Ontwerpbesluit tot wijziging van enige uitvoeringsbesluiten op het gebied van belastingen en toeslagen, met nota van toelichting.
- Kenmerk
- W06.15.0174/III
- Datum advies
- 22 juni 2015
- Vindplaats
- Staatscourant 2015, nr. 21873
- Financiën
- Algemene maatregel van bestuur
Toon inhoud
Ontwerpbesluit tot wijziging van enige uitvoeringsbesluiten op het gebied van belastingen en toeslagen, met nota van toelichting.
Bij Kabinetsmissive van 8 juni 2015, no.2015001000, heeft Uwe Majesteit, op voordracht van de Staatssecretaris van Financiën, bij de Afdeling advisering van de Raad van State ter overweging aanhangig gemaakt het ontwerpbesluit tot wijziging van enige uitvoeringsbesluiten op het gebied van belastingen en toeslagen, met nota van toelichting.
Het ontwerpbesluit strekt ertoe een aantal wijzigingen van meer technische en redactionele aard aan te brengen in enkele uitvoeringsbesluiten op het terrein van de directe en de indirecte belastingen. Daarnaast bevat het ontwerpbesluit een aanpassing van het Uitvoeringsbesluit Algemene wet inkomensafhankelijke regelingen (UB Awir) in verband met een uitbreiding van de informatieverplichtingen voor banken.
De Afdeling advisering van de Raad van State adviseert het besluit vast te stellen, maar acht een nadere motivering van de voorgestelde nieuwe informatieverplichting voor banken gewenst.
Bij de voorgestelde informatieverplichting voor banken (zie noot 1) gaat het om het volgende. Voor het antwoord op de vraag of een huurder recht heeft op een huurtoeslag dienen de kosten voor het huren van een woning ook daadwerkelijk te zijn betaald. (zie noot 2) De toelichting vermeldt dat een huurder desgevraagd aan de Belastingdienst/Toeslagen aannemelijk moet maken dat bedoelde kosten daadwerkelijk zijn betaald, maar dat in de praktijk is gebleken dat deze verplichting op zichzelf onvoldoende kan zijn. Dit is bijvoorbeeld het geval indien de medewerking van een huurder onvoldoende is of indien de door hem overgelegde gegevens onvolledig dan wel onjuist lijken te zijn. (zie noot 3) Om in deze gevallen een betere controle door de Belastingdienst/Toeslagen mogelijk te maken, dienen (op grond van de voorgestelde nieuwe informatieverplichting) banken (desgevraagd) aan de Belastingdienst/Toeslagen de bankafschriften te verstrekken van een huurder waaruit de betaalde kosten voor het huren van een woning blijken.
De Afdeling is van oordeel dat uit de toelichting niet duidelijk genoeg naar voren komt welke de bedoeling en de reikwijdte zijn van deze nieuwe informatieverplichting voor banken.
De huurder heeft de plicht (desgevraagd) aannemelijk te maken dat kosten daadwerkelijk zijn betaald. Het komt de Afdeling voor dat het voor een huurder niet heel moeilijk moet zijn om dat te doen door middel van het overleggen van een bankafschrift (al dan niet door hem opgevraagd bij zijn bank). De vraag komt dan ook op of in situaties waarin (zoals de toelichting vermeldt) "de medewerking van een huurder [….] onvoldoende is" - hetgeen bijvoorbeeld bij frauduleus handelen al gauw het geval zal zijn - het gevolg daarvan zou moeten zijn dat de toeslag wordt geweigerd of wordt teruggevorderd.
Ook komt de vraag op op welk moment (direct al bij een weigering om mee te werken?) en aan de hand van welke criteria (bijvoorbeeld ook bij een vermoeden van fraude?) de Belastingdienst/Toeslagen bankafschriften bij anderen dan de aanvrager (bijvoorbeeld bij de bank) gaat opvragen. Het kan in ieder geval niet zo zijn dat een huurder uit gemakzucht medewerking weigert in de wetenschap dat de Belastingdienst/Toeslagen zelf ook die gegevens kan opvragen bij zijn bank. In dit laatste geval zal de volgens de toelichting (zie noot 4) te verwachten zeer geringe administratieve lastenverzwaring voor banken niet worden gerealiseerd, omdat dan in veel meer gevallen dan "slechts incidenteel" van de informatieverplichting gebruik zal dienen te worden gemaakt. De toelichting gaat niet op deze aspecten in.
Daarnaast merkt de Afdeling op dat een bankafschrift ook privacygevoelige gegevens bevat die niet van belang zijn voor het antwoord op de vraag of daadwerkelijk is betaald. Dit roept de vraag op of het door de bank verstrekken van een bankafschrift, vanuit een oogpunt van privacy, te ver gaat en of de bank kan volstaan met een (bevestigend of ontkennend) antwoord op de vraag of het klopt dat er daadwerkelijk is betaald. Daarnaast roept dit de vraag op op welke wijze de bescherming van dergelijke privacygevoelige gegevens verzekerd is. In ieder geval zal moeten worden voorzien in een wijze van bescherming die vergelijkbaar is met die op het gebied van de belastingheffing, waar thans ook al door banken bankafschriften worden verstrekt aan de Belastingdienst. (zie noot 5) Ook op deze aspecten gaat de toelichting niet in.
De Afdeling adviseert in de toelichting de bedoeling en de reikwijdte van de voorgestelde nieuwe informatieverplichting voor banken nader toe te lichten.
De Afdeling advisering van de Raad van State geeft U in overweging in dezen een besluit te nemen, nadat aan het vorenstaande aandacht zal zijn geschonken.
De vice-president van de Raad van State
Nader rapport (reactie op het advies) van 8 juli 2015
Naar aanleiding van het advies van de Afdeling wordt in de nota van toelichting nader ingegaan op de bedoeling en de reikwijdte van de nieuwe informatieverplichting voor banken en de wijze waarop de bescherming van privacygevoelige gegevens verzekerd is.
Verder is van de gelegenheid gebruikgemaakt om nog enige redactionele wijzigingen aan te brengen, en om het tijdstip van inwerkingtreding van het besluit te wijzigen in 1 augustus 2015.
Ik moge U hierbij het gewijzigde ontwerpbesluit en de gewijzigde nota van toelichting doen toekomen en U verzoeken overeenkomstig dit ontwerp te besluiten.
De Staatssecretaris van Financiën
(1) Het voorgestelde artikel 1a, eerste lid, onderdeel c, (nieuw) van het UB Awir (artikel IV van het ontwerpbesluit).
(2) Dit geldt ook met betrekking tot de kinderopvangtoeslag: voor het antwoord op de vraag of een ouder recht heeft op een kinderopvangtoeslag dienen de kosten voor het gebruik van kinderopvang ook daadwerkelijk te zijn betaald. Hetgeen in onderhavig advies wordt opgemerkt inzake de huurtoeslag geldt mutatis mutandis eveneens voor de kinderopvangtoeslag.
(3) Nota van toelichting, I. Algemeen, hoofdstuk 1 (Inleiding), tweede tekstblok.
(4) Nota van toelichting, I. Algemeen, hoofdstuk 5 (Gevolgen voor bedrijfsleven en burger), laatste volzin.
(5) Informatieverstrekking ten behoeve van de belastingheffing van derden op basis van de artikelen 47, eerste lid, onderdeel a, en 53, eerste lid, onderdeel a, van de Algemene wet inzake rijksbelastingen. Het equivalent van deze artikelen voor de toeslagen wordt gevormd door artikel 38, eerste lid, van de Awir, dat de wettelijke basis vormt voor de voorgestelde nieuwe informatieverplichting voor banken.