Uitspraak BRS.26.000081

BRS.26.000081
ECLI:NL:RVS:2026:6543
Datum uitspraak: 11 november 2026

AFDELING
BESTUURSRECHTSPRAAK

Uitspraak op het hoger beroep van:

de minister van Asiel en Migratie,
appellant,

tegen de uitspraak van de rechtbank Den Haag, zittingsplaats Haarlem, van 11 december 2025 in zaak nr. NL25.27567 in het geding tussen:

[de betrokkene]

en

de minister.

Procesverloop

Bij besluit van 17 juni 2025, aangevuld bij besluit van 13 oktober 2025, heeft de minister een aanvraag van betrokkene om hem een verblijfsvergunning asiel voor bepaalde tijd te verlenen, afgewezen.

Bij uitspraak van 11 december 2025 heeft de rechtbank het daartegen door betrokkene ingestelde beroep gegrond verklaard, dat besluit vernietigd en bepaald dat de minister een nieuw besluit op de aanvraag neemt met inachtneming van de uitspraak.

Tegen deze uitspraak heeft de minister hoger beroep ingesteld.

Betrokkene heeft een schriftelijke uiteenzetting gegeven.

De minister en betrokkene hebben nadere stukken ingediend.

De Afdeling heeft de zaak gelijktijdig met zaken nrs. BRS.26.001006, BRS.26.000714 en BRS.26.000868 op zitting behandeld op 11 mei 2026, waar de minister, vertegenwoordigd door mr. N.N. Bontje en mr. J. Kennis, advocaten in Den Haag, en betrokkene, bijgestaan door mr. B. Manawi, advocaat in Delft, zijn verschenen.

Overwegingen

Onderwerp van deze uitspraak en samenvatting

1.       Deze uitspraak gaat over de vraag of de minister het landenbeleid over Syrië deugdelijk heeft gemotiveerd. In geschil is of de minister alle relevante elementen heeft betrokken bij zijn standpunt over de algemene veiligheidssituatie in Syrië. Meer in het bijzonder is in geschil of de minister de humanitaire omstandigheden die het gevolg zijn van het handelen of nalaten van het voormalige regime in Syrië ook moet betrekken in deze beoordeling.

1.1.    De rechtbank heeft in haar uitspraak een oordeel gegeven over het door de minister in het besluit toegepaste landenbeleid voor Syrië. De minister heeft dit landenbeleid opgesteld naar aanleiding van het Algemeen Ambtsbericht van mei 2025 (AA 2025) met een verslagperiode van 27 november 2024 tot en met april 2025. Dit landenbeleid bevat een standpunt van de minister over de veiligheidssituatie in Syrië en over de toepassing van artikel 15, aanhef en onder c, van de Kwalificatierichtlijn (artikel 15, onderdeel c, van de Kwalificatierichtlijn). Dat gedeelte van het artikel gaat over de aanwezigheid van een ernstige en individuele bedreiging van het leven of de persoon als gevolg van willekeurig geweld in het kader van een gewapend conflict. De minister heeft op 10 juni 2025 de Tweede Kamer geïnformeerd over een wijziging van het landenbeleid over Syrië. Bij deze Kamerbrief hoort ook een beslisnota van 4 juni 2025 en een zogenoemde 15c-bijlage (Kamerstukken II 2024/25, 19637, nr. 3435). De minister heeft zich daarin op het standpunt gesteld dat er een relatief lager niveau van willekeurig geweld is in heel Syrië. Ter discussie staat of de minister dit beleid deugdelijk heeft gemotiveerd, gelet op de voortdurende instabiele situatie in het land na de val van het voormalige regime en gelet op geweldsincidenten en humanitaire situaties in verschillende delen van het land.

1.2.    De Afdeling zal bij de beoordeling van dit hoger beroep ook stukken betrekken waarop partijen pas na de uitspraak van de rechtbank een beroep hebben gedaan. Dit doet zij omwille van de rechtsontwikkeling, de rechtszekerheid en de actualiteitswaarde van de uitspraak voor de behandeling van asielzaken van personen uit Syrië. Meer in het bijzonder betrekt de Afdeling ook het gewijzigde landenbeleid dat de minister heeft opgesteld voor Syrië naar aanleiding van het Algemeen Ambtsbericht van januari 2026 (AA 2026) met een verslagperiode van mei 2025 tot en met december 2025. De minister heeft op 22 april 2026 de Tweede Kamer geïnformeerd over een wijziging van het landenbeleid over Syrië. Bij deze Kamerbrief hoort ook een beslisnota van 16 maart 2026 en een 15c-bijlage (Kamerstukken II 2025/26, 19637, nr. 3554). De minister heeft een nieuwe beoordeling gemaakt van de veiligheidssituatie in Syrië en ziet naar aanleiding daarvan geen reden om zijn standpunt over de gradatie van het willekeurige geweld in het kader van artikel 15, onderdeel c, van de Kwalificatierichtlijn te wijzigen.

1.3.    Voor zover de Afdeling in deze uitspraak parafraseert uit landeninformatie, staat de vindplaats daarvan vermeld in de eindnoten in bijlage 1. De Afdeling heeft ook de overige landeninformatie die door partijen in deze zaak en de gelijktijdig op de zitting behandelde zaken is ingebracht, betrokken bij haar oordeel. Een overzicht van die informatie staat in bijlage 2. De bijlagen maken deel uit van de uitspraak.

1.4.    De Afdeling zal in deze uitspraak eerst de feiten en de gang van zaken in deze procedure weergeven (onder 2 t/m 2.3). Daarna zal zij de standpunten van de minister over artikel 15, onderdeel c, van de Kwalificatierichtlijn weergeven, zoals hij die heeft gemotiveerd in het landenbeleid van 2025 en 2026 (onder 3 t/m 4.2). Vervolgens zal de Afdeling de grieven van de minister bespreken. De Afdeling komt in deze uitspraak tot de conclusie dat de terecht naar voren gebrachte betogen van de minister in de eerste grief en derde grief (onder 5 t/m 5.7) niet leiden niet tot vernietiging van de uitspraak van de rechtbank. De rechtbank heeft namelijk terecht overwogen dat de minister zijn standpunt over de veiligheidssituatie in Syrië en over de toepassing van artikel 15, onderdeel c, van de Kwalificatierichtlijn, niet deugdelijk heeft gemotiveerd. Voor dat oordeel acht de Afdeling relevant dat de minister de mate van het vereiste oorzakelijke verband tussen het willekeurige geweld en de humanitaire omstandigheden (onder 6 t/m 7.5) en de te betrekken periode bij de beoordeling daarvan (onder 8 t/m 8.9) te beperkt uitlegt. Daardoor heeft de minister bepaalde elementen ten onrechte niet betrokken in zijn standpunt over artikel 15, onderdeel c, van de Kwalificatierichtlijn. De Afdeling concludeert dat de rechtbank terecht een motiveringsgebrek heeft geconstateerd. De Afdeling ziet ook geen aanleiding om de rechtsgevolgen van het vernietigde besluit in stand te laten (onder 9 t/m 10.3). Dat betekent dat de minister een nieuw besluit moeten nemen en de actuele humanitaire situatie zal moeten meewegen in zijn besluit. Daarbij zal hij het beoordelingskader, zoals uiteengezet in deze uitspraak, moeten aanhouden.

1.5.    De Afdeling merkt vooraf alvast op dat zij in deze uitspraak tot de conclusie komt dat de opgeworpen vraag over het beoordelingskader van artikel 15, onderdeel c, van de Kwalificatierichtlijn kan worden beantwoord aan de hand van de rechtspraak van het Hof van Justitie en dat zij dus geen aanleiding ziet prejudiciële vragen te stellen. Ook ziet zij geen aanleiding om de prejudiciële vragen die al zijn gesteld door de rechtbank Den Haag, zittingsplaats Roermond, in de uitspraak van 29 december 2025, ECLI:NL:RBDHA:2025:25445, af te wachten. De Afdeling zal dat later in deze uitspraak verder toelichten.

1.6.    Op deze zaak is het recht van toepassing dat gold vóór 12 juni 2026.

Feiten en omstandigheden in deze zaak

2.       Betrokkene is Palestijn en komt uit het gouvernement [plaats] in Syrië. In 2014 is betrokkene door het voormalige regime in Syrië gevangen genomen en gemarteld, omdat hem werd toegedicht dat hij mee had gedaan aan een demonstratie. Op 1 november 2023 heeft betrokkene in Nederland asiel aangevraagd. Betrokkene stelt bij terugkeer naar Syrië te vrezen voor een verplichte dienstplicht, voor problemen vanwege zijn Palestijnse identiteit, en voor geweld van aldaar aanwezige groepen in relatie tot de algehele veiligheidssituatie in Syrië.

2.1.    De minister heeft de gevangenschap geloofwaardig geacht, maar stelt dat de politieke veiligheidsdienst die hem gevangen had genomen functioneerde onder het voormalige regime en inmiddels is opgeheven. Verder heeft de minister niet geloofwaardig geacht dat betrokkene bij terugkeer dienstplichtig is. Daarnaast heeft de minister zich op het standpunt gesteld dat betrokkene niet onder artikel 1D van het Vluchtelingenverdrag valt waardoor hij niet van rechtswege als vluchteling kan worden aangemerkt. Ook heeft de minister gesteld dat er in Syrië geen dusdanige discriminatie van Palestijnen plaatsvindt dat betrokkene in zijn bestaansmogelijkheden wordt beperkt. Tot slot heeft de minister zich op het standpunt gesteld dat betrokkene niet aannemelijk heeft gemaakt dat hij bij terugkeer een reëel risico op ernstige schade loopt. Voor heel Syrië geldt dat de algemene veiligheidssituatie is vastgesteld op een lagere gradatie van willekeurig geweld. De minister heeft zich op het standpunt gesteld dat betrokkene geen individuele omstandigheden heeft aangevoerd die maken dat hij een verhoogd risico loopt op willekeurig geweld.

2.2.    De rechtbank heeft overwogen dat de minister zich terecht op het standpunt heeft gesteld dat de uitsluitingsgrond van artikel 1D van het Vluchtelingenverdrag niet van toepassing is, dat de minister Syrië als gebruikelijke verblijfplaats mocht aanmerken voor betrokkene en dat de minister ook deugdelijk heeft gemotiveerd waarom hij het ongeloofwaardig acht dat betrokkene bij terugkeer dienstplichtig is.

2.3.    De rechtbank heeft vervolgens overwogen dat de minister niet deugdelijk heeft gemotiveerd dat betrokkene bij terugkeer naar Syrië geen reëel risico loopt op ernstige schade. De rechtbank komt tot de conclusie dat de minister niet deugdelijk heeft gemotiveerd dat er in Syrië op dit moment een lagere gradatie van willekeurig geweld is. De minister komt in hoger beroep tegen dit oordeel van de rechtbank.

Wat staat er in het landenbeleid van 2025?

3.       In de brief aan de Tweede Kamer van 10 juni 2025 schrijft de minister onder meer dat het AA 2025 met een verslagperiode van 27 november 2024 tot en met april 2025 een redelijke verbetering laat zien van de algemene situatie in Syrië. De minister schrijft in de beslisnota van 4 juni 2025 dat uit het AA 2025 volgt dat de belangrijkste oorzaak van onveiligheid is weggevallen, te weten het voormalige regime. Tegelijkertijd schrijft de minister in die beslisnota dat het land nog altijd te maken heeft met verschillende actieve gewapende conflicten, vele gewapende groepen, een zeer slechte economische situatie en diepe maatschappelijke scheidslijnen. De overgangsregering heeft niet in alle gebieden haar autoriteit gevestigd en het is nog de vraag hoe de verstandhouding met vele verschillende actoren in Syrië zich verder zal ontwikkelen.

3.1.    Specifiek ten aanzien van de beoordeling van artikel 15, onderdeel c, van de Kwalificatierichtlijn, merkt de minister op dat het beeld is dat er gewapende conflicten in het hele land plaatsvinden tussen verschillende gewapende actoren, leidend tot incidentele pieken in geweldsuitbarstingen en gevechten. De aantallen burgerslachtoffers als gevolg van het willekeurige geweld blijven daarbij laag. Volgens de minister zijn veel van de slachtoffers die te betreuren zijn in Syrië het slachtoffer van gericht geweld.

3.2.    In de 15c-bijlage, schrijft de minister dat voor heel Syrië ontplofbare oorlogsresten, waaronder mijnen en niet-gesprongen munitie, een aanhoudende ernstige bedreiging voor het leven van burgers vormen. Daarna maakt de minister per regio een beoordeling, waarbij hij sommige gouvernementen gezamenlijk bespreekt. De zogenoemde 15c-elementen die de minister daarin meeneemt zijn de volgende: ‘Hanteren partijen bij het conflict oorlogsmethoden die de kans op burgerslachtoffers vergroten of burgers als doel nemen?’, ‘Is het geweld wijdverbreid of plaatselijk?’, ‘Is het gebruik van die methoden wijdverbreid bij de strijdende partijen?’, ‘Wat is de intensiteit van de gewapende confrontaties en het organisatieniveau van de betrokken strijdkrachten?’, ‘Is er een veiligheidsstructuur aanwezig?’ en ‘Wat zijn de aantallen doden, gewonden en ontheemden onder de burgerbevolking ten gevolge van de strijd?’.

Wat staat er in het landenbeleid van 2026?

4.       In de brief aan de Tweede Kamer van 22 april 2026 schrijft de minister onder meer dat uit het AA 2026 volgt dat gedurende de verslagperiode aanhoudende geweldsincidenten in verschillende provincies plaatsvonden. Hoewel er in de verslagperiode geweldsuitbarstingen waren en het ambtsbericht spreekt over een gebrek aan stabiliteit, vinden er geleidelijk minder incidenten plaats in Syrië, buiten de incidentele escalaties in bijvoorbeeld Suweida en in het noordoosten om. Ook was er over de volle breedte van het land in het algemeen een afname zichtbaar van dodelijk geweld. Dit was ook terug te zien in de afname van dodelijke burgerslachtoffers gedurende de verslagperiode in de tweede helft van 2025. Voor heel Syrië blijft de lagere gradatie van willekeurig geweld aangewezen, aldus de minister.

4.1.    In de beslisnota van 16 maart 2026 schrijft de minister dat er Israëlische militaire operaties, door Islamitische Staat (ISIS) geclaimde aanvallen, spanningen met de Syrian Democratic Forces (SDF) in het noorden en noordoosten, en in Suweida plaatsvonden. Ontplofbare oorlogsresten bleven in grote delen van Syrië een bedreiging voor burgers. Gedurende de verslagperiode werd door verschillende organisaties echter inzet gepleegd om de ontplofbare oorlogsresten te verwijderen. Ook was er enige impact op de humanitaire situatie door het conflict-gerelateerde geweld en was er nog altijd voortdurende interne ontheemding.

4.2.    In de 15c-bijlage maakt de minister een beoordeling, waarbij hij elk gouvernement afzonderlijk bespreekt. In die beoordeling neemt hij de onder 3.2 genoemde 15c-elementen mee. In aanvulling daarop neemt de minister, waar relevant, ook het 15c-element ‘impact op de humanitaire situatie’ mee. De minister heeft op de zitting bij de Afdeling bevestigd dat hij dit alleen doet voor zover de impact voortkomt uit het huidige conflict-gerelateerde geweld, dus voor zover de impact het gevolg is van geweld dat tijdens de verslagperiode heeft plaatsgevonden. In de bijlage is te zien dat hij de impact op de humanitaire situatie meeneemt bij de gouvernementen Quneitra en Suweida.

Kon de minister de wijziging van het landenbeleid in juni 2025 baseren op de informatie uit het AA 2025?

5.       In de derde grief klaagt de minister over het oordeel van de rechtbank dat de verslagperiode van het AA 2025 een te korte periode beslaat en dat de minister in juni 2025 niet kon beoordelen of er sprake was van een lagere gradatie van willekeurig geweld, omdat uit meerdere en andere bronnen blijkt dat de veiligheidssituatie fragiel, slecht en onduidelijk is. In de eerste grief klaagt de minister over het oordeel van de rechtbank dat de minister de informatie over de algemene veiligheidssituatie, de veiligheidsstructuur en de incidenten met ontplofbare oorlogsresten niet kenbaar, dan wel, daadwerkelijk heeft betrokken in zijn besluitvorming over de gradatie van willekeurig geweld in Syrië. Volgens de rechtbank heeft de minister nagelaten om de door betrokkene overgelegde actuele landeninformatie over Syrië, en specifiek over de situatie in Homs, mee te nemen in zijn besluitvorming. Verder wijst de rechtbank erop dat zij niet kan nagaan of de informatie over niet-gesprongen munitie daadwerkelijk is betrokken bij het bepalen van het niveau van willekeurig geweld.

5.1.    De minister stelt terecht dat de minister van Buitenlandse Zaken aan de hand van openbare en vertrouwelijke bronnen een ambtsbericht opstelt. Daarbij maakt hij gebruik van zorgvuldig geselecteerde bronnen. De minister mocht dan ook van de deskundigheid van dit ambtsbericht uitgaan. Bovendien biedt het AA 2025 voldoende inzicht in de veiligheidssituatie in Syrië om een globale beoordeling te maken van de veiligheidssituatie. De Afdeling constateert dat in het ambtsbericht informatie staat over de algemene veiligheidssituatie in heel Syrië en ook over de veiligheidssituatie in de verschillende gouvernementen. Dat uit het ambtsbericht ook volgt dat die situatie nog onzeker bleef en dat het nog de vraag zou zijn hoe de situatie zich zou ontvouwen, maakt niet dat de minister op dat moment onvoldoende informatie had om landenbeleid op te stellen. Dat de situatie fluïde en de informatie soms onduidelijk is, ontslaat de minister niet van de plicht om een actuele beoordeling te maken van de algemene veiligheidssituatie in een land op basis van de op dat moment wel aanwezige informatie. De minister heeft het AA 2025 daarom ten grondslag mogen leggen aan het landenbeleid over Syrië.

5.2.    Daarnaast moet de minister in een individuele zaak beoordelen of de eerder door hem vastgestelde gradatie van willekeurig geweld in een bepaald herkomstgebied nog geldt, indien dit gemotiveerd is betwist door een vreemdeling. Als een vreemdeling landeninformatie overlegt die inhoudelijk afwijkt van de informatie die is betrokken bij het opstellen van het landenbeleid, dan moet de minister deze informatie betrekken bij de beoordeling van een individuele aanvraag. De rechtbank kan in beroep ingebrachte nieuwe informatie betrekken bij haar oordeel, mits de rechtbank ook de minister de gelegenheid heeft gegeven om zijn opmerkingen over deze nieuwe informatie in te dienen.

5.3.    De rechtbank heeft er in dit verband allereerst op gewezen dat betrokkene in beroep heeft gewezen op het rapport van de Deense immigratiedienst van juni 2025. De rechtbank constateert dat uit dit rapport volgt dat de situatie in Homs in 2025 is verslechterd, waarbij Homs is genoemd als een brandpunt van veiligheidschaos waar gewapende groeperingen en voormalige milities opereren buiten enig gezag (noot 1). Ook wijst de rechtbank erop dat betrokkene heeft gewezen op het rapport van European Union Agency for Asylum (EUAA) van juli 2025. De rechtbank constateert dat uit dit rapport volgt dat de feitelijke macht in Homs op onoverzichtelijke wijze is verdeeld tussen lokale milities, voormalige veiligheidsdiensten en gewapende groeperingen (noot 2). De rechtbank heeft overwogen dat zij niet ziet dat de minister deze informatie kenbaar heeft betrokken in zijn besluitvorming.

5.4.    Zoals de minister echter terecht betoogt, heeft de rechtbank niet onderkend dat de minister deugdelijk gemotiveerd heeft gereageerd op de voormelde landeninformatie in het verweerschrift van 20 oktober 2025. De minister heeft in dat verweerschrift terecht benoemd dat de door betrokkene in beroep aangehaalde informatie over het geweld in Homs voornamelijk gaat over geweld langs religieuze en etnische lijnen. Ook uit de beschrijving van de veiligheidssituatie in de stad Homs in het AA 2025 volgt dat het geweld vooral is gericht op alawieten en alawitische wijken. Het gaat dus in die gevallen om gericht geweld en niet om willekeurig geweld. Hoewel de situatie voor de veiligheidstroepen als een grote uitdaging wordt gezien, volgt verder uit die beschrijving dat er verschillende maatregelen zijn genomen om de veiligheid te garanderen op plaatsen waar veel alawieten wonen (noot 3). De minister heeft naar het oordeel van de Afdeling met deze uitleg deugdelijk gemotiveerd uiteengezet dat de door betrokkene in beroep overgelegde informatie niet tot een ander oordeel leidt over de gradatie van willekeurig geweld dan dat hij in het landenbeleid van 2025 al had vastgesteld. Dat heeft de rechtbank niet onderkend.

5.5.    De rechtbank overweegt in dit verband ten tweede dat in de brief van Vluchtelingenwerk Nederland van 14 oktober 2025 is geschreven dat Homs behoort tot de gebieden met de meeste incidenten met landmijnen en ontplofbare oorlogsresten (noot 4). De rechtbank overweegt dat zij niet kan vaststellen of de minister deze informatie kenbaar heeft betrokken bij zijn besluitvorming.

5.6.    De minister wijst er echter terecht op dat in hij deze informatie wel heeft meegenomen in de beoordeling van de gradatie van willekeurig geweld. Zoals hiervoor uiteengezet, onder 3.2, heeft de minister in de 15c-bijlage benoemd dat voor heel Syrië ontplofbare oorlogsresten, waaronder mijnen en niet-gesprongen munitie, een aanhoudende ernstige bedreiging voor het leven van burgers vormen. Hoewel de minister in zijn specifieke beoordeling over Homs het aantal incidenten met ontplofbare oorlogsresten niet uitdrukkelijk noemt, volgt de Afdeling de rechtbank niet in haar oordeel dat zij niet kan nagaan of de minister de dreiging die uitgaat van ontplofbare oorlogsresten in Homs heeft meegewogen. Die dreiging heeft hij immers voorop in de 15c-bijlage voor heel Syrië benoemd.

5.7.    Hoewel de minister de betogen terecht naar voren heeft gebracht, leiden de eerste en derde grief niet tot vernietiging van de uitspraak van de rechtbank. De rechtbank heeft namelijk wel terecht overwogen dat de minister zijn standpunt over de veiligheidssituatie in Syrië en over de toepassing van artikel 15, onderdeel c, van de Kwalificatierichtlijn, op een ander punt niet deugdelijk heeft gemotiveerd. Dat zal de Afdeling hierna toelichten bij de bespreking van de tweede grief.

Heeft de minister alle relevante omstandigheden betrokken in de beoordeling van artikel 15, onderdeel c, van de Kwalificatierichtlijn?

6.       In de tweede grief klaagt de minister over de interpretatie van de rechtbank van de uitspraak van de Afdeling van 16 juli 2025, ECLI:NL:RVS:2025:3153, over de veiligheidssituatie in Jemen. De rechtbank heeft overwogen dat zij die uitspraak zo begrijpt dat de humanitaire omstandigheden die een direct of indirect gevolg zijn van het handelen of nalaten van een actor die partij is geweest bij een gewapend conflict, ook meegenomen moeten worden in de globale beoordeling van artikel 15, onderdeel c, van de Kwalificatierichtlijn. Volgens de rechtbank heeft de minister nagelaten de humanitaire omstandigheden te betrekken waarop betrokkene in deze procedure heeft gewezen.

6.1.    De minister betoogt in het eerste deel van deze grief dat de overweging uit de uitspraak van 16 juli 2025 dat humanitaire omstandigheden die het indirecte gevolg zijn van het handelen of nalaten van een actor die partij is bij een gewapend conflict in de beoordeling van artikel 15, onderdeel c, van de Kwalificatierichtlijn betrokken moeten worden, geen basis kent in de Kwalificatierichtlijn of de rechtspraak van het Hof daarover. De minister stelt dat uit de rechtspraak van het Hof volgt dat subsidiaire bescherming op grond van artikel 15, onderdeel c, van de Kwalificatierichtlijn alleen kan worden verleend als de ernstige en individuele bedreiging van het leven of de persoon van een burger het voldoende rechtstreekse - en dus directe - gevolg is van opzettelijk handelen of nalaten van een van de actoren in het conflict. De minister wijst ter onderbouwing van zijn stelling op punten 67 en 68 van de conclusie van de advocaat-generaal Pikamäe, ECLI:EU:C:2023:469, voorafgaand aan het arrest van het Hof van 9 november 2023, X en Y, ECLI:EU:C:2023:843, en op het arrest van 18 december 2014, M’Bodj, ECLI:EU:C:2014:2452, punten 30 tot en met 36. Volgens de minister staat in het arrest van het Hof van 10 juni 2021, CF en DN, ECLI:EU:C:2021:472, punt 42, weliswaar dat alle relevante feiten in verband met het land van herkomst bij de beoordeling van artikel 15, onderdeel c, van de Kwalificatierichtlijn, globaal in aanmerking genomen moeten worden, maar volgt uit de opsomming in punt 43 ook dat deze feiten wel in voldoende rechtstreeks verband moeten staan met het willekeurige geweld.

6.2.    De Afdeling heeft in de uitspraak van 16 juli 2025, onder 4 en 4.2, geconstateerd dat het Hof in het arrest CF en DN verschillende elementen heeft genoemd die relevant zijn voor de beoordeling van artikel 15, onderdeel c, van de Kwalificatierichtlijn. Bij deze beoordeling moeten alle relevante omstandigheden globaal in aanmerking worden genomen. De Afdeling heeft in die uitspraak overwogen dat humanitaire omstandigheden die het directe of het indirecte gevolg zijn van het handelen of het nalaten van een actor bij een gewapend conflict in de zin van artikel 15, onderdeel c, van de Kwalificatierichtlijn, relevante onderdelen zijn in de globale beoordeling van artikel 15, onderdeel c, van de Kwalificatierichtlijn. Zoals de Afdeling ook heeft overwogen in die uitspraak, zijn humanitaire omstandigheden niet op zichzelf doorslaggevend of bepalend voor de uitkomst van die globale beoordeling.

6.3.    Op de zitting bij de Afdeling heeft de minister aangegeven dat hij de uitspraak van 16 juli 2025 onderschrijft, voor zover daarin is overwogen dat humanitaire omstandigheden relevant kunnen zijn bij de beoordeling van artikel 15, onderdeel c, van de Kwalificatierichtlijn. Ook heeft hij op de zitting het standpunt ingenomen dat het daarvoor niet relevant is of de humanitaire omstandigheden opzettelijk zijn veroorzaakt door een actor. Volgens de minister moeten de humanitaire omstandigheden echter wel het directe gevolg zijn van het willekeurige geweld dat op dit moment in het land van herkomst plaatsvindt. In geschil is dus hoe rechtstreeks het verband tussen het willekeurige geweld en de humanitaire omstandigheden moet zijn in oorzakelijke en temporele zin.

6.4.    De Afdeling heeft in de uitspraak van 16 juli 2025 duidelijk gemaakt welke omstandigheden meegenomen moeten worden in de beoordeling van artikel 15, onderdeel c, van de Kwalificatierichtlijn. De Afdeling heeft daarbij ook indirecte gevolgen van het willekeurige geweld genoemd. Anders dan de minister veronderstelt, heeft de Afdeling in die uitspraak willen aansluiten bij de term ‘voldoende rechtstreeks verband’. De Afdeling heeft met haar uitspraak alleen bedoeld dat het verband tussen het willekeurige geweld en de daarna ontstane humanitaire situatie ook een wat verder verwijderd verband mag zijn, zowel in oorzakelijke als in temporele zin. Ook dan kan een gevolg namelijk in ‘voldoende rechtstreeks verband’ staan met het willekeurige geweld. De Afdeling zal dat hierna verder toelichten met verwijzing naar het Unierechtelijke beoordelingskader van artikel 15, onderdeel c, van de Kwalificatierichtlijn en de rechtspraak van het Hof daarover.

Heeft de minister alle omstandigheden die in oorzakelijk verband staan met het willekeurig geweld bij zijn oordeel betrokken?

7.       In artikel 15, onderdeel c, van de Kwalificatierichtlijn staat dat ernstige schade bestaat uit: "ernstige en individuele bedreiging van het leven of de persoon van een burger als gevolg van willekeurig geweld in het kader van een internationaal of binnenlands gewapend conflict". De woorden "als gevolg van" maken duidelijk dat er een causaal verband vereist is tussen de individuele bedreiging van het leven of de persoon van een burger en het willekeurige geweld. In punt 68 van de conclusie bij het arrest X en Y schrijft de advocaat-generaal dat de individuele bedreiging uit artikel 15, onderdeel c, van de Kwalificatierichtlijn, het "voldoende rechtstreekse gevolg" moet zijn van willekeurig geweld.

7.1.    Dat ook humanitaire omstandigheden die in een wat verder verwijderd verband staan van het willekeurige geweld binnen de reikwijdte van artikel 15, onderdeel c, van de Kwalificatierichtlijn kunnen vallen, is in lijn met het arrest CF en DN. Het Hof heeft in punt 39 van dat arrest overwogen dat de vraag of er sprake is van een "ernstige en individuele bedreiging" tegen het leven of de persoon van een burger, ruim moet worden uitgelegd. Het Hof benadrukt in punt 40 dat alle relevante feiten van het concrete geval, met name die welke de situatie in het land van herkomst kenmerken, globaal in aanmerking moeten worden genomen. Bovendien leest de Afdeling in de bewoordingen van punt 43 dat het Hof een niet-limitatieve opsomming geeft van relevante elementen voor de beoordeling van artikel 15, onderdeel c, van de Kwalificatierichtlijn en dat er dus meer omstandigheden kunnen meewegen. Ook verwijst het Hof in punt 43 naar punt 59 van de conclusie van advocaat-generaal Pikamäe bij dat arrest, ECLI:EU:C:2021:116, waarin hij onder meer schrijft dat uit onderzoek naar rechtspraak in verschillende lidstaten volgt dat lidstaten bij de beoordeling van artikel 15, onderdeel c, van de Kwalificatierichtlijn ook betrekken wat de methoden zijn van oorlogsvoering en wat de gevolgen daarvan zijn voor de burgerbevolking. De Afdeling maakt uit het arrest CF en DN op dat een te beperkte opvatting van voldoende rechtstreeks verband, zoals bepleit door de minister, zich niet verdraagt met de ruime uitleg die het Hof verlangt bij de beantwoording van de vraag of sprake is van een ernstige en individuele bedreiging tegen het leven of de persoon van een burger.

7.2.    Dat humanitaire omstandigheden die een wat verder verwijderd gevolg zijn van het willekeurige geweld, binnen de reikwijdte van artikel 15, onderdeel c, van de Kwalificatierichtlijn kunnen vallen, is naar het oordeel van de Afdeling ook niet in strijd met het arrest M’Bodj. In punten 35 en 36 van dat arrest bepaalt het Hof dat ernstige schade moet worden veroorzaakt door een van de actoren van ernstige schade. Ook overweegt het Hof dat de considerans van de Kwalificatierichtlijn preciseert dat gevaren waaraan de bevolking van een land in het algemeen is blootgesteld, normaliter op zich geen individuele bedreiging vormen die als ernstige schade kan worden aangemerkt. In punt 44 van het arrest M’Bodj overweegt het Hof dat het in strijd zou zijn met de algemene opzet en de doelstellingen van de Kwalificatierichtlijn om de daarin bepaalde statussen toe te kennen in situaties die geen enkel verband houden met de logica van internationale bescherming. Zie ook het arrest van 5 juni 2025, Nuratau, ECLI:EU:C:2025:397, punt 32.

7.3.    Deze overwegingen van het Hof maken volgens de Afdeling duidelijk dat humanitaire omstandigheden die geen enkel verband houden met internationale bescherming, in ieder geval niet relevant zijn voor de beoordeling van artikel 15, onderdeel c, van de Kwalificatierichtlijn. Dat betekent echter niet dat humanitaire omstandigheden die een wat verder verwijderd gevolg zijn van het willekeurige geweld geen relevant element kunnen zijn in de beoordeling van artikel 15, onderdeel c, van de Kwalificatierichtlijn. Deze humanitaire omstandigheden moeten nog wel in voldoende rechtstreeks verband staan met het willekeurige geweld om te voldoen aan de achterliggende gedachte uit artikel 15, onderdeel c, van de Kwalificatierichtlijn dat de ernstige schade is veroorzaakt door willekeurig geweld.

7.4.    Of de humanitaire omstandigheden in voldoende rechtstreeks verband staan met het willekeurige geweld zal afhankelijk zijn van de specifieke omstandigheden in het gebied van terugkeer. Zoals hiervoor al vermeld, heeft dit verband een oorzakelijk en een temporeel aspect. Om te achterhalen of een humanitaire situatie in voldoende rechtstreeks verband staat met het willekeurige geweld, moet wat betreft het oorzakelijke aspect worden bezien of deze humanitaire situatie in overwegende mate voortvloeit uit het willekeurige geweld zelf of uit de wijze waarop het gewapende conflict wordt of is gevoerd. Zoals de Afdeling eerder heeft overwogen in de uitspraak van 16 juli 2025, onder 4.2, vallen slechte humanitaire omstandigheden als gevolg van natuurlijke fenomenen niet binnen het beoordelingskader van artikel 15, onderdeel c, van de Kwalificatierichtlijn. Er is in dat geval namelijk in het geheel geen oorzakelijk verband tussen het willekeurige geweld in een situatie van gewapend conflict en de daarna ontstane humanitaire situatie. De Afdeling voegt hieraan toe dat slechte humanitaire omstandigheden die niet in overwegende mate voortvloeien uit het willekeurige geweld zelf of uit de wijze waarop het gewapende conflict wordt of is gevoerd, ook buiten de beoordeling van artikel 15, onderdeel c, van de Kwalificatierichtlijn vallen.

7.5.    De Afdeling komt tot de conclusie dat het betoog van de minister in het eerste deel van de tweede grief, dat humanitaire omstandigheden die een wat verder verwijderd gevolg zijn van het willekeurige geweld niet relevant zijn voor de beoordeling van artikel 15, onderdeel c, van de Kwalificatierichtlijn, faalt. Betrokkene heeft er in de schriftelijke uiteenzetting terecht op gewezen dat dit een te beperkte uitleg zou zijn van het Unierechtelijke beoordelingskader. Het is evenwel juist dat de omstandigheden die de minister meeneemt in de beoordeling van artikel 15, onderdeel c van de Kwalificatierichtlijn, in voldoende rechtstreeks verband moeten staan met het willekeurige geweld. Dat betekent dat de humanitaire omstandigheden wel in overwegende mate moeten voortvloeien uit het willekeurige geweld zelf of uit de wijze waarop het gewapende conflict wordt of is gevoerd. Deze interpretatie doet recht aan de onder 7 van deze uitspraak aangehaalde bewoordingen van artikel 15, onderdeel c, van de Kwalificatierichtlijn en de onder 7.1 en 7.2 van deze uitspraak aangehaalde arresten over de reikwijdte van subsidiaire bescherming.

Mocht de minister de omstandigheden die zijn veroorzaakt in een eerdere periode van het gewapende conflict in Syrië buiten beschouwing laten?

8.       In het tweede deel van de tweede grief klaagt de minister over het oordeel van de rechtbank dat zij de uitspraak van de Afdeling van 16 juli 2025 zo begrijpt dat bij de 15c-beoordeling, óók de humanitaire omstandigheden meegenomen moeten worden die het gevolg zijn van handelen of nalaten van een actor die in een eerdere periode partij is geweest bij een gewapend conflict.

8.1.    Over het temporele aspect van het causale verband stelt de minister zich op het standpunt dat humanitaire omstandigheden het gevolg moeten zijn van een gewapend conflict dat op dit moment aan de gang is en het gevolg moeten zijn van het handelen of nalaten van een actor van het huidige conflict. De minister wijst op punt 28 van het arrest CF en DN, waarin het Hof spreekt over het "aan de gang zijnde gewapende conflict". De minister vindt daardoor dat hij de gevolgen van het handelen en nalaten van het voormalige regime in Syrië tijdens de burgeroorlog niet mee hoeft te nemen in de beoordeling van artikel 15, onderdeel c, van de Kwalificatierichtlijn. Ook wijst de minister erop dat de zorgwekkende humanitaire situatie in Syrië voornamelijk is ontstaan door die jarenlange burgeroorlog, de economische sancties die het voormalige regime zijn opgelegd en de nalatigheid van het voormalige regime om voor haar bevolking te zorgen. Deze humanitaire situatie is volgens de minister nauwelijks te wijten aan de gewapende conflicten die zich op dit moment in Syrië voordoen.

8.2.    De minister wijst erop zichzelf bezien terecht op dat een van de actoren, het voormalige regime, op dit moment geen hoofdactor meer is in het gewapende conflict in Syrië. Dat betekent naar het oordeel van de Afdeling echter niet dat de omstandigheden die deze voormalige actor heeft veroorzaakt, niet meer meewegen in de beoordeling van artikel 15, onderdeel c, van de Kwalificatierichtlijn.

8.3.    Anders dan de minister in het hogerberoepschrift en op de zitting bij de Afdeling heeft betoogd, is er namelijk geen geheel nieuw gewapend conflict ontstaan na de val van het voormalige regime in Syrië. Het eerdere conflict duurt sinds de val van het voormalige regime voort, zij het in andere verhoudingen. Zoals de minister in zijn beslisnota van 4 juni 2025 bij het landenbeleid schrijft, volgt uit het AA 2025 dat de primaire bron van onveiligheid is weggevallen: het voormalige regime. De minister schrijft in die beslisnota echter ook dat het land nog altijd te maken heeft met verschillende actieve gewapende conflicten, vele gewapende groepen, een zeer slechte economische situatie en diepe maatschappelijke scheidslijnen. De overgangsregering heeft niet in alle gebieden haar autoriteit gevestigd en het is nog de vraag hoe de verstandhouding met vele verschillende actoren in Syrië zich verder zal ontwikkelen. De minister schrijft in die beslisnota verder dat uit het AA 2025 volgt dat de veiligheidssituatie nog fragiel is.

8.4.    In het AA 2025 staat dat het gefragmenteerde landschap van gewapende groepen in Syrië sterk veranderde ten opzichte van de vorige periode, in het bijzonder wat betreft de controlegebieden van bepaalde actoren en de mate van integratie onder de nieuwe centrale autoriteiten (noot 5). De huidige overgangsregering komt voort uit de groep Hay’at Tahrir al-Sham (HTS). Deze groep was volgens het AA 2025 de dominante speler in de brede coalitie van gewapende groepen die begin december 2024 het Assad-regime omverwierp (noot 6). Verder beschrijft het AA 2025 ook nog andere actoren die deelnemen aan het gewapende conflict in Syrië, te weten het Syrian National Army: een coalitie van gewapende groepen in het noorden van Syrië die wordt gesteund door Turkije, Southern Operations Room: de gelegenheidscoalitie van gewapende oppositiegroepen uit Daraa en druzische milities uit Suweida en de SDF (noot 7). Daarnaast staat in het AA 2025 dat ISIS nog steeds actief is in het oosten, dat er nog steeds gewapende overblijfselen van het regime van Assad aanwezig zijn en dat het Israëlische leger militaire doelwitten in zeker acht provincies bombardeerde en dieper het zuidwesten van Syrië binnentrok (noot 8).

8.5.    Uit deze informatie maakt de Afdeling op dat de minister, op het moment dat hij in juni 2025 een beoordeling van artikel 15, onderdeel c, van de Kwalificatierichtlijn maakte, zich niet op het standpunt kon stellen dat er een geheel nieuw conflict was ontstaan na de val van het voormalige regime. Het moest de minister op basis van het ambtsbericht namelijk duidelijk zijn dat dit conflict al eerder was gestart en dat de huidige situatie een voortduring daarvan is. Immers, een deel van de actoren die hiervoor zijn genoemd, namen ook al voor de val van het voormalige regime deel aan het gewapende conflict in Syrië. De verhoudingen van dat conflict zijn wel ingrijpend veranderd, waarbij sommige actoren een andere rol zijn gaan bekleden. Daardoor zijn weliswaar nieuwe oorzaken van geweldsescalaties ontstaan, maar dat betekent niet dat die nieuwe geweldsescalaties los gezien kunnen worden van de jaren aan oorlog die aan deze situatie voorafgingen. Een dergelijke uitleg is een te beperkte interpretatie van het begrip gewapend conflict en het temporele aspect van het vereiste van voldoende rechtstreeks verband.

8.6.    De Afdeling vindt steun voor dit oordeel in de benadering van het EUAA in de Country Guidance van december 2025 over Syrië. Voor die Country Guidance maakt dit agentschap ook een beoordeling van artikel 15, onderdeel c, van de Kwalificatierichtlijn. Daarbij neemt het EUAA ook de impact op de burgerbevolking mee als relevant element. Daarover schrijft het EUAA het volgende:

"Syria’s services and infrastructure have been severely impacted by years of conflict, with estimates indicating that approximately 50% of the country’s infrastructure has been destroyed or rendered non-functional. This includes housing, agricultural land, hospitals, sewage systems, and roads, leaving many areas uninhabitable. Access to basic services remains particularly difficult in and around Aleppo, Rural Damascus, Homs, and Dar’a." (noot 9).

8.7.    De Afdeling komt dus tot het oordeel dat het betoog van de minister in het tweede deel van de tweede grief, dat hij de gevolgen van het handelen en nalaten van het voormalige regime in Syrië tijdens de burgeroorlog niet mee hoeft te nemen in de beoordeling van artikel 15, onderdeel c, van de Kwalificatierichtlijn, faalt. Betrokkene wijst er in de schriftelijke uiteenzetting terecht op dat de ontwrichting van de maatschappij, zoals verwoesting aan woningen, de aanwezigheid van ontplofbare oorlogsresten en het ontbreken van essentiële voorzieningen, die het gevolg is van het langdurige gewapende conflict in Syrië, niet zonder meer verdwijnt door het verdwijnen van een van de actoren van het strijdtoneel.

8.8.    Zoals de Afdeling onder 6 tot en met 7.5 van deze uitspraak heeft overwogen, ziet het beoordelingskader van artikel 15, onderdeel c, van de Kwalificatierichtlijn, op zowel directe als indirecte gevolgen van willekeurig geweld in het kader van een gewapend conflict. Zoals hiervoor ook is overwogen, kon de minister niet aannemen dat het gewapende conflict in Syrië pas is ontstaan na november 2024. Een gevolg hiervan is dat ook de directe en indirecte gevolgen van het willekeurige geweld dat vóór november 2024 heeft plaatsgevonden, relevant kunnen zijn voor de beoordeling van artikel 15, onderdeel c, van de Kwalificatierichtlijn. De minister moet bij het opstellen van landenbeleid een actuele beoordeling maken van de veiligheidssituatie in dat land. Dat betekent dat de minister moet beoordelen wat de gevolgen van het willekeurige geweld zijn voor de burgerbevolking en hoe die situatie voor de burgerbevolking op dat moment is. Het moment waarop het willekeurige geweld is uitgeoefend en door welke actor binnen het conflict dat geweld is uitgeoefend, is niet zonder meer bepalend. Het is alleen nodig om vast te stellen dat de actuele situatie in voldoende rechtstreeks verband staat met het willekeurige geweld binnen het gewapende conflict.

8.9.    Gelet op het voorgaande, kan de opgeworpen vraag over het beoordelingskader van artikel 15, onderdeel c, van de Kwalificatierichtlijn worden beantwoord aan de hand van de rechtspraak van het Hof. Gelet op de arresten van het Hof van 6 oktober 1982, Cilfit, ECLI:EU:C:1982:335, punten 13 en 14, 6 oktober 2021, Consorzio Italian Management, ECLI:EU:C:2021:799, punt 36, en 24 maart 2026, Remling, ECLI:EU:C:2026:243, punt 36, bestaat dan ook geen aanleiding tot het stellen van prejudiciële vragen. De Afdeling ziet daarom ook geen reden om te wachten op het antwoord op de prejudiciële vragen die al zijn gesteld door de rechtbank Den Haag, zittingsplaats Roermond, in de uitspraak van 29 december 2025, over de mate van het causale verband tussen het willekeurige geweld en de humanitaire omstandigheden.

Toepassing van het beoordelingskader in deze zaak

9.       De rechtbank heeft overwogen dat betrokkene ter onderbouwing van de humanitaire situatie in Syrië heeft verwezen naar het AA 2025. Daarin staat dat in de verslagperiode er een ernstige humanitaire crisis was: de noden waren ten tijde van en na de val van het Assad-regime groter dan op enig ander moment tijdens de oorlog (noot 10). Meer dan 90 procent van de bevolking leeft onder de armoedegrens. Volgens cijfers van Unicef leden meer dan 500.000 kinderen jonger dan vijf jaar aan levensbedreigende ondervoeding, terwijl nog eens twee miljoen andere kinderen op het punt stonden ondervoed te raken (noot 11).

9.1.    De Afdeling constateert dat de minister van Buitenlandse Zaken als een van de bronnen bij deze passage uit het ambtsbericht het artikel van 9 december 2024 van The New Humanitarian met de titel ‘Syria faces huge humanitairian challenges as it begins post-Assad era’ heeft genoemd (noot 12). In dat artikel staat dat de slechte humanitaire situatie in Syrië een opeenstapeling is van verschillende omstandigheden. Onder meer jaren van oorlog, economische ineenstorting en de zware aardbeving uit 2023. Ook volgt uit dat artikel dat de civiele infrastructuur door de jaren heen door verschillende actoren is vernietigd en gebombardeerd. De humanitaire situatie werd verergerd door een ernstige economische crisis in het hele land, door de covid-19 pandemie, door de oorlog in Oekraïne en door internationale sancties. De Afdeling leest een vergelijkbare analyse in het rapport van Bertelsmann Stiftung van 2026. Daarin staat dat dertien jaar oorlog, gevolgd door de dubbele klap van de pandemie en de aardbeving van 2023, ertoe heeft geleid dat in 2024 meer dan 90 procent van de Syriërs onder de armoedegrens terechtkwam, volgens cijfers van de VN (noot 13).

9.2.    Verder wijst de rechtbank op een passage uit het door betrokkene aangehaalde rapport van de Deense Immigratiedienst, waarin staat dat dertien jaar conflict de infrastructuur heeft verwoest. Volledige dorpen zijn onbewoonbaar geworden, terwijl scholen, ziekenhuizen, wegen, elektriciteits- en watervoorzieningen in staat van verval zijn. Publieke diensten zijn nauwelijks operationeel en de economie verkeert in een staat van instorting (noot 14).

9.3.    Naar het oordeel van de Afdeling heeft de rechtbank terecht overwogen dat de minister de humanitaire omstandigheden waarop betrokkene in deze procedure heeft gewezen niet heeft betrokken in zijn beoordeling van artikel 15, onderdeel c, van de Kwalificatierichtlijn. De Afdeling verwijst terug naar de weergave van het landenbeleid van 2025 onder 3.2 van deze uitspraak, waaruit volgt dat de minister deze informatie niet heeft betrokken. De Afdeling oordeelt dat de minister de humanitaire omstandigheden in Syrië, zoals weergegeven onder 9 tot en met 9.2 van deze uitspraak wel kenbaar had moeten betrekken in zijn beoordeling van de veiligheidssituatie in Syrië. Uit die informatie volgt namelijk dat in ieder geval een deel van de humanitaire situatie in overwegende mate is veroorzaakt door dertien jaar lang conflict. Hoewel de Afdeling constateert dat de ernstige humanitaire situatie in Syrië is verergerd door omstandigheden die niet in overwegende mate voortvloeien uit het willekeurige geweld, neemt dit niet weg dat de hiervoor genoemde bronnen de jarenlange burgeroorlog als een van de belangrijkste oorzaken van de humanitaire situatie noemen.

Wat betekent dit voor het besluit in deze zaak?

10.     Gelet op al het voorgaande, heeft de rechtbank terecht geoordeeld dat het besluit een motiveringsgebrek bevat. De Afdeling ziet geen aanleiding om de rechtsgevolgen van het vernietigde besluit in stand te laten. Dat zal zij hierna toelichten.

10.1.  De minister wijst er in het hoger beroep voor de volledigheid op dat uit de informatie van het UK Home Office van juli 2025 volgt dat de humanitaire situatie in Homs niet maakt dat het niveau van willekeurig geweld zo hoog is dat eenieder alleen al door zijn aanwezigheid een reëel risico loopt op een ernstige bedreiging van zijn leven of persoon. De minister wijst daarvoor naar cijfers uit dat rapport waaruit onder meer volgt dat 66 procent van de bevolking in Homs behoort tot de categorie ‘people in need’ (noot 15). Dat 53 procent van de respondenten in Homs een solide afgemaakt huis woont, (noot 16) dat 71 procent van de respondenten rapporteerde weinig honger te hebben, (noot 17) dat 20 procent van de huishoudens structureel inkomen ontvangt, (noot 18) en dat 34 procent financiële hulp van de overheid ontving (noot 19). De minister heeft met deze cijfers niet duidelijk gemaakt hoe de humanitaire situatie in Homs zich verhoudt tot de andere 15c-elementen die hij voor die regio heeft beoordeeld. Alleen daarom al, heeft de minister het hiervoor geconstateerde gebrek niet hersteld.

10.2.  Voor zover de minister op de zitting bij de Afdeling zich ook op het standpunt heeft gesteld dat uit het in 2026 vastgestelde landenbeleid volgt dat alsnog niet gesproken kan worden van de hoogste gradatie van willekeurig geweld, óók als de humanitaire omstandigheden wel zouden worden meegenomen, heeft de minister dat onvoldoende deugdelijk gemotiveerd. Hoewel humanitaire omstandigheden op zichzelf niet bepalend of doorslaggevend zijn voor de uitkomst van de beoordeling of sprake is van de hoogste gradatie van willekeurig geweld, moet de minister deze omstandigheden wel kenbaar bij zijn besluitvorming betrekken. Zoals volgt uit de weergave van het landenbeleid van 2026 onder 4.2 van deze uitspraak, heeft de minister weliswaar voor bepaalde gouvernementen het 15c-element ‘impact op de humanitaire situatie’ meegenomen, maar heeft hij ten onrechte alleen de humanitaire omstandigheden meegenomen voor zover deze omstandigheden het gevolg zijn van geweld dat tijdens de verslagperiode van het AA 2026 heeft plaatsgevonden. Ook daarom heeft de minister het hiervoor geconstateerde gebrek niet hersteld.

10.3.  De tweede grief faalt.

Conclusie

11.     Het hoger beroep is ongegrond. De Afdeling bevestigt de uitspraak van de rechtbank, met verbetering van gronden. De minister moet de proceskosten vergoeden.

Beslissing

De Afdeling bestuursrechtspraak van de Raad van State:

I.        bevestigt de aangevallen uitspraak;

II.       veroordeelt de minister van Asiel en Migratie tot vergoeding van bij betrokkene in verband met de behandeling van het hoger beroep opgekomen proceskosten tot een bedrag van € 1.868,00, geheel toe te rekenen aan door een derde beroepsmatig verleende rechtsbijstand.

Aldus vastgesteld door mr. M.J.M. Ristra-Peeters, voorzitter, mr. B. Meijer en mr. J.J.W.P. van Gastel, leden, in tegenwoordigheid van mr. M.C.S. Heinen, griffier.

w.g. Ristra-Peeters
voorzitter

w.g. Heinen
griffier

Uitgesproken in het openbaar op 11 november 2026

984

BIJLAGE 1 - eindnoten

1.       Danish Immigration Service, County of Origin Information (COI)- Syria Security situation, juni 2025, p. 17 t/m 20 (DIS 2025) .

2.       European Union Agency for Asylum, Syria Country focus- Country of Origin Information Report, juli 2025, p. 139.

3.       Ministerie van Buitenlandse Zaken, Algemeen Ambtsbericht Syrië, mei 2025, p. 40, en p. 59 t/m. 62 (AA 2025).

4.       Vluchtelingenwerk Nederland, veiligheidssituatie Homs, 14 oktober 2025, p. 4.

5.       AA 2025, p. 20.

6.       ibid.

7.       AA 2025, p. 21 en 22.

8.       AA 2025, p. 38.

9.       European Union Agency for Asylum, County Guidance: Syria- comprehensive update, December 2025, p. 70.

10.     AA 2025, p. 84

11.     Ibid.

12.     The New Humanitarian, ‘Syria faces huge humanitairian challenges as it begins post-Assad era’, 9 december 2024.

13.     Bertelsmann Stiftung’s BTI 2026 Country Report- Syria, p. 32.

14.     DIS 2025, p. 7.

15.     UK Home Office, Country Policy and Information Note- Syria Humanitarian Situation, juli 2025, p. 27 (UK Home Office, 2025).

16.     UK Home Office 2025, p. 31.

17.     UK Home Office 2025, p. 38.

18.     UK Home Office 2025, p. 16.

19.     UK Home Office 2025, p. 57.

BIJLAGE 2- overzicht van ingebrachte bronnen in de zittingszaken

Rapporten

-        European Union Agency for Asylum, Interim Country Guidance: Syria, based on COI up to March 2025, juni 2025.

-        European Union Agency for Asylum, Syria Country focus- Country of Origin Information Report, juli 2025.

-        European Union Agency for Asylum, Country of Origin Query Syria, over de periode van 1 juni 2025 tot en met 30 september 2025.

-        European Union Agency for Asylum, Comprehensive update, 2 december 2025.

-        Ministerie van Buitenlandse Zaken, Algemeen Ambtsbericht Syrië, mei 2025.

-        Ministerie van Buitenlandse Zaken, Algemeen Ambtsbericht Syrië, januari 2026.

-        Danish Immigration Service, County of Origin Information (COI)- Syria Security situation, juni 2025.

-        UK Home Office, Country Policy and Information Note- Syria Humanitarian Situation, juli 2025.

Brieven VWN

-        Vluchtelingenwerk Nederland, humanitaire situatie Syrië, 8 januari 2026.

-        Vluchtelingenwerk Nederland, humanitaire situatie Syrië, 4 februari 2026.

-        Vluchtelingenwerk Nederland, humanitaire situatie Syrië, 23 april 2026.

-        Vluchtelingenwerk Nederland, brief over positie Palestijnen in Syrë, 4 december 2025.

-        Vluchtelingenwerk Nederland, Syrië: terugkeer zonder netwerk, 18 december 2025.

-        Vluchtelingenwerk Nederland, veiligheidssituatie Homs, 14 oktober 2025.

-        Vluchtelingenwerk Nederland, veiligheidssituatie Homs, 3 februari 2026.

-        Vluchtelingenwerk Nederland, veiligheidssituatie Homs, 23 april 2026.

-        Vluchtelingenwerk Nederland, veiligheidssituatie in Damascus, 11 december 2025.

-        Vluchtelingenwerk Nederland, veiligheidssituatie Aleppo, 23 april 2026.

-        Vluchtelingenwerk Nederland, humanitaire en veiligheidssituatie Suweida, 29 april 2026.

Overige stukken

-        United Nations, Human Rights, office of the High Commissioner, Press Release: ‘Syria: UN experts alarmed by attacks on Druze communities, including sexual violence against women and girls’, 21 augustus 2025.

-        Amnesty International, ‘Syria New investigation reveals evidence

-        government and affiliated forces extrajudicially executed dozens of Druze people in Suwayda’, 2 september 2025.

-        UNHCR, Syria governorates of return overview (map), 11 december 2025.

-        UNHCR, position on returns to the Syrian Arab Republic, december 2024.

-        European Council on Refugees and Exiles, Policy Note on Syria, 2025.

De door partijen in de processtukken genoemde verwijzingen naar websites (waaronder ‘Syriaweekly.com’) en de tabellen van ACLED zijn wel betrokken door de Afdeling, maar zijn voor het overzicht niet opgenomen in deze lijst van bronnen.