Samenvatting advies initiatiefwetsvoorstel Zwarte Piet-wet

Datum publicatie: dinsdag 26 januari 2016 - Datum advies: zaterdag 5 december 2015

De Afdeling advisering van de Raad van State heeft advies uitgebracht over het initiatiefwetsvoorstel van de Tweede Kamerleden Bosma en Wilders (nu: De Graaf) tot bescherming van de culturele traditie van het sinterklaasfeest, de zogenoemde Zwarte Piet-wet. Het advies is op 26 januari 2016 openbaar gemaakt.

Het initiatiefwetsvoorstel verbiedt de overheid om mee te werken aan sinterklaasvieringen als daarbij Pieten meedoen die niet zwart zijn. Dat geldt bijvoorbeeld voor sinterklaasintochten. Het doel van het voorstel is om het sinterklaasfeest als bijzondere culturele traditie te vrijwaren van verandering.

Geen rol voor de overheid

De Afdeling advisering wijst erop dat het niet de rol van de overheid is om te bepalen hoe het gevolg van Sinterklaas eruit moet zien. Als burgers culturele evenementen en manifestaties willen organiseren, moet de gemeente ervoor zorgen dat die in goede banen worden geleid. Daarbij waakt de gemeente over de openbare orde en de veiligheid. Zij heeft geen bemoeienis met de inhoud van die evenementen. Het initiatiefwetsvoorstel doet dat wel: het definieert niet "(de grenzen van) het speelveld", maar bepaalt voor burgers hoe hun spel er uit moet zien. In een democratische rechtsstaat past dat niet. Dit hoort tot de vrijheid van burgers.

Het initiatiefwetsvoorstel wil de sinterklaastraditie bevriezen. De Afdeling advisering merkt op dat levende volkstradities, zoals het sinterklaasfeest, niet statisch zijn. Als de maatschappij verandert, veranderen zij mee.

Uitingsvrijheid

Het initiatiefwetsvoorstel is niet verenigbaar met de vrijheid van meningsuiting, die beschermd wordt door de Grondwet en het Europees Verdrag voor de Rechten van de Mens. Vanouds vallen evenementen als Sinterklaas, carnaval of het bloemencorso niet onder dit grondrecht, maar door de 'Pietencontroverse' heeft de keus voor een Piet met een bepaalde kleur steeds meer de betekenis gekregen van een stellingname, een opinie. Afwijkende sinterklaasvieringen komen daarmee onder het bereik van de uitingsvrijheid.

Conclusie

Om deze redenen adviseert de Afdeling advisering van het initiatiefwetsvoorstel af te zien.

Lees hier het advies van de Afdeling advisering en de reactie van de indieners.