Stikstof


PAS-uitspraken 29 mei 2019

Op 29 mei 2019 deed de Afdeling bestuursrechtspraak van de Raad van State twee belangrijke uitspraken over het Programma Aanpak Stikstof (PAS). Die uitspraken zijn veel in het nieuws geweest, omdat de stikstofcrisis daarna is ontstaan.

De Afdeling bestuursrechtspraak oordeelde dat het PAS niet als basis mag worden gebruikt voor toestemming voor activiteiten die extra stikstofuitstoot veroorzaken. Denk daarbij bijvoorbeeld aan de uitbreiding van een veehouderij, de komst van een nieuwe woonwijk of de aanleg van een nieuwe weg. Daarnaast oordeelde de Afdeling bestuursrechtspraak dat het beweiden van vee en het bemesten van percelen activiteiten zijn waarvoor een natuurvergunning nodig is.

Bestuursrechtspraak

Na de uitspraken van 29 mei 2019 kan er geen gebruik meer worden gemaakt van het PAS. Bestuursorganen zijn sindsdien op zoek naar andere manieren om activiteiten die stikstof uitstoten, toch te laten doorgaan. Ze maken bijvoorbeeld gebruik van externe saldering of de ADC-toets. De Afdeling bestuursrechtspraak deed daar de afgelopen tijd verschillende uitspraken over.

Uitspraak over tracébesluit ViA15

Op 20 januari 2021 deed de Afdeling bestuursrechtspraak een uitspraak over het tracébesluit A15/A12 Ressen-Oudbroeken (ViA15). Die uitspraak gaat in op zogenoemde afkap van 5 kilometer in het SRM2-rekenmodel waarmee de stikstofgevolgen van wegverkeer worden berekend.

Uitspraak over intrekken natuurvergunning

Op 20 januari 2021 deed de Afdeling bestuursrechtspraak een uitspraak over de omstandigheden die een rol spelen bij het intrekken van natuurvergunningen.

Uitspraak over externe saldering

Op 30 september 2020 deed de Afdeling bestuursrechtspraak een einduitspraak over het bedrijventerrein Logistiek Park Moerdijk. In die uitspraak komen de voorwaarden voor ‘externe saldering’ aan de orde.

Uitspraak over weiden van vee

Op 9 september 2020 bevestigde de Afdeling bestuursrechtspraak haar eerdere oordeel van 29 mei 2019 dat een vergunning voor melkveehouderij ook betrekking moet hebben op het weiden van dat melkvee.

Uitspraak over ADC-toets en beperkte toename van stikstofuitstoot

Op 4 maart 2020 oordeelde de Afdeling bestuursrechtspraak dat de nieuwe overnachtingshaven Spijk bij Lobith mag worden aangelegd. Er is een zogenoemde ADC-toets uitgevoerd. Daarnaast is de beperkte toename van stikstofuitstoot niet van merkbare invloed op de natuurgebieden in de omgeving.

Uitspraak over ADC-toets

In een uitspraak van 24 juli 2019 gaf de Afdeling bestuursrechtspraak groen licht voor de verbreding van de Kempenbaan-West in Veldhoven en een nieuwe aansluiting op de rijksweg A67. Ook in deze zaak is de zogenoemde ADC-toets succesvol doorlopen.

Advisering

Ook de Afdeling advisering wordt in haar werk geconfronteerd met de gevolgen van de PAS-uitspraken. De minister van Landbouw, Natuur en Voedselkwaliteit stelde de Afdeling advisering gerichte vragen in een voorlichting. Ook gaf de Afdeling advisering advies over verschillende wetsvoorstellen die met de stikstofcrisis te maken hebben.

Wetsvoorstel voor invoering natuurcompensatiebank

De Afdeling advisering heeft op 9 juni 2021 advies uitgebracht over een wetsvoorstel dat een natuurcompensatiebank mogelijk maakt. Dat advies is nog niet openbaar gemaakt gemaakt door de minister van Landbouw, Natuur en Voedselkwaliteit.

Ontwerpbesluit stikstofreductie en natuurverbetering

De Afdeling advisering adviseerde op 21 april 2021 over het ontwerpbesluit stikstofreductie en natuurverbetering. De minister van Landbouw, Natuur en Voedselkwaliteit heeft het advies op 18 juni 2021 openbaar gemaakt.

Wetsvoorstel stikstofreductie en natuurverbetering

De Afdeling advisering adviseerde op 9 september 2020 over dit wetsvoorstel van de minister van Landbouw, Natuur en Voedselkwaliteit. Het heeft als doel om de stikstofuitstoot in Nederland te verminderen en de staat van instandhouding van Natura 2000-gebieden te verbeteren. De Eerste Kamer heeft op 9 maart 2021 met het wetsvoorstel ingestemd.

Initiatiefwetsvoorstel Wet duurzame stikstof

De Afdeling advisering adviseerde op 8 juli 2020 over dit initiatiefwetsvoorstel van GroenLinks. Het doel van het voorstel is de stikstofuitstoot in Nederland te verminderen zodat er ruimte ontstaat voor de bouw van onder meer woningen. GroenLinks heeft het advies van de Afdeling advisering op 5 oktober 2020 bij de Tweede Kamer ingediend. Op 10 december 2020 heeft de Tweede Kamer het initiatiefwetsvoorstel verworpen.

Voorlichting over het instellen van een drempelwaarde

De Afdeling advisering bracht op verzoek van de minister van Landbouw, Natuur en Voedselkwaliteit een zogenoemde voorlichting uit over het instellen van een drempelwaarde voor activiteiten die weinig stikstof uitstoten. De minister heeft de voorlichting op 26 november 2019 naar de Tweede Kamer gestuurd.

Rapporten over stikstof

Het Adviescollege Stikstofproblematiek (de ‘commissie Remkes’) heeft advies uitgebracht over een structurele aanpak van de stikstofproblematiek op de lange termijn. Het Adviescollege Meten en Berekenen Stikstof (de 'commissie Hordijk' bracht in juni 2020 een rapport uit over de meet- en rekensystematiek voor stikstofuitstoot.