Uitspraken

Conclusie van staatsraad advocaat-generaal Snijders over schadevergoeding bij schending van het vertrouwensbeginsel in het bestuursrecht. Deze conclusie is een vervolg op zijn eerdere conclusie van augustus 2024. Daarin overwoog hij dat iemand recht heeft op vergoeding van zogenoemde dispositieschade als die heeft vertrouwd op een toezegging van een bestuursorgaan, maar dat bestuursorgaan dat vertrouwen niet kan honoreren en aan andere, zwaarder wegende belangen voorrang geeft. De grote kamer van de Afdeling bestuursrechtspraak kwam in de zaak die tot de conclusie van augustus 2024 leidde, uiteindelijk tot het oordeel dat er geen sprake was van een opgewekt vertrouwen. Daarom kwam de grote kamer niet toe aan de toepassing van de aanbevelingen uit de conclusie in de concrete rechtszaak. Dat was de reden voor de voorzitter van de Afdeling bestuursrechtspraak om advocaat-generaal Snijders in januari 2026 een aanvullende conclusie te vragen over het vertrouwensbeginsel en om zijn eerdere conclusie van augustus 2024 alsnog toe te passen op een andere rechtszaak. In deze nieuwe zaak gaat het om een dwangsom die het college van burgemeester en wethouders van Den Haag heeft opgelegd aan een bedrijf.

Bij brief van 1 maart 2022 heeft het college van burgemeester en wethouders van Velsen de aan [partij] van rechtswege gegeven omgevingsvergunning voor het bouwen van een woning op het perceel aan de [locatie 1] in Santpoort-Zuid bekend gemaakt. De omgevingsvergunning is gegeven voor de bouw van een nieuwe woning op het perceel de [locatie 1]. De woning is inmiddels gebouwd. Ingevolge het ter plaatse geldende bestemmingsplan "Santpoort-Zuid" hebben de gronden waarop het bouwplan is voorzien de bestemming "Wonen". Het bouwplan is in strijd met het bestemmingsplan, omdat de woning gedeeltelijk buiten het bouwvlak komt te liggen en de maximaal toegestane goothoogte wordt overschreden. Verder steekt de voor een klein deel buiten het bouwvlak liggende serre boven de vloer van de eerste verdieping uit en wordt het atelier voor een deel op gronden met de bestemming "Tuin" gebouwd. [appellant A] en [appellant B] wonen aan de [locatie 2]. Zij verzetten zich tegen de gegeven omgevingsvergunning. Zij vrezen voor aantasting van hun woon- en leefklimaat.

Bij besluit van 15 november 2021 heeft het college van burgemeester en wethouders van Houten aan [appellant B] een omgevingsvergunning verleend voor het plaatsen van een overkapping en een fietsenberging met kliko-ombouw (de fietsenberging) op het adres [locatie 1] in Houten (het perceel). Het perceel is een voormalig boerenerf. Op het perceel staat een monumentale dwarshuisboerderij met de naam "De Grote Geer". Verder staat aan de voorzijde van het perceel een gebouw dat "het Bouwhuys" heet. [appellant B] is eigenaar van het perceel en heeft in De Grote Geer een gezinshuis gevestigd. Zijn aanvraag om omgevingsvergunning heeft betrekking op het realiseren van de fietsenberging aan de voorzijde van het perceel en een overkapping met zonnecollectoren in het achtererfgebied van het perceel. Volgens het bouwplan komt de overkapping aan de zuidzijde van het perceel te staan. [appellant A] woont op het adres [locatie 2]. Vanuit zijn woning kijkt hij recht op de overkapping. In bezwaar heeft hij zich verzet tegen de vergunning voor beide bouwwerken.

Het bestemmingsplan ‘XI Strijp binnen de Ring 2007 (Cederlaan 2)’ van de gemeente Eindhoven is definitief. Dit betekent dat de gemeente door kan met de plannen voor de bouw van ruim 240 woningen op het voormalige terrein van Philips Packaging aan de Cederlaan in Eindhoven. Enkele omwonenden kwamen tegen het bestemmingsplan in beroep bij de Afdeling bestuursrechtspraak. Hun bezwaren gaan vooral over de hoogte en de positionering van de gebouwen. Een woontoren mag 45 meter hoog worden, wat zij veel te hoog vinden. De Afdeling bestuursrechtspraak geeft de omwonenden op dit punt geen gelijk. Op een ander punt constateert de Afdeling bestuursrechtspraak wel een gebrek in het bestemmingsplan. In het plan staat namelijk niet dat de aanleg van 8 m2 aan groenvoorzieningen per toegevoegde woning op de gronden binnen het plangebied gebeurt. De advocaat van de gemeenteraad heeft tijdens de rechtszitting bij de Afdeling bestuursrechtspraak op 8 mei verklaard dat de gemeenteraad dit wel heeft bedoeld. De Afdeling bestuursrechtspraak heeft de regel in het bestemmingsplan daarom aangepast en hiermee met de uitspraak van vandaag 'zelf in de zaak voorzien', zoals dat heet. Het geconstateerde gebrek is hiermee hersteld en de procedure is hiermee afgerond. Het bestemmingsplan voor de bouw van ruim 240 woningen in Eindhoven is daarmee definitief geworden.

Bij besluit van 8 februari 2022 heeft het college van burgemeester en wethouders van Raalte het verzoek van [appellant] van 23 december 2021 om handhavend op te treden tegen de uitwisseling van materieel tussen de varkenshouderijen aan de [locatie 1] en aan de [locatie 2] in Raalte, afgewezen. [appellant] en zijn familie wonen aan de [locatie 1] en [locatie 2] in Raalte. Op ongeveer 60 m ten zuiden daarvan ligt de varkenshouderij aan de [locatie 2] en op ongeveer 180 m ten noordoosten ligt de varkenshouderij aan de [locatie 1]. Op dit adres woont ook [gemachtigde A] en is [bedrijf] gevestigd. [appellant] heeft het college verzocht om handhavend op te treden tegen beide varkenshouderijen, omdat hij overlast ervaart doordat tussen de bedrijven materieel wordt uitgewisseld. Volgens hem wordt dagelijks materieel dat toebehoort aan één van beide varkenshouderijen, in het bijzonder beide shovels, een verreiker, een tractor met bijbehorende werktuigen, een mestscheider en een zitmaaier, ingezet op beide bedrijven, waardoor dit materieel steeds over de weg langs de woningen van [appellant] heen en weer wordt verplaatst.

Bij besluit van 13 november 2020 heeft het college van burgemeester en wethouders van Waadhoeke een omgevingsvergunning verleend voor de bouw van vijftien appartementen aan de Beuckelaerstraat 29A t/m 29R in St.-Annaparochie. De omgevingsvergunning maakt de bouw van vijftien appartementen in vier bouwlagen mogelijk. [appellant sub 1] en anderen wonen in de directe omgeving van de locatie en zijn het niet eens met de verlening van de omgevingsvergunning vanwege de gevolgen daarvan voor hun woon- en leefklimaat. Het college betoogt dat de rechtbank ten onrechte heeft geoordeeld dat het college de afwijking van de parkeernormen niet deugdelijk heeft gemotiveerd. Volgens het college volgt uit de motivering van het besluit op bezwaar van 18 maart 2024, dat naar aanleiding van de einduitspraak is genomen, dat er in de openbare ruimte voldoende parkeerplaatsen binnen 100 mr loopafstand van de ontwikkeling beschikbaar zijn die kunnen worden aangewend voor deze ontwikkeling.

Bij besluit van 16 januari 2024 heeft het college van burgemeester en wethouders van Oost Gelre het wijzigingsplan "Wijzigingsplan Papenweg 6 Lievelde" vastgesteld. Het wijzigingsplan voorziet in een verandering van de bestemming van de woning aan de Papenweg 6 in Lievelde. De bestemming van die woning was "Bedrijf" en is nu "Wonen". Hierdoor wordt de woning niet meer als een bedrijfswoning aangemerkt, maar als een reguliere burgerwoning. De bevoegdheid om de bestemming te wijzigen staat in artikel 3.7 van het bestemmingsplan "Kern Lievelde 2015" (het bestemmingsplan). [appellante] is de eigenaar van het perceel aan de [locatie] in Lievelde met daarop bedrijfsgebouwen en biedt dat aan voor verhuur aan derden. In het verleden zijn de huurders steeds aannemers of bouwbedrijven geweest. [appellante] vreest dat de aanwezigheid van een burgerwoning vlakbij haar perceel de bedrijfsvoering van bouwbedrijven ernstig zal beperken en het perceel daardoor minder aantrekkelijk maakt voor de verhuur.

Bij brief van 28 april 2023 heeft het college van gedeputeerde staten van Utrecht het verzoek van de vereniging om in het Natura 2000-gebied "Kolland en Overlangbroek" (het gebied) het waterpeil te laten verhogen, essenhakhoutbeheer te laten plaatsvinden en braamopslag te laten verwijderen, afgewezen. Het college van gedeputeerde staten heeft dit verzoek opgevat als een verzoek om een aanschrijving in de zin van artikel 2.4, eerste lid, van de Wet natuurbescherming. Vereniging Natuur en Milieu komt op voor het landschap, de natuur en het leefmilieu in de omgeving van Wijk bij Duurstede. Volgens de vereniging zijn maatregelen in het gebied nodig om (verdere) verslechtering van de staat van de natuur te voorkomen. Daarom heeft zij het college van gedeputeerde staten verzocht om drie maatregelen te treffen, namelijk het laten plaatsvinden van essenhakhoutbeheer door de terreinbeheerders van het gebied, het onmiddellijk effectief verwijderen van braamopslag door de terreinbeheerders van het gebied en het onmiddellijk verhogen en actief monitoren van het waterpeil in en rondom het gebied door het college van dijkgraaf en hoogheemraden.

Bij twee afzonderlijke brieven van 20 september 2022 heeft het college van burgemeester en wethouders van Raalte het verzoek van [appellant] van 25 mei 2022 om handhavend op te treden tegen de aanvoer, opslag en afvoer van CCM bij de varkenshouderijen aan de [locatie A] en de [locatie B] in Raalte gedeeltelijk toegewezen en aan [vleesvarkensbedrijf] een last onder dwangsom opgelegd wegens het vaker dan één keer per dag vullen van de sleufsilo’s aan de [locatie A]. Voor het overige is het handhavingsverzoek afgewezen. Deze twee brieven vormen samen het besluit van 20 september 2022. [appellant] en zijn familie wonen aan de [locatie C] in Raalte. Op ongeveer 60 m ten zuiden daarvan ligt de varkenshouderij aan de [locatie A] en op ongeveer 180 m ten noordoosten ligt de varkenshouderij aan de [locatie B]. Op dit adres woont ook [persoon B] en is [varkenshandel] gevestigd. Beide varkenshouderijen beschikken over sleufsilo’s voor de opslag van CCM, zetmeelrijk veevoer gemaakt van mais. [appellant] ervaart geluidsoverlast door de aanvoer van CCM naar de varkenshouderijen, het volrijden van de sleufsilo’s en het uitrijden van CCM vanuit de sleufsilo’s naar de voerkeuken. Volgens hem is de opslag van CCM aan de [locatie A] niet toegestaan en vinden er aan de [locatie B] vaker en langer activiteiten met CCM plaats dan is toegestaan. Om die reden heeft hij het college verzocht om handhavend op te treden tegen beide varkenshouderijen.

Het college van burgemeester en wethouders van Enschede hoeft de boete van € 600.000 niet te betalen die de Autoriteit Persoonsgegevens (AP) had opgelegd vanwege wifitracking. Om inzicht te krijgen in de bezoekersaantallen in de binnenstad van Enschede had het college van B&W besloten om een voortdurende passantentelling te houden. De AP had de boete opgelegd omdat het college van mei 2018 tot en met april 2020 zonder grondslag persoonsgegevens heeft verwerkt van eigenaren en gebruikers van mobiele apparaten waarop de wifi stond ingeschakeld in de binnenstad. Dit is volgens de AP een overtreding van de Algemene Verordening Gegevensbescherming (AVG). Het college van B&W kwam eerder tegen de boete in beroep bij de rechtbank. Die oordeelde dat de AP niet heeft bewezen dat het college met de door haar gebruikte methode persoonsgegevens heeft verwerkt. De rechtbank ‘herriep’ de boete, wat betekent dat het college de boete niet hoeft te betalen. De AP kwam tegen de uitspraak van de rechtbank in hoger beroep bij de Afdeling bestuursrechtspraak. Zij voert in hoger beroep aan dat de rechtbank had moeten ingaan op haar standpunt dat identificatie van natuurlijke personen al bij de tellingen van unieke bezoekers aan de binnenstad heeft plaatsgevonden en daarmee al sprake is van persoonsgegevens. Maar ook in hoger beroep krijgt de AP geen gelijk. Het standpunt waarop de rechtbank volgens de AP in had moeten gaan, heeft de AP niet in haar besluit ingenomen, terwijl dit volgens de Afdeling bestuursrechtspraak wel mogelijk was. Bij een bestuursrechtelijk boetebesluit geldt volgens vaste jurisprudentie van de Afdeling bestuursrechtspraak als uitgangspunt dat het bestuursorgaan het dragend bewijs van een overtreding bij de voltooiing van de bestuurlijke besluitvorming moet leveren. Dit mede in het licht van de rechtszekerheid. De AP kon niet pas in beroep bij de rechtbank met de onderbouwing komen waarom nu precies sprake is van een beboetbare overtreding, aldus de Afdeling bestuursrechtspraak. De Afdeling bestuursrechtspraak verklaart het hoger beroep van de AP dan ook ongegrond. Dit betekent dat de uitspraak van de rechtbank in stand blijft en dat het college van B&W van Enschede de boete van zes ton niet hoeft te betalen.