Ontwerpbesluit tot wijziging van het Vreemdelingenbesluit 2000 in verband met de herschikking en beperkte uitbreiding van de vrijstellingen van de visumplicht voor de toegang en het verblijf van langere duur, met nota van toelichting.
- Kenmerk
- W03.15.0137/II
- Datum advies
- 18 juni 2015
- Vindplaats
- Staatscourant 2015, nr. 32091
- Justitie en Veiligheid
- Algemene maatregel van bestuur
Toon inhoud
Ontwerpbesluit tot wijziging van het Vreemdelingenbesluit 2000 in verband met de herschikking en beperkte uitbreiding van de vrijstellingen van de visumplicht voor de toegang en het verblijf van langere duur, met nota van toelichting.
Bij Kabinetsmissive van 28 april 2015, no.2015000760, heeft Uwe Majesteit, op voordracht van de Staatssecretaris van Veiligheid en Justitie, bij de Afdeling advisering van de Raad van State ter overweging aanhangig gemaakt het ontwerpbesluit tot wijziging van het Vreemdelingenbesluit 2000 in verband met de herschikking en beperkte uitbreiding van de vrijstellingen van de visumplicht voor de toegang en het verblijf van langere duur, met nota van toelichting.
Teneinde de overzichtelijkheid en de toegankelijkheid van het stelsel te bevorderen, worden in het ontwerpbesluit de bestaande vrijstellingen van de visumplicht voor de toegang en het verblijf van langere duur herschikt en uitgebreid met twee nieuwe vrijstellingsgronden. Daarnaast wordt voorgesteld om een "incentive" weg te nemen voor het oneigenlijk gebruik of misbruik van de dwangsomregeling bij niet tijdig beslissen op een aanvraag.
De Afdeling advisering van de Raad van State adviseert het besluit vast te stellen, maar acht op onderdelen een nadere motivering of aanpassing van het ontwerpbesluit aangewezen. De Afdeling maakt een opmerking over de vrijstelling van de visumplicht in geval van een buitenlandse adoptie en acht een nadere toelichting en aanpassing van het ontwerpbesluit op dit punt wenselijk. Voorts acht zij wenselijk dat de noodzaak wordt gemotiveerd van de voorgestelde regeling over het oneigenlijk gebruik of misbruik van de dwangsomregeling.
1. Vrijstelling bij buitenlandse adoptie
Eén van de in het ontwerpbesluit voorgestelde vrijstellingen van het mvv-vereiste (zie noot 1) heeft betrekking op een vreemdeling "die minderjarig is, de aanvraag indient voor verblijf als familie- of gezinslid bij adoptieouders dan wel adoptiefouders en als gevolg van een in het buitenland uitgesproken adoptie ten onrechte in het bezit is gesteld van een geldig Nederlands document voor grensoverschrijding, tenzij onjuiste gegevens zijn verstrekt die hebben geleid tot de afgifte van dat document". (zie noot 2) Volgens de toelichting gaat het om de overheveling van de reeds bestaande vrijstelling uit de Vreemdelingencirculaire 2000 (hierna: Vc 2000) naar het niveau van een algemene maatregel van bestuur. (zie noot 3)
Uit de regeling zoals opgenomen in de Vc 2000, leidt de Afdeling af dat de vrijstelling betrekking heeft op de situatie waarin aan het kind ten onrechte - door een ambtelijke misslag - een Nederlands paspoort is verstrekt, terwijl de adoptieouders wel de juiste gegevens, te weten een buitenlands adoptievonnis, hebben verstrekt. De ambassade heeft het internationaal privaatrecht in een dergelijk geval onjuist toegepast door ten onrechte aan te nemen dat het kind daarmee het Nederlanderschap heeft verkregen en door op basis van deze aanname aan het kind het Nederlandse paspoort te verstrekken. In deze situatie wordt achteraf vastgesteld dat op grond van een onjuiste toepassing van het recht door de autoriteiten, een Nederlands paspoort is verstrekt. Het kind blijkt dus geen Nederlander (te zijn geweest) en dient alsnog een verblijfsvergunning regulier aan te vragen.
De Afdeling merkt op dat noch de tekst van het ontwerpbesluit, noch de bijbehorende toelichting duidelijk maken dat de voorgestelde vrijstelling betrekking heeft op deze situatie. In het ontwerpbesluit moet duidelijker tot uitdrukking worden gebracht dat de vrijstelling betrekking heeft op de situatie dat de betrokkene, na de vaststelling dat het Nederlandse paspoort ten onrechte is verstrekt, alsnog een aanvraag voor een verblijfsvergunning regulier indient. Met deze formulering wordt aangesloten bij de regeling in de Vc 2000, die het ontwerpbesluit uitdrukkelijk niet beoogt te wijzigen.
De Afdeling adviseert het ontwerpbesluit aan te passen en de toelichting op dit punt aan te vullen.
2. Misbruik dwangsom bij niet tijdig beslissen
In het ontwerpbesluit wordt voorgesteld om een "incentive" weg te nemen voor het oneigenlijk gebruik of misbruik van de dwangsomregeling uit de Algemene wet bestuursrecht (hierna: Awb) in geval van het niet tijdig beslissen op een aanvraag. Op grond van deze regeling kan de aanvrager, volgens de toelichting, de bekendmaking van de inwilligende beschikking, die thans in afwijking van de Awb, door uitreiking van het verblijfsdocument plaatsvindt, frustreren door het document niet in ontvangst te nemen of pas in ontvangst te nemen nadat acht weken of meer zijn verstreken sinds de ingebrekestelling. Daardoor kan de dwangsom die het bestuursorgaan moet betalen oplopen tot het maximum. (zie noot 4) Om dat te voorkomen is voorgesteld dat bekendmaking van de beschikking waarbij de aanvraag, kort gezegd, is ingewilligd na een ingebrekestelling wegens niet tijdig beslissen ook door toezending van de beschikking kan plaatsvinden.
De Afdeling merkt op dat met de voorgestelde regeling wordt afgeweken van de hoofdregel dat de bekendmaking door uitreiking (en niet door toezending) van het document plaatsvindt, zonder dat de noodzaak hiervoor is aangetoond. (zie noot 5) De toelichting maakt namelijk niet duidelijk dat misbruik van de dwangsomregeling in het vreemdelingenrecht thans plaatsvindt. Ook is de omvang van dit probleem, voor zover het al zou bestaan, niet duidelijk. Mede in het licht van het feit dat het Vreemdelingenbesluit 2000 thans slechts in uitzonderlijke gevallen de afwijking van de hoofdregel over de bekendmaking mogelijk maakt, (zie noot 6) acht de Afdeling een nadere motivering voor de voorgestelde regeling op haar plaats.
De Afdeling adviseert in de toelichting op het voorgaande in te gaan en het ontwerpbesluit zo nodig aan te passen.
3. De Afdeling verwijst naar de bij dit advies behorende redactionele bijlage.
De Afdeling advisering van de Raad van State geeft U in overweging in dezen een besluit te nemen, nadat met het vorenstaande rekening zal zijn gehouden.
De vice-president van de Raad van State
Redactionele bijlage bij het advies van de Afdeling advisering van de Raad van State betreffende no.W03.15.0137/II
- Het ontwerpbesluit in overeenstemming brengen met de toelichting door het geschrapte artikel 3.30b, derde lid, Vb 2000 onder te brengen in artikel 3.71, tweede lid, van het Vb 2000. Artikelsgewijze toelichting bij Artikel I, onderdeel B daarop aanpassen
- Het ontwerpbesluit in overeenstemming brengen met de toelichting door de vrijstelling van de mvv-plicht voor langdurig ingezetenen zoals thans opgenomen in artikel 3.30c, derde lid, te schrappen. Deze vrijstelling volgt reeds uit artikel 17, eerste lid, onder h, van de Vw 2000.
Nader rapport (reactie op het advies) van 25 augustus 2015
1. Vrijstelling bij buitenlandse adoptie
Het advies van de Afdeling is gevolgd. In de tekst van het ontwerp-besluit en de toelichting is verduidelijkt op welke situatie deze vrijstelling betrekking heeft.
2. Misbruik dwangsom bij niet tijdig beslissen
Het advies van de Afdeling is gevolgd. Het ontwerp-besluit is aangepast.
3. Aan de redactionele kanttekeningen is aandacht geschonken.
4. Los van het advies van de Afdeling is de wijziging van het artikel 3.29a geschrapt, omdat die wijziging het onwenselijk neveneffect zou hebben dat voor verblijf als vermogende vreemdeling, niet zijnde een langdurig ingezetene, geen mvv-vereiste meer zou kunnen worden gesteld.
Ik moge U hierbij het gewijzigde ontwerp-besluit en de gewijzigde nota van toelichting doen toekomen en U verzoeken overeenkomstig dit ontwerp te besluiten.
De Staatssecretaris van Veiligheid en Justitie
(1) Het gaat hier om de verplichting om voorafgaand aan de binnenkomst in Nederland met het oog op een langdurig verblijf, te beschikken over een visum, genaamd machtiging tot voorlopig verblijf (mvv).
(2) Het voorgestelde artikel 3.71, tweede lid, onder o, van het Vb 2000.
(3) B1/4.1 en B7/3.6.1 Vc 2000.
(4) Nota van toelichting, paragraaf 4, kopje "Bezwaar en beroep wegens het niet tijdig beslissen op een aanvraag".
(5) Thans geregeld in artikel 3.104, eerste lid, van het Vb 2000.
(6) Volgens artikel 3.104, tweede lid, van het Vb 2000 kan de bekendmaking door toezending plaatsvinden a. indien uitreiking om technische redenen, verband houdend met het aanmaken van het document, niet mogelijk is, en b. in andere bijzondere omstandigheden.