Klachtbehandeling

Artikel 45 van de Wet op de Raad van State verplicht de Afdeling bestuursrechtspraak een klachtenregeling te hebben. De afdelingen 9.1.1 en 9.1.2 van de Algemene wet bestuursrecht zijn van overeenkomstige toepassing op de klachtenregeling. De Klachtenregeling Afdeling bestuursrechtspraak staat op de website van de Raad van State.

In 2025 heeft de Afdeling bestuursrechtspraak zo’n 10.900 zaken afgedaan. Ongeveer zeventig mensen hebben het afgelopen jaar in meer of minder duidelijke bewoordingen in e-mail of brief ongenoegen geuit over onderwerpen die zijn gerelateerd aan een rechtszaak. Dat is evenveel als in 2024. Ongeveer dertig van hen hebben ook in eerdere jaren geklaagd.

Vaak bevatten de klachten inhoudelijke kritiek op beslissingen van de Afdeling bestuursrechtspraak. Die klachten gingen zowel over uitspraken, over beslissingen over de orde op de zitting als over procedurele beslissingen. Voorbeelden van procedurele beslissingen zijn beslissingen op beroepen op betalingsonmacht of op verzoeken om uitstel of een proces-verbaal. Een klacht kan niet gaan over deze rechterlijke beslissingen. De wet sluit dat uit.

Sommige brieven die als klacht waren geformuleerd, zijn overgedragen aan de behandelend kamer van de Afdeling bestuursrechtspraak. Ze konden worden aangemerkt als (hoger)beroepschriften of verzoeken die in het kader van een lopende procedure konden worden ingebracht.

Een paar klachten ging over de werkwijze van de Afdeling bestuursrechtspraak in het algemeen. Voorbeelden daarvan zijn de wijze waarop de Afdeling bestuursrechtspraak vraagt om verhinderdata voor zittingen, het gebruik van PostNL, het al dan niet aangetekend verzenden van stukken, de digitale ondertekening, de technische beperking bij het digitaal aanleveren van omvangrijke stukken, de wijze van adresseren, agenderen en indelen. In antwoord op deze individuele kritische opmerkingen geeft de Afdeling bestuursrechtspraak dan uitleg. In de regel is het informatie die ook te vinden is op de website.

Een aantal briefschrijvers beklaagde zich over de duur van de procedure of uitspraaktermijn of over de communicatie daarover. De Afdeling bestuursrechtspraak heeft geprobeerd in de beantwoording zo helder en eerlijk mogelijk uitleg en informatie te geven over de duur en de voortgang.

In een paar gevallen was de klacht gegrond. Zo was er in één geval sprake van onbereikbaarheid van de griffier waardoor een overbodige voorlopige voorziening werd getroffen. Een andere gegronde klacht zag, als gevolg van interne zaaksoverdracht, op gelijktijdig verzonden tegenstrijdige correspondentie. Een derde gegrond klacht zag op het abusievelijk niet registreren van een hogerberoepschrift dat gelijktijdig met een ander hogerberoepschrift was aangeboden. Verder was er een geval van onjuiste adressering, dat na telefonisch overleg met klager is opgelost. In een andere procedure werd terecht geklaagd over het niet nakomen van de schriftelijk toegezegde uitspraakdatum en de communicatie daarover.

De Afdeling bestuursrechtspraak blijft voortdurend werken aan het verbeteren van de kwaliteit en aan het vertrouwen in de rechtspraak en probeert te leren van de opmerkingen en klachten. Er is veel aandacht voor goede communicatie met partijen. De correspondentie in concrete zaken wordt regelmatig door een interne deskundige commissie kritisch bekeken op inhoud en duidelijk taalgebruik. Dat geldt ook voor de informatie op de website over het procederen bij de Afdeling bestuursrechtspraak. De ervaringen uit de praktijk zijn daarbij belangrijk.

De Afdeling bestuursrechtspraak verwacht verder dat digitale ontwikkelingen het procederen bij de Afdeling bestuursrechtspraak in de toekomst verder zal vereenvoudigen.