Uitspraak 202500866/1/R3
- ECLI
- ECLI:NL:RVS:2026:6804
- Datum uitspraak
- 18 november 2026
- Inhoudsindicatie
- Bij besluit van 10 december 2024 heeft de raad van de gemeente Staphorst het bestemmingsplan "Buitengebied, partiële herziening Mr. J.B. Kanlaan naast 33 Punthorst" vastgesteld. Het plan maakt vier nieuwe woningen mogelijk op een perceel aan de Mr. J.B. Kanlaan in Punthorst, tegenover de Dr. Maarten Lutherschool. Initiatiefnemer van het plan is [partij A]. Om het plan mogelijk te maken is toepassing gegeven aan het zogeheten rood voor rood-beleid en het Kwaliteitsimpuls Groene Omgeving-beleid. [partij A] heeft in dat verband schuren met een totale omvang van 851 m2 gesloopt die stonden op het perceel Mr. J.B. Kanlaan 53. Daarnaast is de woonbestemming van het perceel Dekkersweg 8a in Staphorst verwijderd en vervangen door een agrarische bestemming. Daardoor worden twee agrarische bedrijven aan deze weg niet meer in hun ontwikkeling belemmerd vanwege de woonbestemming. Naast de vier woningen zal worden voorzien in de aanleg van een wandelpad, openbaar groen voor een vlinderydille en een watergang met waterberging.
- Eerste aanleg - enkelvoudig
- RO - Overijssel
Toon inhoud
202500866/1/R3.
Datum uitspraak: 18 november 2026
AFDELING
BESTUURSRECHTSPRAAK
Uitspraak in het geding tussen:
[appellant], wonend in Punthorst, gemeente Staphorst,
appellant,
en
de raad van de gemeente Staphorst,
verweerder.
Procesverloop
Bij besluit van 10 december 2024 heeft de raad het bestemmingsplan "Buitengebied, partiële herziening Mr. J.B. Kanlaan naast 33 Punthorst" vastgesteld.
Tegen dit besluit heeft [appellant] beroep ingesteld.
De raad heeft een verweerschrift ingediend.
De Afdeling heeft de zaak op de zitting behandeld op 3 november 2026, waar [appellant], vertegenwoordigd door mr. S. Maakal, advocaat in Heerenveen, [persoon A] en [persoon B], en de raad, vertegenwoordigd door mr. B.J.W. Walraven, advocaat in Rotterdam, en P. Nieuwenhuis, zijn verschenen. Verder zijn op de zitting [partij A] en [partij B] als partij gehoord.
Overwegingen
Overgangsrecht inwerkingtreding Omgevingswet
1. Op 1 januari 2024 zijn de Omgevingswet en de Invoeringswet Omgevingswet in werking getreden. Op grond van artikel 4.6, derde lid, van de Invoeringswet Omgevingswet blijft op een beroep tegen een besluit tot vaststelling van een bestemmingsplan waarvan het ontwerp vóór het tijdstip van inwerkingtreding van de Omgevingswet ter inzage is gelegd het recht zoals dat gold onmiddellijk vóór dat tijdstip van toepassing tot het bestemmingsplan onherroepelijk is.
Het ontwerpplan is op 15 maart 2023 ter inzage gelegd. Dat betekent dat op deze beroepsprocedure het recht, waaronder de Wet ruimtelijke ordening (Wro), zoals dat gold vóór 1 januari 2024 van toepassing blijft.
Inleiding
2. Het plan maakt vier nieuwe woningen mogelijk op een perceel aan de Mr. J.B. Kanlaan in Punthorst, tegenover de Dr. Maarten Lutherschool. Initiatiefnemer van het plan is [partij A]. Om het plan mogelijk te maken is toepassing gegeven aan het zogeheten rood voor rood-beleid en het Kwaliteitsimpuls Groene Omgeving-beleid. [partij A] heeft in dat verband schuren met een totale omvang van 851 m2 gesloopt die stonden op het perceel Mr. J.B. Kanlaan 53. Daarnaast is de woonbestemming van het perceel Dekkersweg 8a in Staphorst verwijderd en vervangen door een agrarische bestemming. Daardoor worden twee agrarische bedrijven aan deze weg niet meer in hun ontwikkeling belemmerd vanwege de woonbestemming. Naast de vier woningen zal worden voorzien in de aanleg van een wandelpad, openbaar groen voor een vlinderydille en een watergang met waterberging.
3. [appellant] is het niet eens met het plan. Hij woont aan de [locatie], tegenover het plangebied.
Toetsingskader
4. Bij de vaststelling van een bestemmingsplan moet de raad bestemmingen aanwijzen en regels geven die de raad uit het oogpunt van een goede ruimtelijke ordening nodig acht. De raad heeft daarbij beleidsruimte en moet de betrokken belangen afwegen. De Afdeling oordeelt niet zelf of het plan in overeenstemming is met een goede ruimtelijke ordening. De Afdeling beoordeelt aan de hand van de beroepsgronden of het besluit tot vaststelling van het bestemmingsplan in overeenstemming is met het recht. Daarbij kan aan de orde komen of de nadelige gevolgen van het plan onevenredig zijn in verhouding tot de met het plan te dienen doelen.
Bekendmaking
5. [appellant] betoogt dat het vastgestelde bestemmingsplan te vroeg ter inzage is gelegd. Hij wijst erop dat het plan pas na zes weken na vaststelling ter inzage had mogen worden gelegd om de provincie de gelegenheid te geven het vastgestelde plan te beoordelen.
5.1. De Afdeling begrijpt het betoog van [appellant] zo dat het bestemmingsplan in strijd met artikel 3.8, vierde lid, van de Wro bekend is gemaakt.
In artikel 3.8, derde lid, van de Wro is bepaald dat de bekendmaking van het besluit tot vaststelling van het bestemmingsplan binnen twee weken geschiedt na de vaststelling.
In het vierde lid is bepaald dat in afwijking van het derde lid het besluit tot vaststelling van het bestemmingsplan zes weken na de vaststelling wordt bekendgemaakt, indien door gedeputeerde staten, Onze Minister of Onze Minister wie het aangaat een zienswijze is ingediend en deze niet volledig is overgenomen of indien de gemeenteraad bij de vaststelling van het bestemmingsplan daarin wijzigingen heeft aangebracht ten opzichte van het ontwerp, anders dan op grond van zienswijzen van gedeputeerde staten, Onze Minister of Onze Minister wie het aangaat.
5.2. In artikel 8:69a van de Algemene wet bestuursrecht (hierna: Awb) is bepaald dat de bestuursrechter een besluit niet vernietigt vanwege strijd met een geschreven of ongeschreven rechtsregel of een algemeen rechtsbeginsel, als deze regel of dit beginsel kennelijk niet strekt tot bescherming van de belangen van degene die zich daarop beroept.
Uit de geschiedenis van de totstandkoming van de Wet aanpassing bestuursprocesrecht (Kamerstukken II, 2009/10, 32450, nr. 3, blz. 18-20) blijkt dat de wetgever met artikel 8:69a van de Awb de eis heeft willen stellen dat er een verband is tussen een beroepsgrond en het belang waarin appellant door het bestreden besluit dreigt te worden geschaad. De bestuursrechter mag een besluit niet vernietigen wegens schending van een rechtsregel die niet strekt tot bescherming van het belang van degene die in beroep komt.
5.3. Uit de toelichting bij artikel 3.8, vierde lid, van de Wro blijkt dat deze bepaling is geschreven met de strekking het college van gedeputeerde staten of de minister de gelegenheid te geven door middel van een reactieve aanwijzing de inwerkingtreding van een bestemmingsplan geheel of gedeeltelijk te voorkomen ingeval bij de vaststelling daarvan niet of niet voldoende is tegemoetgekomen aan hun zienswijzen.
Artikel 3.8, vierde lid, van de Wro heeft kennelijk niet de strekking belangen van [appellant] te beschermen, zodat het in artikel 8:69a van de Awb opgenomen relativiteitsvereiste in de weg staat aan de vernietiging van het besluit als deze beroepsgrond zou slagen. De Afdeling zal daarom deze beroepsgrond niet inhoudelijk bespreken.
Vergelijk bijvoorbeeld de uitspraak van de Afdeling van 24 januari 2024, ECLI:NL:RVS:2024:275, onder 12.
Inspraak
6. [appellant] stelt dat geen dan wel onvoldoende invulling is gegeven aan het organiseren van burgerparticipatie.
6.1. [appellant] heeft niet onderbouwd met welke regeling in strijd zou zijn gehandeld. Er bestaat in ieder geval geen wettelijke verplichting om inspraakmogelijkheden te bieden voorafgaand aan de terinzagelegging van het ontwerpbesluit. Het bestreden besluit is voorbereid met toepassing van de uniforme openbare voorbereidingsprocedure van afdeling 3.4 van de Awb. Niet is gebleken dat de raad niet op juiste wijze toepassing heeft gegeven aan het bepaalde in die afdeling. Het ontwerpplan is ter inzage gelegd en een ieder heeft de mogelijkheid gehad om daarover een zienswijze naar voren te brengen.
Het betoog slaagt niet.
Omgevingsverordening Overijssel
7. [appellant] betoogt dat niet wordt voldaan aan artikel 4.16 van de actuele versie van de Omgevingsverordening Overijssel. Daaruit volgt dat voor het plan een woningmarktonderzoek had moeten worden verricht. Verder wordt volgens hem niet voldaan aan wat is bepaald in afdeling 4.3 van de Omgevingsverordening Overijssel over de ruimtelijke kwaliteit, waarbij hij in het bijzonder wijst op artikel 4.11, waarin de Kwaliteitsimpuls Groene Ruimte-regeling is opgenomen.
7.1. De Afdeling overweegt dat op het moment van de inwerkingtreding van de Omgevingswet per 1 januari 2024 ook de Omgevingsverordening Overijssel in werking getreden. Zoals hiervoor onder 1 is overwogen, toetst de Afdeling in deze uitspraak aan het recht zoals dat gold vóór de inwerkingtreding van de Omgevingswet. Vergelijk ook de uitspraak van de Afdeling van 25 februari 2026, ECLI:NL:RVS:2026:1050, onder 32. Daarom toetst de Afdeling niet aan de actuele versie van de Omgevingsverordening Overijssel, omdat die pas in werking is getreden op het moment dat de Omgevingswet in werking trad.
Tot het moment dat de Omgevingswet in werking trad gold de Omgevingsverordening Overijssel 2017 (omgevingsverordening). De Afdeling zal het betoog van [appellant] zo lezen dat zich strijd voordoet met deze omgevingsverordening.
Omgevingsverordening Overijssel 2017 en Omgevingsvisie Overijssel van 2017
Behoefte aan de woningen
8. [appellant] betoogt dat op grond van de omgevingsverordening voor het plan een woningmarktonderzoek had moeten worden verricht. Hij wijst erop dat dit ontbreekt. [appellant] voert aan dat de marktsituatie fundamenteel is gewijzigd sinds de initiatiefnemer zijn plannen aan de gemeente heeft kenbaar gemaakt. Daardoor is niet aannemelijk dat de woningen beschikbaar zullen zijn voor de beoogde doelgroep.
8.1. In artikel 2.2.2, eerste lid, van de omgevingsverordening is bepaald dat bestemmingsplannen uitsluitend in de mogelijkheid tot het realiseren van nieuwe woningen voorzien als de behoefte daaraan is aangetoond door middel van actueel onderzoek woningbouw.
In het vierde lid is bepaald dat de behoefte aan nieuwe woningen zoals bedoeld in het eerste lid in ieder geval wordt geacht te zijn aangetoond als realisatie daarvan past binnen de geldende woonafspraken zoals die zijn gemaakt tussen gemeente en provincie op basis van regionale afstemming.
8.2. In paragraaf 1.1.1 van de plantoelichting staat dat de woningen bedoeld zijn voor jonge gezinnen die in Punthorst willen (blijven) wonen. In paragraaf 5.2.1 van de plantoelichting is ingegaan op de behoefte aan de woningen. In de plantoelichting staat dat de toevoeging van de vier woningen past binnen de gemeentelijke Woonvisie 2020-2024 en de geldende woonafspraken zoals overeengekomen tussen de gemeente en de provincie op basis van regionale afstemming. In paragraaf 5.3.2 van de plantoelichting is toegelicht dat in november 2023 een onderzoek naar de woningbehoefte is verricht, waarbij een cijfermatige herijking ten aanzien van de woonvisie heeft plaatsgevonden. Daaruit blijkt dat er kwantitatief en kwalitatief behoefte bestaat aan nieuwe woningen in de kernen en in het buitengebied van de gemeente Staphorst, ook voor jonge gezinnen.
Gelet hierop ziet de Afdeling geen grond voor het oordeel dat de behoefte niet is aangetoond, zoals is voorgeschreven in artikel 2.2.2 van de omgevingsverordening. Er doet zich in zoverre geen strijd voor met de omgevingsverordening.
Het betoog slaagt niet.
Kwaliteitsimpuls Groene Ruimte en Ruimtelijke kwaliteit
9. [appellant] betoogt dat niet wordt voldaan aan wat in het provinciaal beleid is bepaald over de Kwaliteitsimpuls Groene Omgeving en de ruimtelijke kwaliteit. Hij stelt dat geen sprake is van een initiatief dat past binnen de geldende gebiedskenmerken en de ruimtelijke kwaliteit wordt daarmee niet versterkt. [appellant] vindt dat de geprojecteerde werkelijkheid zich niet verdraagt met de voorheen bestaande ruimtelijke structuur en dat geen sprake is van een landschappelijke inpassing.
9.1. In artikel 2.1.5, eerste lid, van de omgevingsverordening is bepaald dat in de toelichting op bestemmingsplannen wordt onderbouwd dat de nieuwe ontwikkelingen die het bestemmingsplan mogelijk maakt, bijdragen aan het versterken van de ruimtelijke kwaliteit conform de geldende gebiedskenmerken.
Artikel 2.1.6 bevat de zogeheten Kwaliteitsimpuls Groene Omgeving-regeling. In dit artikel is bepaald dat bestemmingsplannen voor de Groene Omgeving - met in achtneming van het bepaalde in artikel 2.1.3 en artikel 2.1.4 en het bepaalde in artikel 2.1.5 - kunnen voorzien in nieuwvestiging en grootschalige uitbreidingen van bestaande functies in de Groene Omgeving, uitsluitend indien hier sociaal-economische en/of maatschappelijke redenen voor zijn én er is aangetoond dat het verlies aan ecologische en/of landschappelijke waarden in voldoende mate wordt gecompenseerd door investeringen ter versterking van ruimtelijke kwaliteit in de omgeving.
9.2. In de paragrafen 5.2.2 en 5.2.3 van de plantoelichting is aangegeven dat wordt voldaan aan wat in artikel 2.1.5 en artikel 2.1.6 van de omgevingsverordening is bepaald.
In paragraaf 5.2.2 wordt ingegaan op de gebiedskenmerken van de omgeving van het plangebied en gemotiveerd hoe daarmee in het plan rekening wordt gehouden. In paragraaf 5.2.3 is specifiek ingegaan op de Kwaliteitsimpuls Groene Ruimte-regeling. Bij toepassing van deze regeling moet de gevraagde ontwikkelruimte in balans zijn met de ruimtelijke tegenprestaties. Dat is volgens de plantoelichting het geval. In paragraaf 5.2.3 van de plantoelichting wordt de balans beschreven aan de hand van de drie thema’s gebiedseigen versus gebiedsvreemd, eigen belang versus maatschappelijk en schaal/impact op de omgeving. Daarnaast is in de paragrafen 5.2.2 en 5.2.3 aangegeven dat het toevoegen van (betaalbare) woningen aan de kern van Punthorst een sociaal-cultureel en economisch belang is voor de gehele kern met het oog op de leefbaarheid. Verder is vermeld dat in ruil voor het bouwen van de woningen een kwaliteitsinvestering wordt geleverd die bestaat uit de sloop van landschapsontsierende opstallen, het oplossen van een milieukundig knelpunt en het realiseren van een fietspad en watergang met waterberging, het realiseren van een vlinderydille en de aanleg van een veilige wandelroute. Deze maatregelen zijn, evenals andere maatregelen in verband met de landschappelijke inpassing, vastgelegd in het Ontwikkelplan, dat als bijlage bij de planregels is gevoegd en waarnaar in de in artikel 4.4 en in artikel 5.5.3 van de planregels opgenomen voorwaardelijke verplichting wordt verwezen.
De Afdeling ziet gelet hierop geen grond voor het oordeel dat zich strijd voordoet met artikel 2.1.5 en artikel 2.1.6 van de omgevingsverordening.
9.3. Verder volgt uit de plantoelichting dat ook rekening is gehouden met wat in de provinciale Omgevingsvisie Overijssel van 2017 is opgenomen over ruimtelijke kwaliteit. In hoofdstuk 4 en paragraaf 5.2.2 van de plantoelichting is daarop ingegaan. Beschreven en toegelicht is dat het plan daarmee in overeenstemming is. [appellant] heeft zijn betoog op dit punt verder niet onderbouwd.
9.4. De conclusie is dat het betoog dat zich strijd voordoet met het provinciaal beleid over de Kwaliteitsimpuls Groene Omgeving en de ruimtelijke kwaliteit niet slaagt.
Gemeentelijk rood voor rood-beleid
10. [appellant] betoogt dat ten onrechte is getoetst aan de gemeentelijke omgevingsvisie uit 2018. Hij voert aan dat in de omgevingsvisie niet het rood voor rood-beleid is verwerkt zoals dat is opgenomen in de beleidsnotitie "Toepassing uitvoeringskader Rood voor rood met gesloten beurs in de gemeente Staphorst" (beleidsnotitie). Hij wijst erop dat dit beleid op 25 september 2023 bekend is gemaakt en daarmee van recentere datum is dan de omgevingsvisie. Volgens hem volgt ook uit de uitspraak van de voorzieningenrechter van 17 juni 2021, ECLI:NL:RVS:2021:1290, dat geen rechtstreekse bouwtitel aan de omgevingsvisie kan worden ontleend, zodat aan de beleidsnotitie moet worden getoetst.
10.1. In paragraaf 5.3.1 van de plantoelichting is ingegaan op de gemeentelijke structuurvisie "Omgevingsvisie Staphorst voor elkaar!" van 9 januari 2018 (omgevingsvisie). In paragraaf 5.3.5 van de plantoelichting is ingegaan op het rood voor rood-beleid.
10.2. In het verweerschrift is toegelicht dat de beleidsnotitie die op 25 september 2023 is bekendgemaakt dezelfde beleidsnotitie is die op 28 november 2006 is vastgesteld door de raad. De beleidsnotitie is ook op het omgevingsplein van de gemeente te vinden en is sinds 2006 niet gewijzigd. De raad heeft toegelicht dat de reden voor de bekendmaking in 2023 de verplichting was, die op grond van de Wet elektronische publicaties gold, om alle beleidsnota’s elektronisch beschikbaar te maken. Het ging dus niet om bekendmaking van nieuw door de raad vastgesteld beleid, aldus de raad.
De Afdeling ziet in wat [appellant] heeft aangevoerd geen aanleiding om hieraan te twijfelen. Daarbij heeft de Afdeling vastgesteld dat de op 25 september 2023 bekendgemaakte beleidsnotitie hetzelfde is als de beleidsnotitie uit 2006.
10.3. In de beleidsnotitie staat dat het hoofddoel is dat de ruimtelijke kwaliteit in het landelijk gebied wordt verbeterd door de sloop van landschapsontsierende bebouwing en door overige verbeteringen van de ruimtelijk kwaliteit. Voor de sloop van minimaal 850 m2 aan landschapsontsierende bebouwing is er de mogelijkheid om een bouwkavel voor woningbouw toe te wijzen. Als er een financieel tekort is, kan een extra bouwkavel worden toegewezen. Per bouwkavel mag één woning worden gerealiseerd, waarop uitzonderingen mogelijk zijn. De eerste uitzondering is dat bij een integraal plan voor een landgoed twee of drie woningen mogen worden gerealiseerd. De tweede uitzondering betreft de ontwikkeling van woningen voor senioren en/of starters. Verder staat in de beleidsnotitie dat toekenning van een bouwkavel ter plekke mogelijk is, onder voorwaarden. De situering van een bouwkavel elders moet worden geconcentreerd in of aansluitend aan een kern of buurtschap.
In de omgevingsvisie staat dat de gemeente een uitgestoken hand biedt naar de samenleving om met goede woningbouwplannen te komen, omdat er creativiteit nodig is om woningen te realiseren. Het lukt namelijk niet om geschikt aanbod te zetten tegenover de vraag, zo staat in de omgevingsvisie. Volgens de omgevingsvisie is het de bedoeling om veel ruimte te bieden, maar er moet wel wat tegenover staan. Kwaliteits- en milieueisen bepalen uiteindelijk of een initiatief doorgang kan vinden. Omdat bij de toepassing van het rood voor rood-beleid vooral werd gestuurd op vierkante meters en op financiële aspecten in plaats van een kwaliteitsverbetering, is volgens de omgevingsvisie ervoor gekozen de financiële paragraaf van het rood voor rood-beleid te laten vervallen en de daarin opgenomen sloopnorm van 850 m2 terug te brengen naar 750 m2.
10.4. In het Rapport zienswijzen, dat als bijlage bij de plantoelichting is gevoegd, is toegelicht dat de beleidsnotitie uit 2006 niet is vervallen, maar in samenhang met de omgevingsvisie moet worden gelezen. Dat het rood voor rood-beleid in samenhang moet worden gelezen met de omgevingsvisie, heeft de Afdeling ook al overwogen in de door [appellant] genoemde uitspraak van de voorzieningenrechter van 17 juni 2021, ECLI:NL:RVS:2021:1290, onder 6.2. Anders dan [appellant] kennelijk meent, volgt uit deze uitspraak dus niet dat uitsluitend aan de beleidsnotitie moet worden getoetst.
Het betoog van [appellant] geeft daarom geen grond voor het oordeel dat de raad niet aan de omgevingsvisie mocht toetsen. Het slaagt niet.
11. [appellant] betoogt dat het bestemmingsplan in strijd is met het rood voor rood-beleid. [appellant] voert daarvoor aan dat er geen relatie is tussen de sloop van de opstallen aan de Mr. J.B. Kanlaan 53a en de nieuwbouw die in het plan is voorzien in de kern van Punthorst. Hij brengt naar voren dat er al geruime tijd geleden is gesloopt en dat toen niet is gebleken dat er een relatie bestond met het initiatief om de woningen te realiseren. In de sloopmelding en in de reactie daarop van het college van burgemeester en wethouders is daarvan geen melding gemaakt. [appellant] verwijst in dit verband naar de uitspraak van de Afdeling van 15 oktober 2014, ECLI:NL:RVS:2014:3688 over het gemeentelijke rood voor rood-beleid. [appellant] brengt daarnaast naar voren dat uit een ambtelijk mailbericht volgt dat het moet gaan om herontwikkeling op hetzelfde perceel. Hij voert ook aan dat in het raadsvoorstel voor de vaststelling van het bestemmingsplan en in het advies van de Omgevingskamer staat dat wordt afgeweken van de rood voor rood-regeling omdat in de kern van Punthorst wordt gebouwd. Verder betwijfelt [appellant] of het beleid ruimte geeft voor de bouw van vier kleinere woningen in plaats van twee grotere. Hij betoogt dat de raad zich in dit verband ten onrechte heeft gebaseerd op het splitsingsbeleid. Daarnaast had volgens hem moeten worden geregeld dat de woningen uitsluitend zijn bedoeld voor starters. Hij wijst erop dat volgens het rood voor rood-beleid alleen in meerdere woningen mag worden voorzien als het gaat om woningen voor starters of senioren.
11.1. Zoals [appellant] naar voren heeft gebracht, heeft de Afdeling zich ook in de uitspraak van 15 oktober 2014, ECLI:NL:RVS:2014:3688, over de toepassing van het rood voor rood-beleid in Staphorst gebogen. Daarin heeft de Afdeling, onder 3.8, al geoordeeld dat het rood voor rood-beleid er niet aan in de weg staat dat een woonbestemming wordt gerealiseerd op een andere locatie dan waar is gesloopt. Ook is toen geoordeeld dat de omstandigheid alleen dat er al eerder is gesloopt niet betekent dat zich strijd voordoet met het rood voor rood-beleid.
De raad heeft toegelicht dat de bebouwing is gesloopt nadat door [partij A] een principeverzoek was ingediend voor het toepassen van het rood voor rood-beleid met het oog op de ontwikkeling van het plangebied. De Afdeling ziet geen grond om daaraan te twijfelen. Verder staat het rood voor rood-beleid, anders dan [appellant] meent, er niet aan in de weg dat in de kern van Punthorst woningen worden gerealiseerd. In de beleidsnotitie staat juist, zoals hiervoor onder 10.3 is opgenomen, dat de situering van een bouwkavel elders dan op de slooplocatie in of aansluitend aan een kern of buurtschap moet plaatsvinden. Daarnaast is Punthorst op de kaart in de omgevingsvisie aangewezen als locatie waar woningbouw mogelijk is op grond van de rood voor rood-regeling, zoals op de zitting ook is besproken. Uit het raadsvoorstel en het advies van de Omgevingskamer van 28 oktober 2024, waar [appellant] in dit verband op wijst, volgt niet iets anders. In het raadsvoorstel staat alleen dat meestal woningen worden gebouwd op de slooplocatie zelf dan wel elders in het buitengebied. In het advies van de Omgevingskamer staat dat het bijzondere aan het plan is dat de woningen niet in het echte buitengebied maar aan de rand van Punthorst wordt gebouwd. Daaruit kan niet worden afgeleid dat de herontwikkeling in Punthorst, waar het plan in voorziet, niet mogelijk is.
Er bestaat daarmee geen grond voor het oordeel dat zich in zoverre strijd voordoet met het beleid. Het betoog slaagt in zoverre niet.
11.2. Zoals volgt uit wat hiervoor onder 10.3 is overwogen, staat in de beleidsnotitie dat onder meer als het gaat om woningen voor starters in meerdere woningen kan worden voorzien. Verder moet, zoals volgt uit wat hiervoor onder 10.4 is overwogen, het rood voor rood-beleid worden gelezen in samenhang met de omgevingsvisie. Van belang is dat in de omgevingsvisie uitdrukkelijk is aangegeven dat veel ruimte wordt geboden voor initiatieven, mits daar wat tegenover staat. Op de zitting is door de raad naar voren gebracht dat vanuit landschappelijk en stedenbouwkundig oogpunt is ingezet op vier kleinere vrijstaande woningen, in plaats van twee grotere woningen die vervolgens eventueel gesplitst zouden kunnen worden. In paragraaf 5.3.5 van de plantoelichting is toegelicht dat de gevraagde ontwikkelingsruimte in verhouding staat tot de ruimtelijke kwaliteitswinst. Daarin is beschreven dat aan de Mr. J.B. Kanlaan 53 ruim 851 m2 aan landschapsontsierende schuren zal worden gesloopt, wat op die locatie bijdraagt aan de verbetering van de ruimtelijke kwaliteit. Verder ligt aan de Dekkersweg 8a een woonbestemming tussen twee agrarische bedrijven in, die deze bedrijven beperkt in hun ontwikkeling. Deze woonbestemming wordt verwijderd en vervangen door een agrarische bestemming. Op het perceel aan de Dekkersweg 8a mocht één woning van maximaal 1.100 m3 inclusief bijgebouwen worden gebouwd. De sloop van de schuren aan de Mr. J.B. Kanlaan voorziet in de helft van de benodigde meters voor het ontwikkelen van vier woningen à 450 m3, zo staat in de plantoelichting. Van de maximaal 1.100 m3 afkomstig van de woonbestemming aan de Dekkersweg 8a zal 900 m3 worden gebruikt voor de overige twee woningen en het restant van 200 m3 is bestemd voor de realisatie van bijgebouwen. Daarnaast zal er geïnvesteerd worden in de ruimtelijke kwaliteit van de leefomgeving, door het realiseren van een watergang met waterberging, ruimte voor een vlinderydille en de aanleg van een wandelpad. Deze maatregelen zijn ook opgenomen in het Ontwikkelplan, dat als bijlage bij de planregels is opgenomen, en waarnaar in artikel 4.4 en in artikel 5.5.3 van de planregels wordt verwezen.
De Afdeling ziet daarom in wat [appellant] heeft aangevoerd geen grond voor het oordeel dat het gemeentelijk beleid aan de ontwikkeling van vier kleinere vrijstaande woningen in de weg staat. Anders dan [appellant] kennelijk meent, is geen toepassing gegeven aan het splitsingsbeleid. Er is immers geen sprake van hoofdgebouwen die gesplitst worden in meerdere woningen, maar van vier kleinere vrijstaande woningen.
Het betoog slaagt niet.
11.3. De raad heeft naar voren gebracht dat het bij het toepassen van het rood voor rood-beleid meestal gaat om het realiseren van ruimere woningen in het hogere segment, terwijl in het voorliggende plan juist is gekozen voor meerdere kleinere woningen, opdat deze beschikbaar zullen zijn voor de doelgroep jonge gezinnen. De raad heeft daarom naar het oordeel van de Afdeling geen aanleiding hoeven zien om een afzonderlijke regeling in het plan op te nemen over de te realiseren woningbouwcategorie. Het betoog daarover slaagt niet.
12. Voor zover [appellant] betoogt dat het rood voor rood-beleid in strijd is met provinciaal beleid, overweegt de Afdeling het volgende. Uit wat hiervoor onder 9 en verder is overwogen volgt dat zich geen strijd voordoet met wat in de provinciale omgevingsverordening is bepaald en dat de raad rekening heeft gehouden met de provinciale omgevingsvisie. Omdat [appellant] zijn betoog verder ook niet inhoudelijk heeft onderbouwd, slaagt het niet.
Natura 2000-gebied
13. [appellant] heeft beroepsgronden aangevoerd over de gevolgen die de ontwikkeling heeft op Natura 2000-gebied vanwege stikstof.
13.1. De bepalingen in de Wet natuurbescherming (hierna: Wnb) over de beoordeling van plannen die gevolgen kunnen hebben voor een Natura 2000-gebied strekken ter bescherming van het behoud van de natuurwaarden in deze gebieden. Uit de uitspraak van de Afdeling van 11 november 2020, ECLI:NL:RVS:2020:2706, onder 10.51, volgt dat de individuele belangen van burgers bij het behoud van een goede kwaliteit van hun leefomgeving, waarvan een Natura 2000 gebied deel uitmaakt, zo verweven kunnen zijn met het algemene belang dat de Wnb bedoelt te beschermen, dat niet kan worden geoordeeld dat de betrokken normen van de Wnb kennelijk niet strekken tot bescherming van hun belangen.
De afstand tussen de woning van [appellant] en het dichtstbijzijnde Natura 2000-gebied is ongeveer 8 km. Gelet op deze afstand maakt het gebied geen deel uit van de woon- en leefomgeving van [appellant]. Er bestaat daarom geen verwevenheid tussen de individuele belangen van [appellant] bij het behoud van een goede kwaliteit van zijn woon- en leefomgeving en de algemene belangen die de Wnb beoogt te beschermen. Dit betekent dat hij zich, gelet op het in artikel 8:69a van de Awb opgenomen relativiteitsvereiste, niet op die normen kan beroepen.
13.2. De Afdeling ziet daarom af van een inhoudelijke bespreking van de beroepsgronden over de gevolgen voor Natura 2000-gebied, omdat het relativiteitsvereiste in de weg staat aan een vernietiging van het bestreden besluit vanwege deze beroepsgronden.
Financiële uitvoerbaarheid
14. [appellant] betoogt dat de financiële uitvoerbaarheid van het plan niet is verzekerd, omdat niet duidelijk is met wie de anterieure overeenkomst is gesloten en wat daarin is opgenomen.
14.1. In artikel 3.1.6, eerste lid, onder f, van het Besluit ruimtelijke ordening (Bro) is bepaald dat een bestemmingsplan alsmede een ontwerp hiervoor vergezeld gaan van een toelichting, waarin de inzichten over de uitvoerbaarheid van het plan zijn neergelegd.
Bij een beroep tegen een bestemmingsplan kan een betoog over de uitvoerbaarheid van dat plan, waaronder de financieel-economische uitvoerbaarheid, alleen leiden tot vernietiging van het bestreden besluit als de raad redelijkerwijs had moeten inzien dat het plan om financieel-economische of andere redenen op voorhand niet uitvoerbaar is.
14.2. Anders dan de raad in het verweerschrift naar voren brengt, strekt artikel 3.1.6, eerste lid, aanhef en onder f, van het Bro er mede toe om te voorkomen dat belanghebbenden worden geconfronteerd met de nadelige ruimtelijke gevolgen van een bestemming die niet uitvoerbaar is. Vergelijk de overzichtsuitspraak van de Afdeling van 11 november 2020, ECLI:NL:RVS:2020:2707, onder 10.30. Dat betekent dat artikel 8:69a van de Awb niet aan vernietiging vanwege de beroepsgrond van [appellant] over de uitvoerbaarheid in de weg staat. De Afdeling zal daarom deze beroepsgrond inhoudelijk bespreken.
14.3. In paragraaf 8.1 van de plantoelichting is ingegaan op de financiële uitvoerbaarheid van het plan. Niet in geding is verder dat de initiatiefnemer het plan gaat ontwikkelen. In het verweerschrift staat dat de kosten daarvan voor rekening van de initiatiefnemer zijn. De Afdeling ziet geen redenen om daaraan te twijfelen. Verder staat in paragraaf 8.1 dat er voldoende marktvraag is naar de woningen. Naar het oordeel van de Afdeling heeft de raad zich redelijkerwijs op het standpunt mogen stellen dat er geen redenen zijn om op voorhand aan te nemen dat het plan om financieel-economische redenen niet uitvoerbaar is, mede gelet op wat hiervoor onder 8 en verder over de behoefte aan de woningen is overwogen. Er is al daarom geen aanleiding voor de conclusie dat het bestemmingsplan is vastgesteld in strijd met artikel 3.1.6, eerste lid, aanhef en onder f, van het Bro.
Het betoog slaagt niet.
Conclusie
15. Het beroep is ongegrond.
16. De raad hoeft geen proceskosten te vergoeden.
Beslissing
De Afdeling bestuursrechtspraak van de Raad van State:
verklaart het beroep ongegrond.
Aldus vastgesteld door mr. A. ten Veen, lid van de enkelvoudige kamer, in tegenwoordigheid van mr. M. Duursma, griffier.
w.g. Ten Veen
lid van de enkelvoudige kamer
w.g. Duursma
griffier
Uitgesproken in het openbaar op 18 november 2026
378