De Afdeling bestuursrechtspraak toetst of de overheid het recht goed heeft toegepast bij het nemen van een besluit. In dit onderdeel vindt u alle uitspraken die de Raad van State op zijn website publiceert. Meer informatie over de taak van de Afdeling bestuursrechtspraak vindt u in de rubriek Bestuursrechtspraak.
Toon overzicht van de actuele uitspraken:
De Afdeling bestuursrechtspraak van de Raad van State heeft de bezwaren tegen de kernenergievergunning en de watervergunning voor een multifunctionele nucleaire reactor in Petten ongegrond verklaard. Met deze uitspraak zijn beide vergunningen voor de Pallas-reactor definitief geworden. De Pallas-reactor vervangt de huidige Hoge Flux Reactor in Petten, die dit jaar 66 jaar in bedrijf is en tegen het einde van zijn economische levensduur loopt. De Autoriteit Nucleaire Veiligheid en Stralingsbescherming heeft in 2023 een vergunning op grond van de Kernenergiewet verleend voor de nieuwe reactor. En de minister van Infrastructuur en Waterstaat heeft een watervergunning verleend voor het onttrekken van water uit het Noordhollandsch Kanaal om te gebruiken als koelwater in de reactor en voor het lozen van koelwater in de Noordzee. De hoofdactiviteit van de nieuwe Pallas-reactor zal de productie van radioactieve stoffen zijn die worden gebruikt in de geneeskunde en het uitvoeren van nucleair technologisch onderzoek. Onder meer Greenpeace Nederland, Vereniging World Information Service on Energy Nederland (WISE) en Stichting Laka zijn het niet eens met de vergunningen en kwamen hiertegen in beroep gekomen bij de Afdeling bestuursrechtspraak. Zij voeren tal van bezwaren aan, zoals over de noodzaak van de reactor, de risico’s voor de veiligheid en de onvolledigheid van het milieueffectrapport. De Afdeling bestuursrechtspraak verklaart in de uitspraak van vandaag alle bezwaren ongegrond. Dit betekent niet dat hiermee alle procedures over de nieuwe Pallas-reactor zijn afgerond. Er loopt nog een procedure bij de Afdeling bestuursrechtspraak over de omgevingsvergunning voor de bouw van de Pallas-reactor. In november 2025 heeft de Afdeling bestuursrechtspraak daarover al wel een tussenuitspraak gedaan en geconstateerd dat de omgevingsvergunning gebreken vertoonde. Het college van B&W van Schagen kreeg in de tussenuitspraak de opdracht om met een nieuwe stikstofberekening aan te tonen dat de vergunning voor de nieuwe Pallas-reactor in overeenstemming is met het bestemmingsplan van de gemeente. In maart 2026 heeft het college van B&W de omgevingsvergunning hierop aangepast. Partijen die bij de procedure zijn betrokken hebben de gelegenheid gehad om vervolgens hierop te reageren. Het is op dit moment nog niet bekend wanneer de Afdeling bestuursrechtspraak een einduitspraak doet over de omgevingsvergunning voor de bouw van de Pallas-reactor.
De bio-energiecentrale Almere beschikt over een definitieve natuurvergunning. In 2021 verleende het college van gedeputeerde staten van Flevoland een natuurvergunning aan Bio-Energie Almere B.V. voor een bio-energiecentrale aan de Hefbrugweg in Almere. De bio-energiecentrale bestaat uit twee houtgestookte ketels, waarbij biogrondstof wordt ingezet als brandstof voor de productie van warmte. De warmte zal vervolgens worden geleverd aan het warmtenet van Vattenfall, dat warmte levert aan woningen in Almere. Coöperatie Mobilisation for the Environment (MOB) kwam eerder tegen de vergunning in beroep bij de rechtbank Midden-Nederland. Die vernietigde de vergunning eind 2023. De rechtbank oordeelde dat het college van gedeputeerde staten bij de verlening van de vergunning geen gebruik had kunnen maken van het zogenoemde stikstofregistratiesysteem. Het provinciebestuur en Bio-Energie Almere zijn het hier niet mee eens en zijn tegen de uitspraak van de rechtbank in hoger beroep gekomen bij de Afdeling bestuursrechtspraak. Die oordeelt vandaag dat de rechtbank in 2023 een juiste uitspraak heeft gedaan. Eerder dit jaar verleende het college van gedeputeerde staten een nieuwe natuurvergunning voor de bio-energiecentrale. Daartegen had MOB nieuwe bezwaren, maar die heeft de Afdeling bestuursrechtspraak vandaag ongegrond verklaard. Dat betekent dat de bio-energiecentrale nu over een definitieve vergunning beschikt.
Bij besluit van 29 juli 2021 heeft de minister van Infrastructuur en Waterstaat op verzoek van Liander N.V. aan onder meer de vennootschap en anderen de plicht opgelegd tot het gedogen van de aanleg en instandhouding van een ondergrondse middenspanningsverbindingen op een aantal percelen in de gemeente Niedorp. Om de leveringszekerheid in de Kop van Noord-Holland te garanderen zijn diverse uitbreidingen van het elektriciteitsnetwerk nodig. Een onderdeel van de beoogde uitbreiding is de aanleg van nieuwe middenspanningsverbindingen. Voor zover van belang loopt het tracé met tien parallelle 20 kV kabels ondergronds over de kadastrale percelen in Niedorp, sectie F, nrs. […], […] en […]. In het "Bestemmingsplan Buitengebied voormalige gemeente Niedorp" hebben deze percelen de bestemming "Agrarisch met waarden". De percelen worden voor agrarische doeleinden gebruikt. De vennootschap en anderen zijn de te onderscheiden rechthebbenden op deze percelen. De vennootschap en anderen betogen dat de rechtbank zich ten onrechte onbevoegd heeft geacht om een oordeel te geven over hun beroepsgrond dat met de gedoogplicht een grotere belemmering wordt veroorzaakt dan strikt noodzakelijk is.
Bij besluit van 16 november 2022 hebben provinciale staten van Gelderland het inpassingsplan "Windpark IJsselwind Zutphen" vastgesteld. Het PIP heeft betrekking op het Windpark IJsselwind, een initiatief van IJsselwind B.V. en het waterschap om in het plangebied gezamenlijk drie windturbines te realiseren voor een periode van maximaal 30 jaar ten noorden van het bedrijventerrein De Mars in Zutphen, een provinciale weg (N348) en twee waterwegen (Twentekanaal en IJssel). Initiatiefnemers hebben nog geen type windturbine gekozen. De aanvraag is daarom gebaseerd op een bandbreedte van 95 m tot 120 m voor de masthoogte, 120 m tot 138,5 m voor de rotordiameter en 180 tot 187,5 m voor de tiphoogte. Het opgetelde vermogen van de drie windturbines gezamenlijk bedraagt circa 13,5 MW. Om het Windpark IJsselwind mogelijk te maken, zijn verschillende besluiten van verschillende bestuursorganen nodig. Omwonenden en Stichting Eefde Tegen-wind - wonend dan wel gevestigd in de nabije omgeving van de voorziene windturbines - kunnen zich niet vinden in de ontwikkeling en hebben daarom beroep ingesteld tegen een of meer van deze besluiten. Zij vrezen onder meer dat het windpark leidt tot een aantasting van hun woon- en leefklimaat en de natuurwaarden in de omgeving.
Bij besluit van 27 maart 2025 heeft de minister van Klimaat en Groene Groei ingestemd met het door de Nederlandse Aardolie Maatschappij B.V. ingediende winningsplan Warffum van 23 september 2022. Bij besluit van 27 maart 2025 heeft de minister ingestemd met het door de NAM ingediende winningsplan Grijpskerk-Zuid van 14 maart 2023. Het winningsplan Warffum voorziet in verlenging van de gaswinning uit het bestaande gasveld Warffum tot en met 31 december 2032. Het winningsplan Grijpskerk-Zuid voorziet in verlenging van de gaswinning uit het bestaande gasveld Molenpolder tot en met 31 december 2031. De gaswinning uit deze gasvelden ligt op dit moment stil, omdat de in eerdere winningsplannen opgenomen winningsperioden zijn verstreken. Dorpsbelangen Warffum, GBB en gedeputeerde staten hebben verzocht om schorsing van de besluiten van 27 maart 2025, om te voorkomen dat de gaswinning wordt hervat voordat de Afdeling uitspraak heeft gedaan in de bodemzaken.
Bij besluit van 12 juli 2022 hebben de ministers voor Klimaat en Energie voor Volkshuisvesting en Ruimtelijke Ordening het inpassingsplan "Zuid-West 380 kV Oost" vastgesteld. Het inpassingsplan maakt de aanleg van een nieuwe 380 kV-verbinding tussen Rilland en Tilburg mogelijk. Deze verbinding loopt van Rilland via Bergen op Zoom, Roosendaal, Oud Gastel, Standdaarbuiten, Zevenbergen, Zevenbergschen Hoek, Hooge Zwaluwe, Geertruidenberg, Oosterhout en 's Gravenmoer naar Tilburg. De verbinding is onderdeel van een nieuw aan te leggen tracé tussen Borssele en de landelijke ring bij Tilburg. Dat tracé is in totaal ongeveer 78 km lang. De aanleg van het westelijk gedeelte van de verbinding tussen Borssele en Rilland is mogelijk gemaakt met het rijksinpassingsplan "Zuid-West 380 kV West". Bij uitspraak van 8 augustus 2018, ECLI:NL:RVS:2018:2672, heeft de Afdeling dat inpassingsplan grotendeels in stand gelaten. Een heel groot aantal appellanten zowel bedrijven als burgers, heeft beroep ingesteld tegen het inpassingsplan.
Bij besluit van 1 november 2023 heeft het college van burgemeester en wethouders van Bronckhorst aan TenneT een last onder dwangsom opgelegd die, kort gezegd, inhoudt het saneren van de grond en het grondwater op twee percelen van TenneT in Hummelo. Op 17 december 2019 is er brand geweest in het hoogspanningsstation Doetinchem in eigendom en beheer van TenneT aan de Rouwenoordseweg 12 in Hummelo. Bij die brand is er transformatorolie vrijgekomen en de brandweer heeft bij het bestrijden van de brand gebruik gemaakt van PFAS-houdend blusschuim. Het college heeft TenneT aangemerkt als overtreder van artikel 13 van de Wet bodembescherming, omdat TenneT volgens het college niet alle maatregelen zou hebben genomen om de verontreiniging van de grond met mineraalolie en de verontreiniging van de grond en het grondwater met per- en polyfluoralkylstoffen (PFAS) ongedaan te maken. TenneT heeft de voorzieningenrechter verzocht de voorlopige voorziening te treffen dat de last onder dwangsom wordt geschorst totdat de Afdeling op het hoger beroep heeft beslist.
Bij besluit van 1 juni 2022 heeft de staatssecretaris aan ONE-Dyas B.V. een vergunning verleend op grond van artikel 94 in samenhang bezien met artikel 105 van het Mijnbouwbesluit voor het aanleggen en in stand houden van een pijpleiding tussen het nog op te richten platform N05-A en de bestaande verzamelleiding NGT van Noordgastransport B.V., een 33kV elektriciteitskabel met 20 Mw vermogen tot aan de mediaanlijn met Duitsland en deze elektriciteitskabel aangewezen als bedoeld in artikel 92 van het Mbb. Bij besluit van 1 juni 2022 heeft de staatssecretaris van Economische Zaken en Klimaat aan ONE-Dyas een omgevingsvergunning verleend voor de activiteiten het oprichten en in gebruik nemen van een mijnbouwinrichting, het aanleggen van boorgaten, handelingen met gevolgen voor beschermde plant- en diersoorten en handelingen met gevolgen voor beschermde natuurgebieden. Bij uitspraak van 4 juni 2024, ECLI:NL:RVS:2024:2289 heeft de voorzieningenrechter bij wijze van ordemaatregel de voorlopige voorziening getroffen dat het herstelbesluit wordt geschorst. Deze uitspraak gaat over de vraag of deze schorsing moet worden opgeheven of worden voortgezet.
Bij besluit van 21 september 2023 heeft de staatssecretaris van Economische Zaken en Klimaat besloten dat de NAM de winning van het Groningen gasveld voor het gasjaar 2023-2024 uitvoert overeenkomstig de operationele strategie met inachtneming van paragraaf 4.5 en paragraaf 4.6 van dit besluit, en de in het besluit gestelde regels. De NAM wint sinds 1963 gas uit het Groningenveld. Het vaststellingsbesluit komt erop neer dat er geen gas uit het Groningenveld mag worden gewonnen, tenzij er binnen drie dagen een gemiddelde effectieve etmaaltemperatuur van -6,5°C of kouder is voorspeld. Daarbij is van belang dat temperaturen net onder het vriespunt in combinatie met windkracht 5 al kunnen resulteren in een effectieve temperatuur van -6,5°C. In die situatie is het de bedoeling dat de NAM een aantal productielocaties opstart en tijdelijk naar waakvlamniveau brengt. De waakvlam houdt in dat er op een laag pitje gas wordt gewonnen, zodat de productie snel kan worden opgevoerd als er meer gas nodig is, bijvoorbeeld als er een belangrijke installatie uitvalt. De gaswinning met de waakvlam in het koudeperiodescenario mag dit gasjaar maximaal 0,071 miljard Nm3 bedragen.
Bij besluit van 25 januari 2022 heeft de raad van de gemeente Zuidplas het bestemmingsplan "150 kV Hoogspanningsleiding Zuidplaspolder" vastgesteld. Het bestemmingsplan maakt de aanleg mogelijk van een ondergrondse hoogspanningsverbinding tussen de hoogspanningsstations in Zevenhuizen en Bleiswijk. De hoogspanningsverbinding is ten behoeve van de leveringszekerheid van elektriciteit in Zuidplas en omgeving. Het bestemmingsplan kent de dubbelbestemming "Leiding - Hoogspanning" toe aan delen van een aantal percelen. Zo rust de dubbelbestemming ook op een deel van de percelen van [appellant sub 1] en [appellant sub 2]. De dubbelbestemming loopt grotendeels ten noorden van de A12. [appellant sub 1] en [appellant sub 2] zijn het niet eens met de ontwikkeling die het bestemmingsplan mogelijk maakt. Zij hebben daarom beroep tegen het bestemmingsplan ingesteld. [appellant sub 1] is eigenaar van het perceel dat op een deel van het bestemmingsplan ziet. [appellant sub 1] betoogt dat het bestemmingsplan onevenredige gevolgen met zich brengt doordat het bestemmingsplan hem beperkt in de gebruiksmogelijkheden van zijn bedrijfsperceel en leidt tot waardevermindering van zijn perceel.
