Uitspraak 202407046/1/R4

202407046/1/R4.
Datum uitspraak: 23 september 2026

AFDELING
BESTUURSRECHTSPRAAK

Uitspraak in het geding tussen:

[appellant] en anderen, allen wonend in Soesterberg, gemeente Soest,

appellanten,

en

1.       de raad van de gemeente Soest,

2.       het college van burgemeester en wethouders van Soest,

verweerders.

Procesverloop

Bij besluit van 26 september 2024 heeft de raad het bestemmingsplan "Van Angerenstraat 2-32" vastgesteld.

Bij besluit van 10 oktober 2024 heeft het college een omgevingsvergunning verleend voor de bouw van 37 sociale huurappartementen aan de Van Angerenstraat 2-32.

Tegen deze besluiten hebben [appellant] en anderen beroep ingesteld.

De raad en het college hebben gezamenlijk een verweerschrift ingediend.

De Afdeling heeft de zaak ter zitting behandeld op 3 september 2026, waar zijn verschenen:

- de raad en het college, beide vertegenwoordigd door mr. S.F. Supusepa,

- Stichting Portaal, vertegenwoordigd door mr. L. de Jeu, advocaat te Rotterdam, J. de Zwart en M. Broekman, vergezeld van C.C. Slemmer.

Overwegingen

Overgangsrecht inwerkingtreding Omgevingswet

1.       Op 1 januari 2024 zijn de Omgevingswet en de Invoeringswet Omgevingswet in werking getreden. Op grond van artikel 4.6, derde lid, van de Invoeringswet Omgevingswet blijft op een beroep tegen een besluit tot vaststelling van een bestemmingsplan waarvan het ontwerp vóór het tijdstip van inwerkingtreding van de Omgevingswet ter inzage is gelegd het recht zoals dat gold onmiddellijk vóór dat tijdstip van toepassing tot het bestemmingsplan onherroepelijk is.

Als een aanvraag om een omgevingsvergunning is ingediend vóór het tijdstip van inwerkingtreding van de Omgevingswet, dan blijft op grond van artikel 4.3, aanhef en onder a, van de Invoeringswet Omgevingswet het recht zoals dat gold onmiddellijk vóór dat tijdstip van toepassing tot het besluit op die aanvraag onherroepelijk wordt, met uitzondering van artikel 3.9, derde lid, eerste zin, van de Wet algemene bepalingen omgevingsrecht (Wabo).

Het ontwerpplan is op 28 december 2023 ter inzage is gelegd. De aanvraag om een omgevingsvergunning is ingediend op 31 augustus 2023. Dat betekent dat op deze beroepsprocedure het recht, waaronder de Wet ruimtelijke ordening en de Wabo, zoals dat gold vóór 1 januari 2024 van toepassing blijft.

Inleiding

2.       Het bestemmingsplan maakt de bouw van 37 woningen aan de Van Angerenstraat 2-32 in Soesterberg mogelijk. De omgevingsvergunning is verleend voor de activiteit bouwen van 37 sociale huurappartementen en de activiteit aanleggen van een uitrit. De woningen komen op een perceel waarop 16 sociale huurwoningen stonden. Portaal is de initiatiefneemster van deze ontwikkeling. Beide besluiten zijn gecoördineerd voorbereid en bekendgemaakt.

Toetsingskader

3.       Bij de vaststelling van een bestemmingsplan moet de raad bestemmingen aanwijzen en regels geven die de raad uit het oogpunt van een goede ruimtelijke ordening nodig acht. De raad heeft daarbij beleidsruimte en moet de betrokken belangen afwegen. De Afdeling oordeelt niet zelf of het plan in overeenstemming is met een goede ruimtelijke ordening. De Afdeling beoordeelt aan de hand van de beroepsgronden of het besluit tot vaststelling van het bestemmingsplan in overeenstemming is met het recht. Daarbij kan aan de orde komen of de nadelige gevolgen van het plan onevenredig zijn in verhouding tot de met het plan te dienen doelen.

De beroepsgronden

Inspraak en participatie

4.       [appellant] en anderen voeren aan dat, anders dan in het memo van Portaal van 22 december 2022 over een informatiebijeenkomst op 30 augustus 2022 staat, zij niet zijn uitgenodigd voor deze bijeenkomst. Dit is nooit aangepast in het verslag van deze bijeenkomst en vervolgens onjuist overgenomen in de Nota van zienswijzen. Vervolgens is hen voorgehouden dat het te laat was om het bouwplan nog aan te passen.

4.1.    De Afdeling stelt vast dat de in de wet geregelde procedure is gevolgd. Deze in de wet geregelde procedure begon met de terinzagelegging van de ontwerpbesluiten. Daarover konden zienswijzen naar voren worden gebracht. Van die mogelijkheid hebben [appellant] en anderen ook gebruik gemaakt. Hun zienswijzen zijn vervolgens betrokken bij de besluitvorming, zo volgt uit de nota van zienswijzen.

Het bieden van inspraak of participatie voorafgaand aan de terinzagelegging van de ontwerpbesluiten maakt geen onderdeel uit van deze in de wet geregelde procedure. Niet is gebleken van een gemeentelijke inspraakverordening of participatiebeleid op grond waarvan die inspraak of participatie in dit geval toch verplicht was. Dat [appellant] en anderen meer betrokken hadden willen worden in de fase voorafgaand aan de terinzagelegging van de ontwerpbesluiten heeft daarom geen gevolgen voor de rechtmatigheid van de besluiten tot vaststelling van het bestemmingsplan en verlening van de omgevingsvergunning. Overigens stelt de Afdeling vast dat in het bedoelde verslag van 22 december 2022 staat dat naar verluidt enkele uitnodigingen voor de informatieavond niet zijn ontvangen. Ook staat in het verslag dat bewoners van de Prof. Lorentzlaan bezwaren hebben en daarmee vervolggesprekken zijn gevoerd. In de Nota van zienswijzen staan vergelijkbare opmerkingen. Dit sluit aan bij de gang van zaken zoals [appellant] en anderen die hebben geschetst.

Het betoog slaagt niet.

Soortenbescherming

5.       [appellant] en anderen betogen dat het ecologisch onderzoek verouderd was ten tijde van de besluitvorming en daarom niet aan de besluitvorming ten grondslag mocht worden gelegd.

5.1.    De Afdeling stelt vast dat aan het bestemmingsplan het door Els & Linde B.V. opgestelde rapport "Quick scan ecologie" van 5 mei 2020 (bijlage 7 bij de plantoelichting) en een door Els & Linde B.V. opgesteld rapport "Afdoend onderzoek" van 30 december 2020 (bijlage 8 bij de plantoelichting) ten grondslag liggen. Op basis van deze onderzoeken is een ontheffing in het kader van de Wet natuurbescherming aangevraagd. Deze ontheffing is bij besluit van 20 januari 2022 door het college van gedeputeerde staten van Utrecht verleend voor de periode van 1 september 2022 tot en met 31 december 2028.

5.2.    Voor zover [appellant] en anderen bedoelen dat de ecologische rapporten verouderd waren ten tijde van het verlenen van de ontheffing, is van belang dat de rechtmatigheid van de ontheffing niet in deze procedure kan worden beoordeeld. Deze procedure alleen gaat over de rechtmatigheid van het bestemmingsplan en de omgevingsvergunning. Op de zitting is van de zijde van Portaal toegelicht dat het besluit tot verlening van de ontheffing ook onherroepelijk is.

5.3.    Voor zover [appellant] en anderen bedoelen dat de raad de rapporten niet aan zijn besluit tot vaststelling van het bestemmingsplan ten grondslag mocht leggen, stelt de Afdeling voorop dat de raad een plan niet mag vaststellen als en voor zover hij op voorhand redelijkerwijs had moeten inzien dat het wettelijke soortenbeschermingsregime aan de uitvoerbaarheid van het plan in de weg staat. Op grond van artikel 3.1.1a van het Besluit ruimtelijke ordening (Bro) kan bij de vaststelling van een bestemmingsplan in ieder geval gebruik worden gemaakt van gegevens en onderzoeken die niet ouder zijn dan twee jaar. Zoals de Afdeling eerder heeft overwogen (uitspraak van 20 november 2024, ECLI:NL:RVS:2024:4762, onder 15.2 en uitspraak van 28 mei 2025, ECLI:NL:RVS:2025:2466, onder 7.3) staat artikel 3.1.1a van het Bro er niet aan in de weg dat onderzoeksgegevens ouder dan twee jaar aan het besluit tot vaststelling van een bestemmingsplan ten grondslag worden gelegd.

[appellant] en anderen hebben niet aannemelijk gemaakt dat de ecologische onderzoeken zodanig verouderd waren, dan wel dat zich na de totstandkoming van deze onderzoeken zodanige ontwikkelingen in het plangebied hebben voorgedaan, dat de raad deze onderzoeken niet aan het besluit tot vaststelling van het bestemmingsplan ten grondslag mocht leggen en de ontheffing voor niet toereikend moet worden gehouden. Hierbij betrekt de Afdeling dat de raad aan de hand van een ecologisch logboek heeft toegelicht dat na de verlening van de ontheffing de bebouwing ongeschikt is gemaakt voor nieuwvestiging van beschermde soorten en hierop controles hebben plaatsgevonden. Daarom heeft de raad zich redelijkerwijs op het standpunt kunnen stellen dat het wettelijke soortenbeschermingsregime op voorhand niet aan de uitvoerbaarheid van het plan in de weg staat.

Het betoog slaagt niet.

De motivering van de ruimtelijke afweging

6.       [appellant] en anderen betogen dat gemaakte keuzes niet deugdelijk zijn gemotiveerd in de Nota van zienswijzen. Voor hen vormen de balkons aan de Prof. Lorentzlaan een bezwaar. Verder is niet gemotiveerd waarom bepaalde stedenbouwkundige keuzes zijn gemaakt en ontbreekt een financiële onderbouwing bij die keuzes.

6.1.    Naar het oordeel van de Afdeling heeft de raad zijn ruimtelijke afweging voldoende inzichtelijk gemaakt. De raad heeft in paragraaf 3.1.2 van de plantoelichting beschreven wat de woningbehoefte is en hoe dit plan daaraan bijdraagt. Het bouwvolume dat nodig is voor de beoogde 37 appartementen acht de raad op deze locatie ruimtelijk aanvaardbaar. De toegelaten maximale bouwhoogte van de nieuwbouw is 14,5 m. In de omgeving staat dat al bebouwing met vergelijkbare of hogere bouwhoogtes. De nieuwe bebouwing komt op ongeveer 25 m van de voorzijde van de percelen aan de Prof. Lorentzlaan 2B-2E en op 35 m van de op deze percelen staande woningen. De Afdeling ziet geen aanleiding voor het oordeel dat het woon- en leefklimaat van [appellant] en anderen als gevolg van de aanwezigheid van balkons aan de straatzijde in onaanvaardbare mate verslechtert. Gelet op de ruimtelijke aanvaardbaarheid van het plan heeft de raad geen aanleiding hoeven zien om nader in financiële afwegingen van Portaal te treden. De behoefte van [appellant] en anderen aan meer informatie over de financiële onderbouwing is niet voldoende voor een ander oordeel.

Het betoog slaagt niet.

Parkeren

7.       [appellant] en anderen betogen dat de laagste parkeernorm voor wonen is gehanteerd, waardoor de al bestaande hoge parkeerdruk in de omgeving verder zal toenemen. Vanwege deze al hoge parkeerdruk had gekozen moeten worden voor een hogere parkeernorm. Het berekende aantal parkeerplaatsen van 10,4 is vanwege de hoge parkeerdruk ten onrechte afgerond naar 10.

7.1.    Artikel 6.3.1 (Parkeren) van de planregels luidt: "Voor het parkeren dient te worden voorzien in voldoende parkeergelegenheid conform de gemeentelijke parkeernormen zoals bedoeld in lid 1.19."

Artikel 1.19 (gemeentelijke parkeernorm) luidt: "de parkeernorm, zoals vastgelegd in de Nota parkeernormen auto en fiets' (4e herziening) vastgesteld door de Gemeenteraad d.d. 23 september 2021. Indien deze beleidsregels gedurende de planperiode worden gewijzigd, wordt rekening gehouden met deze wijziging."

In paragraaf 4.2 van de plantoelichting is aan de hand van de Nota parkeernormen gemotiveerd dat de aanvullende parkeerbehoefte van het plan 10 parkeerplaatsen is.

7.2.    In bijlage 2 bij de omgevingsvergunning staat dat het vergunde bouwplan met de aanleg van 10 aanvullende parkeerplaatsen op de gronden met de bestemming "Verkeer" en de aanduiding "parkeerterrein" op het perceel voldoet aan de Nota parkeernormen.

7.3.    De Afdeling stelt vast dat de raad en het college voor de berekening van de parkeerbehoefte aansluiting hebben gezocht bij de parkeernormen voor toegelaten instellingen, zoals die in bijlage 1 bij de Nota parkeernormen zijn opgenomen. Omdat Portaal zo’n toegelaten instelling is, hebben de raad en het college daarmee de juiste normen gehanteerd. Gelet op voetnoot 5 uit de Nota parkeernormen voorziet de Nota parkeernormen erin dat een parkeereis naar beneden wordt afgerond. De Afdeling wijst erop dat het plan geen oplossing hoeft te bieden voor een eventueel bestaand parkeertekort rondom het plangebied. Het plan dient alleen te voorzien in voldoende parkeerplaatsen voor de voorziene ontwikkeling, zodat de bestaande parkeerdruk niet toeneemt. De raad heeft deugdelijk gemotiveerd dat dit het geval is en het college heeft de omgevingsvergunning vervolgens in overeenstemming met artikel 6.3.1 van de planregels verleend.

Het betoog slaagt niet.

Aantal appartementen

8.       [appellant] en anderen betogen op grond van de tekeningen bij de omgevingsvergunning dat de omgevingsvergunning de bouw van 40 appartementen toelaat, terwijl dat er op grond van het bestemmingsplan maximaal 37 appartementen mogen zijn.

8.1.    De Afdeling stelt vast dat het college vergunning heeft verleend voor de bouw van 37 appartementen. Het college heeft dit in het verweerschrift aan de hand van de bouwtekeningen nader inzichtelijk gemaakt. Het betoog mist feitelijke grondslag.

Conclusie

9.       Het beroep is ongegrond.

10.     Voor een proceskostenveroordeling bestaat geen aanleiding.

Beslissing

De Afdeling bestuursrechtspraak van de Raad van State:

verklaart het beroep ongegrond.

Aldus vastgesteld door mr. A. ten Veen, lid van de enkelvoudige kamer, in tegenwoordigheid van mr. W.M. Boer, griffier.

w.g. Ten Veen
lid van de enkelvoudige kamer

w.g. Boer
griffier

Uitgesproken in het openbaar op 23 september 2026

745