Uitspraak 202401671/1/R2
- ECLI
- ECLI:NL:RVS:2026:6790
- Datum uitspraak
- 18 november 2026
- Inhoudsindicatie
- Bij besluit van 15 juni 2023 heeft het college van gedeputeerde staten van Zuid-Holland het verzoek van NLGO om de vergunning van Estate Invest Middelharnis B.V. van 2 februari 2017 op grond van de Wet natuurbescherming in te trekken op grond van artikel 5.4, tweede lid, van de Wet natuurbescherming, afgewezen. NLGO heeft het college verzocht om de natuurvergunning van Estate Invest Middelharnis B.V., gevestigd in Middelharnis, ten behoeve van de realisatie van een hotel met recreatieve voorzieningen en 45 woningen op de locatie aan de Vrijheidsweg te Ouddorp (projectgebied) in te trekken. Daarbij heeft NLGO betoogd dat in het naastgelegen Natura 2000-gebied "Duinen Goeree & Kwade Hoek" (het natuurgebied) al sprake is van een overschrijding van de kritische depositiewaarde (KDW) en er een verslechtering dreigt. Daarom zijn volgens NLGO passende maatregelen nodig, zoals bedoeld in artikel 6, tweede lid, van de Habitatrichtlijn (Hrl), waarnaar wordt verwezen in artikel 5.4, tweede lid, van de Wnb. De rechtbank heeft het beroep van NLGO ongegrond verklaard. De rechtbank heeft het college gevolgd in zijn standpunt dat intrekking van de natuurvergunning niet als een passende maatregel kan worden aangemerkt, omdat dit per saldo een negatief effect heeft op de natuurwaarden in "Duinen Goeree & Kwade Hoek".
- Hoger beroep
- Natuurbescherming
Toon inhoud
202401671/1/R2.
Datum uitspraak: 18 november 2026
AFDELING
BESTUURSRECHTSPRAAK
Uitspraak op het hoger beroep van:
Vereniging Natuur- en Landschapsbescherming Goeree-Overflakkee, gevestigd in Goeree-Overflakkee (NLGO),
appellante,
tegen de uitspraak van de rechtbank Den Haag van 15 februari 2024 in zaak nr. 22/7501 in het geding tussen:
NLGO
en
het college van gedeputeerde staten van Zuid-Holland.
Procesverloop
Bij besluit van 15 juni 2023 heeft het college het verzoek van NLGO om de vergunning van Estate Invest Middelharnis B.V. van 2 februari 2017 op grond van de Wet natuurbescherming (hierna: natuurvergunning) in te trekken op grond van artikel 5.4, tweede lid, van de Wet natuurbescherming (hierna: Wnb), afgewezen.
Bij uitspraak van 15 februari 2024 heeft de rechtbank het door NLGO daartegen ingestelde beroep ongegrond verklaard.
Tegen deze uitspraak heeft NLGO hoger beroep ingesteld.
Het college en Estate Invest Middelharnis B.V. hebben schriftelijke uiteenzettingen gegeven.
NLGO, het college en Estate Invest Middelharnis B.V. hebben nadere stukken ingediend.
De Afdeling heeft de zaak op zitting behandeld op 8 oktober 2026, waar NLGO, vertegenwoordigd door [gemachtigde A], [gemachtigde B] en [gemachtigde C], bijgestaan door mr. J.C.K.W. Bartel, en het college, vertegenwoordigd door mr. T. van Ooijen, zijn verschenen. Verder is op zitting Estate Invest Middelharnis B.V., vertegenwoordigd door [gemachtigde D] en [gemachtigde E], bijgestaan door mr. H. Witbreuk, advocaat in Nijmegen, gehoord.
Overwegingen
Overgangsrecht inwerkingtreding Omgevingswet
1. Op 1 januari 2024 zijn de Omgevingswet en de Aanvullingswet natuur Omgevingswet in werking getreden. Als een verzoek om een natuurvergunning in te trekken is ingediend vóór het tijdstip van inwerkingtreding van de Aanvullingswet natuur Omgevingswet, dan blijft op grond van artikel 2.9, eerste lid, aanhef en onder a, van de Aanvullingswet natuur Omgevingswet het recht zoals dat gold onmiddellijk vóór dat tijdstip van toepassing tot het besluit op dat verzoek onherroepelijk wordt.
Het verzoek om de natuurvergunning in te trekken is ingediend op 17 juni 2022. Dat betekent dat in dit geval de Wet natuurbescherming, zoals die gold vóór 1 januari 2024, van toepassing blijft.
Inleiding
2. NLGO heeft het college verzocht om de natuurvergunning van Estate Invest Middelharnis B.V., gevestigd in Middelharnis, ten behoeve van de realisatie van een hotel met recreatieve voorzieningen en 45 woningen op de locatie aan de Vrijheidsweg te Ouddorp (projectgebied) in te trekken. Daarbij heeft NLGO betoogd dat in het naastgelegen Natura 2000-gebied "Duinen Goeree & Kwade Hoek" (het natuurgebied) al sprake is van een overschrijding van de kritische depositiewaarde (KDW) en er een verslechtering dreigt. Daarom zijn volgens NLGO passende maatregelen nodig, zoals bedoeld in artikel 6, tweede lid, van de Habitatrichtlijn (Hrl), waarnaar wordt verwezen in artikel 5.4, tweede lid, van de Wnb.
3. In het besluit van 15 juni 2023 heeft het college geweigerd om de natuurvergunning in te trekken. Op basis van een AERIUS-verschilberekening van 30 januari 2023 heeft het college geconcludeerd dat de uitvoering van het vergunde project zal leiden tot een afname van stikstofdepositie door de beëindiging van het bemesten van gronden in het projectgebied. Hoewel het project op een klein oppervlak van 5 stikstofgevoelige habitattypen tot een lichte toename van stikstofdepositie leidt, weegt dit volgens het college niet op tegen de afname van depositie op een veel groter oppervlak van 164 andere stikstofgevoelige habitattypen in het natuurgebied. Intrekking van de natuurvergunning zou volgens het college dan ook leiden tot een aantasting van de natuurwaarden in dit gebied. Daarom stelt het college dat intrekking van de natuurvergunning niet als een passende maatregel kan worden aangemerkt.
4. De rechtbank heeft het beroep van NLGO ongegrond verklaard. De rechtbank heeft het college gevolgd in zijn standpunt dat intrekking van de natuurvergunning niet als een passende maatregel kan worden aangemerkt, omdat dit per saldo een negatief effect heeft op de natuurwaarden in "Duinen Goeree & Kwade Hoek".
Het hoger beroep
5. NLGO heeft op de zitting haar beroepsgronden over de gebrekkige terinzagelegging van het ontwerpbesluit en de AERIUS-verschilberekening, ingetrokken.
- Niet besproken beroepsgrond
6. NLGO betoogt dat de rechtbank ten onrechte haar beroepsgrond over samenhang van de natuurvergunning met het bestemmingsplan "Ouddorp Bad Oost" niet heeft besproken.
6.1. De Afdeling volgt NLGO niet in dit betoog. De rechtbank heeft deze beroepsgrond in overweging 14.1 van haar uitspraak inhoudelijk besproken. NLGO heeft ook geen motivering gegeven op grond waarvan moet worden geoordeeld dat deze overweging van de rechtbank onjuist is.
- Toepassing artikel 5.4, tweede lid van de Wnb
7. NLGO betoogt dat de rechtbank niet heeft onderkend dat het college artikel 5.4, tweede lid van de Wnb niet juist heeft toegepast. NLGO voert aan dat niet relevant is of uitvoering van de natuurvergunning leidt tot een afname van stikstofdepositie op een groter oppervlak stikstofgevoelige habitats ten opzichte van toename van depositie op een kleiner oppervlak stikstofgevoelige habitats in het natuurgebied, maar of sprake is van een (dreigende) verslechtering of verstoring met significante gevolgen voor natuurwaarden in het natuurgebied en de activiteit waarvoor de natuurvergunning is verleend effect heeft op die natuurwaarden. NLGO wijst in dit verband op de uitspraak van de Afdeling van 20 januari 2021, ECLI:NL:RVS:2021:71 (Logtsebaan-uitspraak). Volgens NLGO leidt de vergunde activiteit in ieder geval tot een toename van depositie op het habitattype H213B Grijze duinen (kalkarm) in "Duinen Goeree & Kwade Hoek". Het college heeft de staat van instandhouding van dit habitattype en andere habitattypen in dit gebied echter niet beoordeeld. De rechtbank heeft volgens NLGO dan ook niet onderkend dat het college niet goed heeft gemotiveerd dat intrekking van de natuurvergunning niet als passende maatregel kan worden aangemerkt.
7.1. De Afdeling overweegt dat een natuurvergunning op grond van artikel 5.4, tweede lid, van de Wnb in elk geval wordt ingetrokken of gewijzigd als dat nodig is ter uitvoering van artikel 6, tweede lid, van de Hrl. Zoals volgt uit overweging 6.6 van de Logtsebaan-uitspraak, is vereist dat de vergunde activiteiten effecten hebben op de overbelaste natuurwaarden in een Natura 2000-gebied. Wanneer daarvan sprake is, kan het intrekken of wijzigen van de natuurvergunning een bijdrage leveren aan het voorkomen van de dreigende achteruitgang van natuurwaarden. Voor de vraag of intrekking een passende maatregel is, is niet relevant dat de vergunde activiteit per saldo leidt tot een afname van stikstofdepositie op natuurwaarden in een Natura 2000-gebied. Vereist is dat de vergunde activiteit op zichzelf effecten heeft op overbelaste natuurwaarden in een Natura 2000-gebied. Als die omstandigheden zich voordoen, zal het college moeten beslissen of intrekking of wijziging van de natuurvergunning als passende maatregel wordt ingezet, dan wel dat andere passende maatregelen (zullen) worden getroffen. In het besluit op een verzoek om intrekking of wijziging van de natuurvergunning dient het college inzichtelijk te maken op welke wijze het invulling heeft gegeven aan de beoordelingsruimte die het heeft bij de keuze van de te treffen passende maatregelen. De Afdeling wijst in dit verband op overwegingen 7 tot en met 7.3 van de Logtsebaan-uitspraak, in combinatie met overwegingen 10.1 tot en met 10.7 van haar uitspraak van 2 juli 2025, ECLI:NL:RVS:2025:2969.
Vast staat dat het college in het besluit van 15 juni 2023 niet heeft beoordeeld wat de effecten van de vergunde activiteit op zichzelf op de natuurwaarden in "Duinen Goeree & Kwade Hoek" zijn en of sprake is van een (dreigende) verslechtering of verstoring met significante gevolgen van deze natuurwaarden. Het college heeft aldus niet deugdelijk gemotiveerd dat intrekking van de natuurvergunning niet als passende maatregel kan worden aangemerkt. De rechtbank heeft dit niet onderkend.
Het betoog slaagt.
Conclusie
8. Het hoger beroep is gegrond. De aangevallen uitspraak moet worden vernietigd. Doende wat de rechtbank had moeten doen, zal de Afdeling het besluit van 15 juni 2023 wegens strijd met artikel 3:46 van de Awb vernietigen. Het college zal een nieuw besluit moeten nemen met inachtneming van deze uitspraak.
9. De Afdeling ziet geen aanleiding om de rechtsgevolgen van het vernietigde besluit in stand te laten. Hoewel het college in zijn nadere brief van 28 september 2026 heeft verwezen naar AERIUS Monitor 2025 waarin de effecten van andere passende maatregelen zijn geprognosticeerd, en waaruit volgt dat voor "Duinen Goeree & Kwade Hoek" in 2035 de KDW naar verwachting voor 99,9% van het areaal van stikstofgevoelige habitats in dat gebied wordt onderschreden, is met deze enkele verwijzing niet onderbouwd dat deze maatregelen de volgens het college noodzakelijke daling van stikstofdepositie binnen afzienbare termijn tot gevolg hebben op de overbelaste natuurwaarden waarop de vergunde activiteit al dan niet effecten heeft.
10. Met het oog op een efficiënte afdoening van het geschil ziet de Afdeling aanleiding om met toepassing van artikel 8:113, tweede lid, van de Awb te bepalen dat tegen het nieuwe besluit alleen bij haar beroep kan worden ingesteld.
11. Het college moet de proceskosten in beroep en hoger beroep vergoeden.
Beslissing
De Afdeling bestuursrechtspraak van de Raad van State:
I. verklaart het hoger beroep gegrond;
II. vernietigt de uitspraak van de rechtbank Den Haag van 15 februari 2024 in zaak nr. 22/7501;
III. verklaart het bij de rechtbank ingestelde beroep gegrond;
IV. vernietigt het besluit van het college van gedeputeerde staten van Zuid-Holland van 15 juni 2023 met kenmerk ODH639788;
V. bepaalt dat tegen het te nemen nieuwe besluit alleen bij de Afdeling beroep kan worden ingesteld;
VI. veroordeelt het college van gedeputeerde staten van Zuid-Holland tot vergoeding van bij Vereniging Natuur en Landschapsbescherming Goeree-Overflakkee in verband met de behandeling van het beroep en het hoger beroep opgekomen proceskosten tot een bedrag van € 1.868,00, geheel toe te rekenen aan door een derde beroepsmatig verleende rechtsbijstand;
VII. gelast dat het college van gedeputeerde staten van Zuid-Holland aan Vereniging Natuur- en Landschapsbescherming Goeree-Overflakkee het door haar voor de behandeling van het beroep en het hoger beroep betaalde griffierecht van € 924,00 vergoedt.
Aldus vastgesteld door mr. A. Ten Veen, lid van de enkelvoudige kamer, in tegenwoordigheid van mr. T.T. Schipper, griffier.
w.g. Ten Veen
lid van de enkelvoudige kamer
w.g. Schipper
griffier
Uitgesproken in het openbaar op 18 november 2026
1075
Verzoek om natuurvergunning in te trekken voor hotel en recreatiewoningen in Ouddorp
Uitspraak over de weigering van het college van gedeputeerde staten van Zuid-Holland om de natuurvergunning in te trekken voor een hotel met recreatieve voorzieningen en 45 (recreatie)woningen aan de Vrijheidsweg in Ouddorp. Vereniging Natuur- en Landschapsbescherming Goeree-Overflakkee heeft de provincie gevraagd om de vergunning in te trekken. Volgens de vereniging komt er te veel stikstof neer op het nabijgelegen Natura 2000-gebied ‘Duinen Goeree & Kwade Hoek’ en zouden er maatregelen genomen moeten worden om de stikstofneerslag te verminderen, waaronder dus het intrekken van deze natuurvergunning. De vereniging is tegen het besluit van het college van gedeputeerde staten in hoger beroep gekomen bij de Afdeling bestuursrechtspraak. De rechtbank Den Haag verklaarde een eerder beroep van de vereniging namelijk ongegrond. De Afdeling bestuursrechtspraak heeft de zaak op 8 oktober 2026 op zitting behandeld.