdeling bestuursrechtspraak) omgaan met het arrest Ararat van het Hof van Justitie over ambtshalve toetsing aan het beginsel van non-refoulement. Daarnaast is gesproken over de ingrijpende gevolgen van de asielnoodmaatregelenwet en het EU-Migratiepact voor het asielrecht. Er werden zorgen geuit over de mogelijke invloed op doorlooptijden en zorgvuldigheid van besluitvorming. In september 2025 kwam de problematiek van het horen van kinderen in het vreemdelingenrecht aan de orde. Een onderwerp van gesprek was verder het effectief procederen in hoger beroep en het wederzijds informeren over de voortgang van procedures. Tot slot kan vermeld worden dat op beide bijeenkomsten aan de Afdeling bestuursrechtspraak enkele uitspraken zijn genoemd door een van partijen (IND of advocatuur) die als knellend zijn ervaren. Het geven van deze feedback op verzoek van de Afdeling bestuursrechtspraak is inmiddels gebruik geworden binnen de Klankbordgroep en stelt de Afdeling bestuursrechtspraak in staat om hier eventueel vervolg aan te geven.

Advocaten, vertegenwoordigers van bestuursorganen en andere juridische professionals die in hun dagelijkse praktijk te maken hebben met de Afdeling bestuursrechtspraak waren in juni 2025 aanwezig bij de Middag van de Bestuursrechtspraak. Tijdens deze bijeenkomst gingen zij met collega’s van de Afdeling bestuursrechtspraak in gesprek over de Omgevingswet, de werkwijze van de Afdeling bestuursrechtspraak en de mogelijkheden tot het versnellen van procedures, en over digitalisering en communicatie met partijen. Daarnaast was er gelegenheid om allerlei vragen te stellen over het ‘reilen en zeilen’ van de Afdeling bestuursrechtspraak.

In 2025 heeft de Afdeling bestuursrechtspraak meerdere zogenoemde kenniscafés georganiseerd. Het uitgangspunt van de kenniscafés is dat de Afdeling bestuursrechtspraak door lezingen van externe sprekers meer te weten komt over onderwerpen die raken aan het werk. Daarbij staat niet zozeer het juridische, maar juist ook een meer praktisch, maatschappelijk perspectief centraal. Zo werd in 2025 gesproken over forensisch medisch onderzoek bij vermoede slachtoffers van marteling en inhumane behandeling en de bevoegdheid van burgemeesters om een pand te sluiten op grond van artikel 13b van de Opiumwet.

In maart 2025 vroeg de Afdeling bestuursrechtspraak organisaties en mensen om in vier vergelijkbare rechtszaken mee te denken hoe moet worden omgegaan met wijzigingsverzoeken in de Basisregistratie Personen (BRP). In deze zaken wilde de Afdeling bestuursrechtspraak een breder beeld verkrijgen van de gevolgen van het toe- of afwijzen van rectificatieverzoeken van persoonsgegevens in de BRP. Ook wilde zij meer weten over problemen bij het beoordelen van buitenlandse documenten die aan zulke rectificatieverzoeken ten grondslag liggen. In totaal hebben 45 personen en organisaties gereageerd, waaronder de IND, de Nederlandse Vereniging voor Burgerzaken, de Rijksdienst voor Identiteitsgegevens, diverse gemeenten en individuele personen.

De Afdeling bestuursrechtspraak heeft op 22 oktober 2025 uitspraak gedaan in de zaken. Eén van die uitspraken is een zogenoemde overzichtsuitspraak (ECLI:NL:RVS:2025:4980).