Ga naar de inhoud
lees voor
Direct naar
  • en (Information in English)
  • de (Deutsche Informationen)
  • fr (Informations en français)
  • contact
  • pers
  • werken bij
  • app
  • Actueel
    • Nieuws
    • Zittingsagenda
    • Persagenda
    • Evenementen
    • Piet Hein Donner Scriptieprijs
  • Adviezen
  • Uitspraken
  • Publicaties
    • Brochures
    • Studies en onderzoeken
    • Regelingen
    • Consultaties
    • Jaarverslagen
    • Toespraken vice-president
  • Over ons
    • Raad van State in het kort
    • Organisatie
    • Advisering
    • Bestuursrechtspraak
    • Begrotingstoezicht
    • Toetsing Klimaatwet
    • Geschiedenis
    • Raad van State in beeld
  • Zoeken
  • en
  • de
  • fr
  • contact
  • pers
  • werken bij
  • app
Zoeken

  1. Home ›
  2. Uitspraken ›
  3. Uitspraak 202302353/1/R3

Uitspraak 202302353/1/R3

ECLI
ECLI:NL:RVS:2026:6793
Datum uitspraak
18 november 2026
Inhoudsindicatie
In het besluit van 20 augustus 2020 heeft het college van burgemeester en wethouders van Dantumadiel besloten over te gaan tot invordering van de door [appellante A] verbeurde dwangsom van € 10.000,-. Op 3 april 2020 heeft een toezichthouder van de gemeente Dantumadiel geconstateerd dat op het perceel aan [locatie] in Feanwâlden illegale bouwwerkzaamheden plaatsvonden: er werden betonelementen met een hoogte van circa 1,75 m geplaatst ten behoeve van een te realiseren sleufsilo. De toezichthouder heeft een bouwstop opgelegd die bij besluit van dezelfde dag door het college op schrift is gesteld. Vervolgens heeft de toezichthouder op 9 april 2020 geconstateerd dat de bouwwerkzaamheden in strijd met de bouwstop waren hervat en dat de sleufsilo inmiddels volledig was gerealiseerd. Bij besluit van 16 april 2020 heeft het college daarom een preventieve last onder dwangsom opgelegd: als de sleufsilo in gebruik werd genomen, zou onmiddellijk een dwangsom van € 10.000,- worden verbeurd. [appellante] en anderen hebben in eerste instantie bezwaar gemaakt tegen dit besluit, maar dat vervolgens ingetrokken. De last onder dwangsom is daarom onherroepelijk.
  • Hoger beroep
  • Hoger Beroep - Bestuursdwang / Dwangsom

Toon inhoud

  • Volledige tekst
Volledige tekst

202302353/1/R3.
Datum uitspraak: 18 november 2026

AFDELING
BESTUURSRECHTSPRAAK

Uitspraak op het hoger beroep van:

[appellante A], [appellant B], en [appellant C], allen wonend of gevestigd in Feanwalden, gemeente Dantumadiel ([appellante] en anderen),
appellanten,

tegen de uitspraak van de rechtbank Noord­Nederland van 27 februari 2023 in zaak nr. 21/1472 in het geding tussen:

[appellante] en anderen

en

het college van burgemeester en wethouders van Dantumadiel.

Procesverloop

In het besluit van 20 augustus 2020 heeft het college besloten over te gaan tot invordering van de door [appellante A] verbeurde dwangsom van € 10.000,-.

In het besluit van 6 april 2021 heeft het college het door [appellante] en anderen daartegen gemaakte bezwaar ongegrond verklaard.

In de uitspraak van 27 februari 2023 heeft de rechtbank het door [appellante] en anderen daartegen ingestelde beroep ongegrond verklaard.

Tegen deze uitspraak hebben [appellante] en anderen hoger beroep ingesteld.

Het college heeft een schriftelijke uiteenzetting gegeven.

De Afdeling heeft de zaak, gelijktijdig met procedure nr. 202302352/1/R3, op een zitting behandeld op 24 augustus 2026, waar [appellante] en anderen, vertegenwoordigd door [gemachtigde], en het college, vertegenwoordigd door R. Post, zijn verschenen. Verder zijn op de zitting [partij A] en [partij B], vertegenwoordigd door [gemachtigde], bijgestaan door mr. A. Daan, advocaat in Deventer, gehoord.

Overwegingen

Inleiding

1.       Op 3 april 2020 heeft een toezichthouder van de gemeente Dantumadiel geconstateerd dat op het perceel aan [locatie] in Feanwâlden illegale bouwwerkzaamheden plaatsvonden: er werden betonelementen met een hoogte van circa 1,75 m geplaatst ten behoeve van een te realiseren sleufsilo. De toezichthouder heeft een bouwstop opgelegd die bij besluit van dezelfde dag door het college op schrift is gesteld. Vervolgens heeft de toezichthouder op 9 april 2020 geconstateerd dat de bouwwerkzaamheden in strijd met de bouwstop waren hervat en dat de sleufsilo inmiddels volledig was gerealiseerd. Bij besluit van 16 april 2020 heeft het college daarom een preventieve last onder dwangsom opgelegd: als de sleufsilo in gebruik werd genomen, zou onmiddellijk een dwangsom van € 10.000,- worden verbeurd. [appellante] en anderen hebben in eerste instantie bezwaar gemaakt tegen dit besluit, maar dat vervolgens ingetrokken. De last onder dwangsom is daarom onherroepelijk.

Op 23 juni 2020 heeft de toezichthouder geconstateerd dat [appellante] en anderen de sleufsilo in gebruik hadden genomen. Het college heeft daarom in een brief van 22 juli 2020 vastgesteld dat de preventieve last onder dwangsom was overtreden, waardoor de dwangsom van € 10.000 was verbeurd en ingevorderd zou worden als deze niet vóór 5 augustus 2020 betaald was. Aangezien [appellante] en anderen niet voor die datum hebben betaald, heeft het college op 20 augustus 2020 besloten over te gaan tot invordering. Het bezwaar van [appellante] en anderen tegen deze invorderingsbeschikking heeft het college in het besluit van 6 april 2021 ongegrond verklaard. Het hiertegen door [appellante] en anderen ingestelde beroep heeft de rechtbank vervolgens in de uitspraak van 27 februari 2023 ongegrond verklaard.

2.       [appellante] en anderen zijn het niet eens met deze uitspraak van de rechtbank.

De gronden van het hoger beroep

Bijzondere omstandigheden

3.       [appellante] en anderen betogen dat de rechtbank heeft miskend dat er bijzondere omstandigheden bestaan op grond waarvan het college had moeten afzien van invordering van de verbeurde dwangsom.

3.1.    Bij een besluit over invordering van een verbeurde dwangsom moet aan het belang van die invordering veel gewicht worden toegekend. Een andere opvatting zou afdoen aan het gezag dat behoort uit te gaan van de oplegging van een last onder dwangsom. Ook de geschiedenis van de totstandkoming van artikel 5:37, eerste lid, van de Awb (Kamerstukken II 2003/04, 29 702, nr. 3, blz. 115) gaat hiervan uit. Hierin is vermeld dat een adequate handhaving vergt dat opgelegde sancties ook worden geëffectueerd en dat verbeurde dwangsommen dus worden ingevorderd. Alleen in bijzondere omstandigheden kan geheel of gedeeltelijk van invordering worden afgezien.

3.2.    Een belanghebbende kan in de procedure tegen de invorderingsbeschikking of de kostenverhaalsbeschikking in beginsel niet met succes gronden naar voren brengen die hij tegen de last onder dwangsom of last onder bestuursdwang naar voren heeft gebracht of had kunnen brengen. Dit kan alleen in uitzonderlijke gevallen. Een uitzonderlijk geval kan bijvoorbeeld worden aangenomen als evident is dat er geen overtreding is gepleegd of betrokkene geen overtreder is. De Afdeling verwijst naar haar uitspraak van 27 februari 2019, ECLI:NL:RVS:2019:466.

Geen sprake van een overtreding

3.3.    [appellante] en anderen voeren in dit kader ten eerste aan dat de rechtbank ten onrechte heeft overwogen dat niet in geschil is dat de opgelegde last is overtreden en dat een dwangsom is verbeurd. Volgens hen is er geen illegale situatie geweest, omdat het overgangsrecht het gebruik van de kuilplaat als sleufsilo toestaat.

3.3.1. Met de rechtbank is de Afdeling van oordeel dat het in dit geval niet evident was dat er geen overtreding was. De rechtbank heeft er terecht op gewezen dat juist deze vraag tussen partijen in geding was en in een andere procedure werd beoordeeld. Hieruit volgt dat het niet evident was dat er geen overtreding was.

In zoverre slaagt het betoog niet.

Vertrouwensbeginsel

3.4.    [appellante] en anderen voeren aan dat het college bij hen het gerechtvaardigde vertrouwen heeft gewekt dat zij de kuilplaat als kuilvoeropslag mochten gebruiken. In een brief van 23 april 2020 heeft het college toegezegd dat het overgangsrecht het gebruik van de kuilplaat als kuilvoeropslag toestond.

3.4.1. Wie zich beroept op het vertrouwensbeginsel moet aannemelijk maken dat van de kant van de overheid toezeggingen of andere uitlatingen zijn gedaan of gedragingen zijn verricht waaruit hij/zij in de gegeven omstandigheden redelijkerwijs kon en mocht afleiden of het bestuursorgaan een bepaalde bevoegdheid zou uitoefenen en zo ja hoe.

3.4.2. Naar het oordeel van de Afdeling bevat de brief van 23 april 2020 geen toezegging dat het gebruik van de kuilvoeropslag toegestaan was. In de brief staat dat het overgangsrecht het gebruik van de kuilplaat als voorheen toestaat. Het college stelt echter in de brief vast dat [appellante] en anderen de omvang van het strijdig gebruik hebben vergroot door tegen nieuw geplaatste keerwandelementen aan te kuilen. Daardoor is het gebruiksovergangsrecht niet meer van toepassing. De Afdeling overweegt daarom dat de brief geen toezegging bevat dat het gebruik dat leidde tot het verbeuren van de dwangsom was toegestaan. In de invorderingsbeschikking staat dat de toezichthouder op 23 juni 2020 heeft geconstateerd dat de sleufsilo in gebruik is genomen, waarbij tegen de keerwanden werd gekuild. Uit de brief van 23 april 2020 volgt al dat dit gebruik volgens het college in ieder geval niet was toegestaan.

In zoverre slaagt het betoog niet.

Noodzaak gebruik kuilvoeropslag

3.5.    [appellante] en anderen voeren aan dat het voor hun bedrijfsvoering noodzakelijk was om de kuilplaat te gebruiken. Aangezien de andere kuilvoeropslagen op hun perceel reeds gevuld waren, moest de tweede snede gras van het jaar 2020 worden opgeslagen in de tijdelijke sleufsilo. Dit heeft de rechtbank ten onrechte niet onderkend.

3.5.1. Dat de kuilplaat volgens [appellante] en anderen noodzakelijk was voor de bedrijfsvoering, is geen bijzondere omstandigheid waardoor het college moest afzien van invordering van de verbeurde dwangsom. De Afdeling overweegt dat het op de weg van [appellante] en anderen lag om zodanige maatregelen te treffen dat het niet nodig was om de sleufsilo te gebruiken. Zij hebben niet aannemelijk gemaakt dat dit niet mogelijk was, en dat het dus niet mogelijk was om aan de last te voldoen.

Het betoog slaagt niet.

Conclusie

4.       Het hoger beroep is ongegrond. De aangevallen uitspraak moet worden bevestigd.

5.       Het college hoeft geen proceskosten te vergoeden.

Beslissing

De Afdeling bestuursrechtspraak van de Raad van State:

bevestigt de aangevallen uitspraak.

Aldus vastgesteld door mr. N. Verheij, lid van de enkelvoudige kamer, in tegenwoordigheid van mr. R.G. Tricoli, griffier.

Het lid van de enkelvoudige kamer is verhinderd de uitspraak te ondertekenen.

w.g. Tricoli
griffier

Uitgesproken in het openbaar op 18 november 2026

1103


  • Zoeken
  • Link kopiëren
  • Citeren
  • Opslaan als PDF-document

Raad van State

De Raad van State is onafhankelijk adviseur van regering en parlement over wetgeving en bestuur en hoogste algemene bestuursrechter van het land.

  • Meer over ons
  • Vacatures

Contact

De Raad van State bevindt zich in het centrum van Den Haag. Wilt u in contact komen met ons of wilt u ons bezoeken voor een zitting?

  • Telefoon
  • Locatie en route
  • Post en e-mail
  • Wet open overheid
  • Nieuwe zaak starten

Altijd op de hoogte

Ontvang ons nieuws via de abonnementenservice in uw mailbox. Op de hoogte gehouden worden over uitspraken die gedaan worden in bepaalde zaken? Meld u dan aan voor de e-mailservice. Of bekijk de voortgang van een bepaalde procedure bij de Afdeling bestuursrechtspraak.

  • Abonnementenservice
  • E-mailservice uitspraken
  • Voortgang procedure
  • Aanvragen oude uitspraken

Toegankelijkheid | Privacy | Cookiebeleid

Volg ons

  • Bluesky
  • LinkedIn
  • Instagram
  • Mastodon