Uitspraak 202403549/1/R1
- ECLI
- ECLI:NL:RVS:2026:6831
- Datum uitspraak
- 18 november 2026
- Inhoudsindicatie
- Bij besluit van 12 september 2022 heeft het college van burgemeester en wethouders van Haarlem aan [appellant] bekendgemaakt dat de door hem op 11 januari 2022 aangevraagde omgevingsvergunning voor de verbouwing van zijn woning op het perceel [locatie A] in Spaarndam van rechtswege is gegeven omdat het college niet tijdig op de aanvraag heeft beslist. [appellant] heeft in 2016 een dakkapel aan de zuidzijde en een dakkapel aan de noordzijde van zijn woning op het perceel [locatie A] in Spaarndam geplaatst. Op 11 januari 2022 heeft hij een aanvraag ingediend voor de verbouwing van zijn woning op het perceel. Het college heeft deze omgevingsvergunning naar aanleiding van het bezwaar van [partij], die woont op het perceel [locatie B], bij het besluit van 15 maart 2023 herroepen en de gevraagde omgevingsvergunning alsnog geweigerd. De rechtbank heeft in haar uitspraak van 3 mei 2024 overwogen dat het bouwplan in strijd is met het bestemmingsplan en dat het college de gevraagde omgevingsvergunning heeft mogen weigeren.
- Hoger beroep
- Bouwen
Toon inhoud
202403549/1/R1.
Datum uitspraak: 18 november 2026
AFDELING
BESTUURSRECHTSPRAAK
Uitspraak op het hoger beroep van:
[appellant], wonend in Spaarndam, gemeente Haarlem,
appellant,
tegen de uitspraak van de rechtbank Noord-Holland van 3 mei 2024 in zaak nr. 23/2888 in het geding tussen:
[appellant]
en
het college van burgemeester en wethouders van Haarlem.
Procesverloop
Bij besluit van 12 september 2022 heeft het college aan [appellant] bekendgemaakt dat de door hem op 11 januari 2022 aangevraagde omgevingsvergunning voor de verbouwing van zijn woning op het perceel [locatie A] in Spaarndam van rechtswege is gegeven.
Bij besluit van 15 maart 2023 heeft het college het door [partij] daartegen gemaakte bezwaar gegrond verklaard en de van rechtswege gegeven omgevingsvergunning herroepen en de omgevingsvergunning alsnog geweigerd.
Bij uitspraak van 3 mei 2024 heeft de rechtbank het door [appellant] daartegen ingestelde beroep ongegrond verklaard.
Tegen deze uitspraak heeft [appellant] hoger beroep ingesteld.
Het college heeft een schriftelijke uiteenzetting gegeven.
[partij] heeft een schriftelijke uiteenzetting gegeven.
[appellant] heeft een nader stuk ingediend.
De Afdeling heeft de zaak op de zitting behandeld op 22 september 2026, waar [appellant], vergezeld door [persoon], en het college van burgemeester en wethouders van Haarlem, vertegenwoordigd door mr. J.C. Sumter, zijn verschenen.
Overwegingen
Overgangsrecht inwerkingtreding Omgevingswet
1. Op 1 januari 2024 zijn de Omgevingswet en de Invoeringswet Omgevingswet in werking getreden. Als een aanvraag om een omgevingsvergunning is ingediend vóór het tijdstip van inwerkingtreding van de Omgevingswet, dan blijft op grond van artikel 4.3, aanhef en onder a, van de Invoeringswet Omgevingswet het recht zoals dat gold onmiddellijk vóór dat tijdstip van toepassing tot het besluit op die aanvraag onherroepelijk wordt, met uitzondering van artikel 3.9, derde lid, eerste zin, van de Wet algemene bepalingen omgevingsrecht (Wabo).
De aanvraag om een omgevingsvergunning is ingediend op 11 januari 2022. Dat betekent dat in dit geval de Wabo, zoals die gold vóór 1 januari 2024, van toepassing blijft.
Inleiding
2. [appellant] heeft in 2016 een dakkapel aan de zuidzijde en een dakkapel aan de noordzijde van zijn woning op het perceel [locatie A] in Spaarndam geplaatst. Op 11 januari 2022 heeft hij een aanvraag ingediend voor de verbouwing van zijn woning op het perceel.
Ter plaatse geldt het bestemmingsplan "Hekslootgebied / Spaarndam" (bestemmingsplan). Het perceel van [appellant] is daarin bestemd voor "Wonen", "Waarde-archeologie 2" en "Waarde-beschermd dorpsgezicht". Tussen partijen is niet in geschil dat het bouwplan in strijd is met artikel 21.2, onder f, van de planregels. Op grond van dat artikel moet de bestaande nokrichting, dakhelling, dakvorm en gevelvorm van het hoofdgebouw gehandhaafd blijven.
Op 12 september 2022 heeft het college aan [appellant] bekendgemaakt dat de omgevingsvergunning van rechtswege is gegeven omdat het college niet tijdig op de aanvraag heeft beslist. Het college heeft deze omgevingsvergunning naar aanleiding van het bezwaar van [partij], die woont op het perceel [locatie B], bij het besluit van 15 maart 2023 herroepen en de gevraagde omgevingsvergunning alsnog geweigerd. Het college was niet bereid om met toepassing van artikel 21.4, onderdeel 1, aanhef en onder d, van de planregels af te wijken van het bestemmingsplan. Hieraan heeft het college een intern advies van de afdeling Omgevingsbeleid team Stedenbouw en planologie (intern advies) en een memo van de afdeling Vergunningen, Toezicht en Handhaving (memo) ten grondslag gelegd.
De rechtbank heeft in haar uitspraak van 3 mei 2024 overwogen dat het bouwplan in strijd is met het bestemmingsplan en dat het college de gevraagde omgevingsvergunning heeft mogen weigeren.
Relevante wettelijke bepalingen
3. De relevante wettelijke bepalingen zijn opgenomen in de bijlage die deel uitmaakt van deze uitspraak.
Reikwijdte van de aanvraag om omgevingsvergunning
4. [appellant] betoogt dat de rechtbank ten onrechte ervan is uitgegaan dat de aanvraag ook betrekking heeft op het plaatsen van een dakkapel aan de noordzijde van zijn woning. Omdat hij daarvoor geen aanvraag heeft gedaan, was het college niet bevoegd om te beslissen over een omgevingsvergunning voor het plaatsen van een dakkapel aan de noordzijde. In dit verband wijst [appellant] erop dat er ook geen reden was om voor de dakkapel aan de noordzijde van zijn woning een omgevingsvergunning aan te vragen, omdat die dakkapel vergunningsvrij is geplaatst.
4.1. Het college moet beslissen op de aanvraag zoals die is ingediend. Zoals de Afdeling eerder heeft overwogen, kan de aanvrager om omgevingsvergunning, als hij delen van een bouwplan buiten de aanvraag wil laten, omdat deze volgens hem vergunningsvrij kunnen worden gebouwd, dat primair doen door deze delen niet in een aanvraag op te nemen. Als de onderdelen niettemin in de aanvraag zijn opgenomen, moet uit een oogpunt van rechtszekerheid van derden, uit de aanvraag om omgevingsvergunning onmiskenbaar blijken voor welke onderdelen van het bouwplan wel en waarvoor geen omgevingsvergunning wordt aangevraagd. De Afdeling verwijst naar haar uitspraak van 4 maart 2015, ECLI:NL:RVS:2015:640.
4.2. De rechtbank is er naar het oordeel van de Afdeling terecht van uitgegaan dat de aanvraag niet alleen betrekking heeft op het plaatsen van een dakkapel aan de zuidzijde van zijn woning, maar ook op het plaatsen van een dakkapel aan de noordzijde van de woning. Uit de aanvraag om een omgevingsvergunning blijkt namelijk niet onmiskenbaar dat voor die dakkapel geen omgevingsvergunning is aangevraagd. De aanvraag bestaat uit een aanvraagformulier en een bestektekening. Op de bestektekening staat zowel een dakkapel aan de zuidzijde als aan de noordzijde ingetekend. Ook staat op de bestektekening rechtsonder ‘Legaliseren dakkapellen’. De vermelding op het aanvraagformulier dat de aanvraag betrekking heeft op het legaliseren van de dakkapel aan de linkerkant van het woonhuis, is onvoldoende voor het oordeel dat de aanvraag geen betrekking heeft op de noordelijke dakkapel. Het college was daarom ook bevoegd om een besluit te nemen over een omgevingsvergunning voor het plaatsen van een dakkapel aan de noordzijde van de woning. Dat [appellant] niet de bedoeling zou hebben gehad om ook voor een dakkapel aan de noordzijde een omgevingsvergunning aan te vragen, doet hieraan niet af.
Het betoog slaagt niet.
Heeft het college mogen weigeren om af te wijken van het bestemmingsplan?
5. [appellant] betoogt dat de rechtbank ten onrechte heeft geoordeeld dat het college heeft mogen weigeren om de omgevingsvergunning te verlenen.
Volgens [appellant] heeft het college zich niet mogen baseren op de uitgebrachte adviezen om het standpunt te onderbouwen dat het bouwplan in strijd is met een goede ruimtelijke ordening. Bij deze adviezen zijn de afdeling Omgevingsbeleid, team Stedenbouw en planologie en de afdeling Vergunningen, Toezicht en Handhaving volgens [appellant] ten onrechte uitgegaan van een aanvraag voor het plaatsen van twee dakkapellen. Wanneer alleen naar de zuidelijke dakkapel zou zijn gekeken, was er mogelijk door deze afdelingen wel positief geadviseerd.
5.1. Het college heeft aan het besluit op bezwaar het intern advies en de memo, met daarin een negatief stedenbouwkundig advies, ten grondslag gelegd. Het intern advies is mede gebaseerd op de opvattingen van een gemeentelijk architectuurhistoricus. In het intern advies en in de memo wordt er terecht van uitgegaan dat de aanvraag van [appellant] een verzoek betreft om een omgevingsvergunning voor het plaatsen van twee dakkapellen. In het intern advies wordt onder meer geconcludeerd dat door de wijze waarop de twee dakkapellen bijna in de goot en daarmee dicht op belendende bebouwing zijn geplaatst, deze dakkapellen een niet voldoende ondergeschikte rol hebben op het betreffende dakvlak en een storend beeld op het bebouwingsbeeld geven. Ook levert de verhouding aan de zuidgevel tot de goothoogte van de belending een storend bebouwingsbeeld op. Wanneer de onderzijde van de dakkapellen 0,5 meter van de bestaande goot/dakvoet op het dakvlak worden geplaatst overeenkomstig algemene bouwregels voor dakkapellen met een zekere breedte, wordt vanuit stedenbouwkundig oogpunt geoordeeld dat meer aangesloten wordt bij de bouwtypologie die bij deze woning hoort. Hierdoor ontstaat een passender daklandschap, zo staat in het advies.
Het college heeft zich op grond van het intern advies en de memo op het standpunt mogen stellen dat het bouwplan in strijd is met een goede ruimtelijke ordening.
Voor zover [appellant] heeft beoogd te betogen dat het college de omgevingsvergunning niet had mogen weigeren voor zover het gaat om de zuidelijke dakkapel, overweegt de Afdeling dat het college het bouwplan terecht als één geheel heeft beschouwd. Als het college voor de zuidelijke dakkapel al omgevingsvergunning had willen verlenen, waarvan de stukken overigens geen blijk geven, dan had het dat niet mogen doen.
In wat [appellant] heeft aangevoerd, ziet de Afdeling daarom geen grond voor het oordeel dat de rechtbank ten onrechte heeft geoordeeld dat het college heeft mogen weigeren om de omgevingsvergunning te verlenen.
Het betoog slaagt niet.
5.2. Voor zover [appellant] door overlegging van foto’s van andere dakkapellen in de omgeving heeft beoogd een beroep op het gelijkheidsbeginsel te doen, overweegt de Afdeling als volgt. Zoals de Afdeling eerder heeft overwogen (zie de uitspraak van de Afdeling van 17 juli 2024, ECLI:NL:RVS:2024:2853, onder 10.3), geldt in omgevingsrechtelijke zaken een grondentrechter tussen beroep en hoger beroep. Dat betekent dat in een hoger beroep in een omgevingsrechtelijke zaak alleen gronden kunnen worden aangedragen die ook in beroep zijn aangevoerd. De Afdeling kan een uitzondering maken op dit uitgangspunt, als uitgesloten is dat het toestaan van één of meer nieuwe gronden in hoger beroep leidt of kan leiden tot benadeling van derde-belanghebbenden. [appellant] heeft in zijn beroepschrift bij de rechtbank geen beroepsgrond over het gelijkheidsbeginsel aangevoerd. Omdat niet uitgesloten kan worden dat de derde-belanghebbende [partij] wordt benadeeld, als deze grond alsnog wordt toegestaan, kan er in dit geval geen uitzondering worden gemaakt op de grondentrechter.
Conclusie
6. Het hoger beroep is ongegrond. De Afdeling bevestigt de uitspraak van de rechtbank.
Proceskosten
7. Het college hoeft geen proceskosten te vergoeden.
Beslissing
De Afdeling bestuursrechtspraak van de Raad van State:
bevestigt de aangevallen uitspraak.
Aldus vastgesteld door mr. J. Gundelach, lid van de enkelvoudige kamer, in tegenwoordigheid van mr. R. van Heusden, griffier.
w.g. Gundelach
lid van de enkelvoudige kamer
w.g. Van Heusden
griffier
Uitgesproken in het openbaar op 18 november 2026
163-1188
BIJLAGE
Bestemmingsplan "Hekslootgebied / Spaarndam"
Artikel 21.2 Bouwregels
[…];
f. de bestaande nokrichting, dakhelling, dakvorm en gevelvorm van het hoofdgebouw dienen gehandhaafd te blijven zoals blijkt uit de gevelopname opgenomen in bijlage 2 van de planregels.
Artikel 21.4 Afwijken van de bouwregels
1. Burgemeester en wethouders kunnen ontheffing verlenen van:
[…];
d. het bepaalde in lid 2 onder f, ten behoeve van het bouwen van een hoofdgebouw met een andere nokrichting, dakhelling, dakvorm en gevelvorm dan de bestaande, mits daardoor de karakteristieke, met de historische ontwikkeling samenhangende ruimtelijke structuur en stedenbouwkundige kwaliteit van het beschermd dorpsgezicht niet onevenredig worden aangetast;
[…].