Ga naar de inhoud
lees voor
Direct naar
  • en (Information in English)
  • de (Deutsche Informationen)
  • fr (Informations en français)
  • contact
  • pers
  • werken bij
  • app
  • Actueel
    • Nieuws
    • Zittingsagenda
    • Persagenda
    • Evenementen
    • Piet Hein Donner Scriptieprijs
  • Adviezen
  • Uitspraken
  • Publicaties
    • Brochures
    • Studies en onderzoeken
    • Regelingen
    • Consultaties
    • Jaarverslagen
    • Toespraken vice-president
  • Over ons
    • Raad van State in het kort
    • Organisatie
    • Advisering
    • Bestuursrechtspraak
    • Begrotingstoezicht
    • Toetsing Klimaatwet
    • Geschiedenis
    • Raad van State in beeld
  • Zoeken
  • en
  • de
  • fr
  • contact
  • pers
  • werken bij
  • app
Zoeken

  1. Home ›
  2. Uitspraken ›
  3. Uitspraak 202400067/1/R1

Uitspraak 202400067/1/R1

ECLI
ECLI:NL:RVS:2026:6806
Datum uitspraak
18 november 2026
Inhoudsindicatie
Bij besluit van 9 februari 2022 heeft het college van burgemeester en wethouders van Gulpen-Wittem het verzoek van [appellanten sub 1] om invordering van een dwangsom afgewezen. [appellanten sub 1] wonen aan de [locatie 1] in Wijlre. Zij hebben vanaf hun perceel zicht op het perceel de [locatie 2] in Wijlre. [appellant sub 2] woont aan de [locatie 2] en exploiteert daar een horecabedrijf. Ter plaatse van de [locatie 2] gold ten tijde hier van belang bestemmingsplan "[locatie 2] te Wijlre". Op het perceel [locatie 2] rustte de bestemming "Horeca" met als functieaanduiding "specifieke vorm van horeca - ijsboerderij". De voor Horeca aangewezen gronden zijn bestemd voor horeca, met dien verstande dat ter plekke van de aanduiding "specifieke vorm van horeca - ijsboerderij" uitsluitend een ijsboerderij is toegestaan. In de planregels is een "ijsboerderij" gedefinieerd als een specifieke vorm van horeca ter plekke van een voormalige agrarische bedrijfslocatie waarbij in hoofdzaak ijs en daarnaast ondergeschikt (kleine) gerechten worden verstrekt.
  • Hoger beroep
  • Hoger Beroep - Bestuursdwang / Dwangsom

Toon inhoud

  • Volledige tekst
  • Persaankondiging
Volledige tekst

202400067/1/R1.
Datum uitspraak: 18 november 2026

AFDELING
BESTUURSRECHTSPRAAK

Uitspraak op de hoger beroepen van:

1. [appellant sub 1A] en [appellant sub 1B], beiden wonend in Wijlre, gemeente Gulpen-Wittem,
2. [appellant sub 2], wonend in Wijlre,
appellanten,

tegen de uitspraak van de rechtbank Limburg van 23 november 2023 in zaak nr. 22/1930 in het geding tussen:

1.       [appellanten sub 1],
2.       [appellant sub 2]

en

het college van burgemeester en wethouders van Gulpen-Wittem.

Procesverloop

Bij besluit van 9 februari 2022 heeft het college het verzoek van [appellanten sub 1] om invordering van een dwangsom afgewezen.

Bij besluit van 14 juli 2022 heeft het college het door [appellanten sub 1] daartegen gemaakte bezwaar ongegrond verklaard.

Bij uitspraak van 23 november 2023 heeft de rechtbank het door [appellanten sub 1] daartegen ingestelde beroep gegrond verklaard, het besluit van 14 juli 2022 vernietigd en het college opgedragen een nieuw besluit op bezwaar te nemen.

Tegen deze uitspraak hebben [appellanten sub 1] hoger beroep ingesteld.

Het college heeft een schriftelijke uiteenzetting gegeven.

[appellant sub 2] heeft incidenteel hoger beroep ingesteld.

Het college heeft een zienswijze hierop naar voren gebracht.

Bij besluit van 27 juni 2024 heeft het college opnieuw op het bezwaar beslist en de afwijzing van het verzoek om invordering van een dwangsom gehandhaafd.

[appellanten sub 1] hebben hiertegen gronden aangevoerd.

Het college heeft een verweerschrift ingediend.

[appellanten sub 1] hebben nadere stukken ingediend.

De Afdeling heeft de zaak op een zitting behandeld op 9 juni 2026, waar [appellant sub 2], bijgestaan door mr. L.M.A. Schrieder, rechtsbijstandverlener in Apeldoorn, en het college, vertegenwoordigd door E.M.G. Haagmans en A.A.C.M. Gidding-Baade, zijn verschenen. Verder is op de zitting [partij], bijgestaan door drs. S.A.N. Geerling, rechtsbijstandverlener in Leusden, gehoord.

Het college heeft met instemming van de andere partijen na de zitting stukken ingediend. De Afdeling heeft vervolgens het onderzoek gesloten.

Overwegingen

Inleiding

1.       [appellanten sub 1] wonen aan de [locatie 1] in Wijlre. Zij hebben vanaf hun perceel zicht op het perceel de [locatie 2] in Wijlre. [appellant sub 2] woont aan de [locatie 2] en exploiteert daar een horecabedrijf. Ter plaatse van de [locatie 2] gold ten tijde hier van belang bestemmingsplan "[locatie 2] te Wijlre". Op het perceel [locatie 2] rustte de bestemming "Horeca" met als functieaanduiding "specifieke vorm van horeca - ijsboerderij". De voor Horeca aangewezen gronden zijn bestemd voor horeca, met dien verstande dat ter plekke van de aanduiding "specifieke vorm van horeca - ijsboerderij" uitsluitend een ijsboerderij is toegestaan. In de planregels is een "ijsboerderij" gedefinieerd als een specifieke vorm van horeca ter plekke van een voormalige agrarische bedrijfslocatie waarbij in hoofdzaak ijs en daarnaast ondergeschikt (kleine) gerechten worden verstrekt.

Volgens het college is het gebruik van het perceel in strijd met het bestemmingsplan omdat er een horecabedrijf wordt geëxploiteerd dat niet als "ijsboerderij" kan worden aangemerkt zoals gedefinieerd in de planregels. Het college heeft [appellant sub 2] bij besluit van 23 september 2021 daarom gelast het strijdige gebruik van het perceel te staken. Het college heeft een begunstigingstermijn gesteld van vier weken na de verzenddatum van het besluit. Tegen dit besluit zijn geen rechtsmiddelen aangewend. Dit besluit staat daarom in rechte vast.

[appellanten sub 1] hebben na afloop van de begunstigingstermijn het college verzocht over te gaan tot invordering van de volgens hen verbeurde dwangsom. Het college heeft dat verzoek bij besluit van 9 februari 2022, gehandhaafd bij besluit van 14 juli 2022, afgewezen. De rechtbank heeft het beroep van [appellanten sub 1] gegrond verklaard. De rechtbank overwoog dat het college op grond van de beschikbare gegevens niet heeft kunnen concluderen dat [appellant sub 2] tijdig uitvoering heeft gegeven aan de last en een dwangsom niet is verbeurd. Volgens de rechtbank heeft het college door alleen naar het aanbod van gerechten te kijken en niet ook naar welke gerechten daadwerkelijk werden verstrekt aan en genuttigd door gasten, onvoldoende onderzocht of een dwangsom is verbeurd. De rechtbank heeft daarom het besluit van 14 juli 2022 vernietigd en het college opgedragen een nieuw besluit op het bezwaar te nemen. Tegen deze uitspraak hebben [appellanten sub 1] hoger beroep ingesteld. [appellant sub 2] heeft incidenteel hoger beroep ingesteld.

Het college heeft op 27 juni 2024 een nieuw besluit op bezwaar genomen. [appellanten sub 1] zijn het niet eens met dit besluit.

De (incidenteel) hoger beroepen

2.       [appellanten sub 1] betogen dat de rechtbank ten onrechte heeft overwogen dat het college de menukaart en de website van de ijsboerderij voldoende bij het onderzoek heeft betrokken. Het college heeft immers niet geverifieerd of het aanbod zoals dat werd gepresenteerd op de website en de menukaart daadwerkelijk ter plaatse werd aangeboden.

[appellant sub 2] betoogt dat de rechtbank ten onrechte heeft overwogen dat het college onvoldoende onderzoek heeft verricht. Een toezichthouder van het college heeft het perceel ter plaatse bezocht en heeft terecht geconstateerd dat aan de last werd voldaan en er dus geen dwangsom was verbeurd, aldus [appellant sub 2].

2.1.    De Afdeling stelt voorop dat aan de afwijzing van een verzoek om invordering een deugdelijke en controleerbare vaststelling van relevante feiten en omstandigheden ten grondslag dient te liggen. Onder verwijzing naar de uitspraak van 30 juni 2021, ECLI:NL:RVS:2021:1388, overweegt de Afdeling dat voor een dergelijke vaststelling van die feiten en omstandigheden een onderzoek ter plaatse aangewezen kan zijn en de menukaart en website betrokken kunnen worden.

2.2.    Het college heeft mede op basis van de menukaart en de website onderzoek gedaan naar het aanbod van producten door het horecabedrijf. De stelling van [appellanten sub 1] dat de rechtbank heeft miskend dat het college ten onrechte niet heeft geverifieerd of het aanbod op de website en de menukaart in overeenstemming was met wat daadwerkelijk ter plaatse werd aangeboden, mist feitelijke grondslag. De rechtbank heeft immers overwogen dat het college onvoldoende onderzoek naar de daadwerkelijk op het perceel verstrekte producten heeft verricht.

[appellant sub 2] heeft niet betwist dat het college geen onderzoek heeft gedaan naar de daadwerkelijk op het perceel verstrekte producten door het horecabedrijf. De enkele stelling van [appellant sub 2] dat een toezichthouder het perceel heeft bezocht, betekent nog niet dat daarmee ook een deugdelijke vaststelling van de relevante feiten en omstandigheden heeft plaatsgevonden. Deze stelling leidt daarom niet tot de conclusie dat de rechtbank ten onrechte heeft overwogen dat het in bezwaar gehandhaafde besluit is gebaseerd op onvoldoende onderzoek.

De betogen slagen niet.

Conclusie hoger beroepen

3.       De hoger beroepen zijn ongegrond. De Afdeling bevestigt de uitspraak van de rechtbank.

Het besluit van 27 juni 2024

4.       Het college heeft bij besluit van 27 juni 2024 opnieuw op het bezwaar beslist. Dit besluit wordt, gelet op artikel 6:24 van de Algemene wet bestuursrecht (Awb), gelezen in samenhang met artikel 6:19, van die wet, van rechtswege geacht onderwerp te zijn van dit geding.

5.       [appellanten sub 1] betogen dat het college ten onrechte de afwijzing van het verzoek om invordering heeft gehandhaafd omdat [appellant sub 2] geen dwangsom heeft verbeurd. Volgens hen is het door het college uitgevoerde onderzoek onzorgvuldig geweest. Zij voeren daarover aan dat uitdraaien uit een kassasysteem geen goed beeld geven van wat daadwerkelijk aan producten is verstrekt omdat er fouten gemaakt kunnen worden in dit systeem. Ten slotte heeft het college bij de verkregen gegevens ten onrechte geen onderscheid gemaakt tussen de seizoenen. Dat had wel gemoeten, omdat in het winterseizoen er immers minder ijs wordt verkocht dan in de zomer, aldus [appellanten sub 1].

5.1.    Het college heeft de afwijzing van het verzoek om invordering bij het besluit van 27 juni 2024 gehandhaafd. Het college heeft daarbij, in aanvulling op het eerdere onderzoek naar de website en de menukaart, acht keer het perceel bezocht en de uitdraaien van het kassasysteem over twee opeenvolgende boekjaren bestudeerd. Op basis daarvan heeft het college vastgesteld dat in het ene jaar 79% en in het andere jaar 77% van de bestellingen uit ijs bestond. Gelet op de menukaart, website en het onderzoek ter plaatse, concludeert het college dat [appellant sub 2] de last tijdig heeft uitgevoerd en dat er daarom geen dwangsom is verbeurd.

Naar het oordeel van de Afdeling heeft het college zich terecht op het standpunt gesteld dat [appellant sub 2] tijdig de last heeft uitgevoerd en dat er dus geen dwangsom is verbeurd. Het college heeft het besluit gebaseerd op toereikend onderzoek. Het college heeft een analyse gemaakt van de verstrekte producten op grond van uitdraaien van het kassasysteem, in samenhang met de op grond van de website en de menukaart eerder verkregen gegevens. Het college heeft daarbij uit mogen gaan van het aanbod van het horecabedrijf op jaarbasis en heeft daarbij geen onderscheid hoeven maken naar seizoenen. De overige door [appellanten sub 1] aangevoerde argumenten leiden niet tot de conclusie dat het college ten onrechte heeft vastgesteld dat [appellant sub 2] de last tijdig heeft uitgevoerd. Dit betekent dat het college zich terecht op het standpunt heeft gesteld dat er geen dwangsom is verbeurd en de afwijzing van het verzoek om invordering van [appellanten sub 1] terecht heeft gehandhaafd.

Het betoog slaagt niet.

Conclusie beroep

6.       Het beroep is ongegrond.

Conclusie proceskosten

7.       Het college hoeft geen proceskosten te vergoeden.

Beslissing

De Afdeling bestuursrechtspraak van de Raad van State:

I.        bevestigt de aangevallen uitspraak;

II.       verklaart het beroep tegen het besluit van 27 juni 2024 ongegrond.

Aldus vastgesteld door mr. G.T.J.M. Jurgens, lid van de enkelvoudige kamer, in tegenwoordigheid van mr. E.L. Denters, griffier.

w.g. Jurgens
lid van de enkelvoudige kamer

w.g. Denters
griffier

Uitgesproken in het openbaar op 18 november 2026

163-1124

Persaankondiging

Uitspraken over handhaving rondom ijsboerderij in Wijlre

Zes uitspraken die allemaal gaan over de ijsboerderij in Wijlre. De zaken gaan over verschillende dwangsommen die het college van burgemeester en wethouders van Gulpen-Wittem aan de ijsboerderij heeft opgelegd en over handhavingsverzoeken van omwonenden tegen de ijsboerderij. Het college van B&W heeft dwangsommen opgelegd omdat de ijsboerderij handelt in strijd met het bestemmingsplan. Zo zou bij de ijsboerderij niet in hoofdzaak ijs worden verkocht. De rechtbank Limburg heeft zich eerder over deze zaken gebogen. De omwonenden zijn tegen de diverse rechtbankuitspraken in hoger beroep gekomen bij de Afdeling bestuursrechtspraak. Die heeft de zaken gezamenlijk op 8 juni 2026 op zitting behandeld. De zes uitspraken hebben de volgende zaaknummers: 202400067/1, 202400073/1, 202405434/1, 202405587/1, 202405589/1, 202405591/1 en 202405594/1.


  • Zoeken
  • Link kopiëren
  • Citeren
  • Opslaan als PDF-document
  • Opslaan als PDF-document

Raad van State

De Raad van State is onafhankelijk adviseur van regering en parlement over wetgeving en bestuur en hoogste algemene bestuursrechter van het land.

  • Meer over ons
  • Vacatures

Contact

De Raad van State bevindt zich in het centrum van Den Haag. Wilt u in contact komen met ons of wilt u ons bezoeken voor een zitting?

  • Telefoon
  • Locatie en route
  • Post en e-mail
  • Wet open overheid
  • Nieuwe zaak starten

Altijd op de hoogte

Ontvang ons nieuws via de abonnementenservice in uw mailbox. Op de hoogte gehouden worden over uitspraken die gedaan worden in bepaalde zaken? Meld u dan aan voor de e-mailservice. Of bekijk de voortgang van een bepaalde procedure bij de Afdeling bestuursrechtspraak.

  • Abonnementenservice
  • E-mailservice uitspraken
  • Voortgang procedure
  • Aanvragen oude uitspraken

Toegankelijkheid | Privacy | Cookiebeleid

Volg ons

  • Bluesky
  • LinkedIn
  • Instagram
  • Mastodon