Uitspraak 202302428/1/R4

202302428/1/R4.
Datum uitspraak: 21 oktober 2026

AFDELING
BESTUURSRECHTSPRAAK

Uitspraak op het hoger beroep van:

Stichting IJmondig, gevestigd in Wijk aan Zee, gemeente Beverwijk, en andere,
appellanten,

tegen de uitspraak van de rechtbank Noord­Holland van 6 maart 2023 in zaak nr. 21/3442 in het geding tussen:

Stichting IJmondig en andere

en

het college van gedeputeerde staten van Noord-Holland.

Procesverloop

Bij besluit van 15 maart 2021 heeft het college een verzoek van Stichting IJmondig en andere om handhavend op te treden tegen Tata Steel IJmuiden B.V., afgewezen.

Bij besluit van 6 juli 2021 heeft het college het door Stichting IJmondig en andere daartegen gemaakte bezwaar ongegrond verklaard.

Bij uitspraak van 6 maart 2023 heeft de rechtbank het door Stichting IJmondig en andere daartegen ingestelde beroep ongegrond verklaard.

Tegen deze uitspraak hebben Stichting IJmondig en andere hoger beroep ingesteld.

Het college heeft een schriftelijke uiteenzetting gegeven.

De Afdeling heeft de zaak op een zitting behandeld op 21 september 2026, waar Stichting IJmondig en andere, vertegenwoordigd door mr. M. Klijnstra, advocaat in Amsterdam, en [gemachtigde], en het college, vertegenwoordigd door mr. M.J.P. Kamp, zijn verschenen. Verder is Tata Steel, vertegenwoordigd door mr. P.H.J. van Aardenne en mr. M.J.M. Janssen, beiden advocaat in Den Haag, en mr. L.M. Muetstege, advocaat in Haarlem, op de zitting gehoord.

Overwegingen

Overgangsrecht inwerkingtreding Omgevingswet

1. Op 1 januari 2024 zijn de Omgevingswet en de Invoeringswet Omgevingswet in werking getreden. Als een verzoek om handhaving van de Wet algemene bepalingen omgevingsrecht is ingediend vóór het tijdstip van inwerkingtreding van de Omgevingswet, dan blijft op grond van artikel 4.3, aanhef en onder a, van de Invoeringswet Omgevingswet het recht zoals dat gold onmiddellijk vóór dat tijdstip van toepassing tot het besluit op dat verzoek onherroepelijk wordt.

Het verzoek om handhaving is gedaan op 3 december 2020. Dat betekent dat in dit geval het recht, zoals dat gold vóór 1 januari 2024, van toepassing blijft.

Inleiding

2. Aan Tata Steel is op 16 januari 2007 een revisievergunning verleend. In voorschrift 0.1.13 van die revisievergunning staat dat Tata Steel "dient te beschikken over een gecertificeerd milieuzorgsysteem dat voldoet aan ISO 14001 of een door gedeputeerde staten als gelijkwaardig goedgekeurde norm." In plaats van de term ‘milieuzorgsysteem’ wordt inmiddels gewoonlijk ‘milieumanagementsysteem’ gebruikt, maar de Afdeling houdt de terminologie van de revisievergunning aan.

Stichting IJmondig en andere menen dat Tata Steel niet voldoet aan het genoemde voorschrift omdat volgens hen niet alle bedrijfsonderdelen onder de ISO-certificering vallen. Zij hebben het college verzocht om handhavend op te treden tegen Tata Steel. Het college heeft dat verzoek afgewezen, omdat Tata Steel volgens het college wel aan het voorschrift voldoet.

De uitspraak van de rechtbank

3. De rechtbank heeft geoordeeld dat het college het verzoek om handhaving terecht heeft afgewezen. Tata Steel beschikt over een certificaat dat is afgegeven door British Standard Institution (BSI), waaruit volgens de rechtbank blijkt dat het milieuzorgsysteem van Tata Steel voldoet aan ISO 14001. Volgens de rechtbank is er geen aanleiding voor het oordeel dat die certificering niet de hele inrichting dekt. De rechtbank heeft ook geoordeeld dat het college naar aanleiding van het verzoek om handhaving kon volstaan met een controle van de certificering van het milieuzorgsysteem en niet ook nog het werk van BSI inhoudelijk hoefde te controleren.

Gronden van het hoger beroep

4. Stichting IJmondig en andere hebben twee betogen ten grondslag gelegd aan hun hoger beroep. Ten eerste betogen zij dat de rechtbank heeft miskend dat het college onvoldoende onderzoek heeft gedaan naar aanleiding van hun verzoek om handhaving. In het licht van efficiënte controle en rechtsbescherming kan toezicht op het systeem volgens Stichting IJmondig en andere niet worden overgelaten aan BSI, nu die organisatie in het Verenigd Koninkrijk is gevestigd.

Ten tweede betogen Stichting IJmondig en andere dat de rechtbank ten onrechte heeft geoordeeld dat Tata Steel niet in overtreding is. Zij stellen dat uit de ISO 14001-certificaten van Tata Steel voor de periode 2016-2018 en voor de periode 2019-2021 blijkt dat het Hoogovenproces en de productie van vloeibaar ruwijzer niet onder het toepassingsbereik van die certificaten vallen. Deze onderdelen worden namelijk pas op de tweede pagina van de certificaten genoemd, terwijl het toepassingsbereik op de eerste pagina staat, aldus Stichting IJmondig en andere. Het ligt volgens Stichting IJmondig en andere ook voor de hand dat het Hoogovenproces en de productie van vloeibaar ruwijzer niet onder de certificering vallen, omdat die bedrijfsonderdelen zo verouderd, gebrekkig en vervuilend zijn, en zo vaak aanleiding geven tot handhavend optreden door de plaatselijke omgevingsdienst, dat het ondenkbaar is dat zij gecertificeerd kunnen worden. Omdat hierdoor niet alle bedrijfsonderdelen en activiteiten zijn gecertificeerd, houdt Tata Steel zich volgens Stichting IJmondig en andere niet aan voorschrift 0.1.13 van de revisievergunning.

4.1. Voorschrift 0.1.13 van de revisievergunning bepaalt dat Tata Steel een gecertificeerd milieuzorgsysteem moet hebben. Omdat is verzocht om handhaving van voorschrift 0.1.13 van de revisievergunning, heeft het college bij de beslissing op dat verzoek alleen moeten nagaan of Tata Steel een milieuzorgsysteem heeft en over een certificaat beschikt waaruit blijkt dat dat systeem voldoet aan ISO 14001. Het college heeft dat gedaan. Het heeft de ISO 14001-certificaten opgevraagd en die certificaten nagelopen op geldigheid, reikwijdte en evidente misslagen. Het college heeft in dat kader ook gecontroleerd of het Hoogovenproces en de productie van vloeibaar ruwijzer onder het toepassingsbereik van die certificaten vallen, wat door Stichting IJmondig en andere is betwist. Naar het oordeel van de Afdeling heeft het college de naleving van het voorschrift daarmee voldoende zorgvuldig onderzocht.

Op basis van dat onderzoek heeft het college verder ook terecht geconcludeerd dat Tata Steel voorschrift 0.1.13 niet heeft overtreden. Uit de certificaten volgt namelijk dat Tata Steel een milieuzorgsysteem heeft en dat dit systeem voldoet aan ISO 14001. De onderdelen waar het handhavingsverzoek in het bijzonder op ziet, het Hoogovenproces en de productie van vloeibaar ruwijzer, zijn expliciet genoemd in die certificaten. Die activiteiten zijn weliswaar niet op de eerste bladzijde vermeld, maar wel bij de opsomming van de bedrijfsactiviteiten op de daarna volgende bladzijden, die deel uitmaken van het certificaat. BSI heeft bovendien desgevraagd, in een brief van 18 juni 2021 en aangevuld met een brief van 7 juli 2021, bevestigd dat alle entiteiten, locaties en activiteiten, genoemd op alle bladzijden van het certificaat, onderdeel uitmaken van de reikwijdte van het certificaat, waaronder dus ook het Hoogovenproces en de productie van vloeibaar ruwijzer. Gezien de tekst van de certificaten en die toelichting staat vast dat het Hoogovenproces en de productie van vloeibaar ruwijzer binnen de ISO 14001-certificering vallen. Het standpunt van Stichting IJmondig en andere over de praktijk van de bijbehorende bedrijfsactiviteiten doet daar niet aan af, want dat heeft geen betrekking op voorschrift 0.1.13. Omdat vaststaat dat dit voorschrift niet is overtreden, is de Afdeling met de rechtbank van oordeel dat het college het verzoek om handhaving terecht heeft afgewezen.

De betogen slagen niet.

Conclusie

5. Het hoger beroep is ongegrond. De Afdeling bevestigt de uitspraak van de rechtbank.

6. Het college hoeft geen proceskosten te vergoeden.

Beslissing

De Afdeling bestuursrechtspraak van de Raad van State:

bevestigt de aangevallen uitspraak.

Aldus vastgesteld door mr. P.H.A. Knol, voorzitter, en mr. G.T.J.M. Jurgens en mr. A.C. Rop, leden, in tegenwoordigheid van mr. A.M.C. Hoekstra, griffier.

w.g. Knol
voorzitter

w.g. Hoekstra
griffier

Uitgesproken in het openbaar op 21 oktober 2026

776-860