Ontwerpbesluit tot wijziging van enkele algemene maatregelen van bestuur in verband met het nemen van gebonden besluiten en een enkele wijziging in het Besluit Wfsv, met nota van toelichting.
- Kenmerk
- W12.14.0434/III
- Datum advies
- 11 december 2014
- Vindplaats
- Staatscourant 2015, nr. 3787
- Sociale zaken en Werkgelegenheid
- Algemene maatregel van bestuur
Toon inhoud
Ontwerpbesluit tot wijziging van enkele algemene maatregelen van bestuur in verband met het nemen van gebonden besluiten en een enkele wijziging in het Besluit Wfsv, met nota van toelichting.
Bij Kabinetsmissive van 25 november 2014, no.2014002248, heeft Uwe Majesteit, op voordracht van de Minister van Sociale Zaken en Werkgelegenheid, bij de Afdeling advisering van de Raad van State ter overweging aanhangig gemaakt het ontwerpbesluit tot wijziging van enkele algemene maatregelen van bestuur in verband met het nemen van gebonden besluiten en een enkele wijziging in het Besluit Wfsv, met nota van toelichting.
Het ontwerpbesluit wijzigt een aantal besluiten waarin de Minister van Sociale Zaken en Werkgelegenheid de bevoegdheid heeft om bepaalde uitkeringen of bedragen aan te passen aan de ontwikkelingen in het desbetreffende referentiebedrag. (zie noot 1) Deze discretionaire bevoegdheid wordt omgezet in een gebonden bevoegdheid. Hiermee wordt de bestaande beleidsvrijheid van de minister om wel of niet over te gaan tot aanpassing afgeschaft.
De Afdeling advisering van de Raad van State maakt een opmerking over de motivering van de keuze voor een gebonden bevoegdheid. Zij is van oordeel dat in verband daarmee enige aanpassing van het ontwerpbesluit wenselijk is.
In de toelichting wordt de keuze voor de gebonden bevoegdheid uitsluitend gemotiveerd met betrekking tot het Besluit uitvoering kinderbijslag. Deze motivering houdt in dat aanpassing in alle gevallen van de bedragen aan de ontwikkeling van de basiskinderbijslag meer duidelijkheid geeft voor de burger. (zie noot 2) Blijkens de toelichting levert dit ook geen andere uitkomsten op in de praktijk omdat in het verleden de bedragen altijd werden aangepast aan ontwikkelingen in de basiskinderbijslag. Bij de overige gebonden bevoegdheden die het ontwerpbesluit introduceert ontbreekt een motivering voor deze keuze.
Zoals de Afdeling heeft opgemerkt in het advies over de Miljoenennota 2015 zorgt het gegeven dat een groot deel van de collectieve uitgaven automatisch meebeweegt met de loonontwikkeling tot een automatische opwaartse druk op de uitgaven. (zie noot 3) De introductie van meer automatische koppelingen versterkt dit effect en dient daarom dragend gemotiveerd te worden. In dit verband is het gegeven dat in het verleden de betrokken uitkeringen en bedragen altijd zijn aangepast aan de ontwikkelingen in het desbetreffende referentiebedrag op zichzelf onvoldoende motivering om de beleidsvrijheid van de minister op dit punt af te schaffen.
Daarnaast kan de duidelijkheid voor de burger, waarop in de toelichting wordt gewezen, worden bereikt door tijdige communicatie over een eventuele aanpassing van de uitkeringen en bedragen. Hiervoor is het niet noodzakelijk de beslissingsruimte schrappen. De noodzaak voor de keuze voor gebonden bevoegdheden in het ontwerpbesluit is daarmee niet toereikend gemotiveerd, terwijl het ontbreken van beleidsvrijheid mogelijk tot minder wenselijke situaties kan leiden.
De Afdeling adviseert in de toelichting de gemaakte keuze dragend te motiveren en zo nodig het ontwerpbesluit aan te passen.
De Afdeling advisering van de Raad van State geeft U in overweging in dezen een besluit te nemen, nadat met het vorenstaande rekening zal zijn gehouden.
De vice-president van de Raad van State
Nader rapport (reactie op het advies) van 26 januari 2015
De Afdeling advisering van de Raad van State maakt een opmerking over de motivering van de keuze voor een gebonden bevoegdheid. Zij is van oordeel dat in verband daarmee enige aanpassing van het ontwerpbesluit wenselijk is. Zij onderbouwt haar advies door te verwijzen naar haar advies over de Miljoenennota 2015. Daarin werd opgemerkt dat een groot deel van de collectieve uitgaven automatisch meebeweegt met de loonontwikkeling wat resulteert in een automatische opwaartse druk op de uitgaven. De introductie van meer automatische koppelingen versterkt dit effect en dient daarom dragend gemotiveerd te worden. In dit verband is het gegeven dat in het verleden de betrokken uitkeringen en bedragen altijd zijn aangepast aan de ontwikkelingen in het desbetreffende referentiebedrag op zichzelf onvoldoende motivering om de beleidsvrijheid van de minister op dit punt af te schaffen.
Het kabinet merkt op dat de wijzigingen allereerst dienen om het mogelijk te maken dat indexatiebesluiten ook namens de Minister van Sociale Zaken en Werkgelegenheid bekend kunnen worden gemaakt. Immers, de Minister van Sociale Zaken en Werkgelegenheid is reeds, behoudens de indexatiebepalingen in het Besluit uitvoering kinderbijslag, gebonden om de bedragen aan te passen conform de desbetreffende bepalingen in de te wijzigen besluiten. Daar kan niet van afgeweken worden en daar brengt het wijzigingsbesluit geen verandering in. De wijzigingen dienen dus om de indexeringsbepalingen, die nu al een gebonden karakter hebben, namens de Minister van Sociale Zaken en Werkgelegenheid bekend te laten maken, waardoor de werkprocessen efficiënter worden ingericht.
Bij de indexatiebepalingen in het Besluit uitvoering kinderbijslag bestaat er echter nog beleidsvrijheid, omdat de indexatiebepaling is geformuleerd als kan-bepaling. Hierdoor kan de Minister van Sociale Zaken en Werkgelegenheid besluiten om niet tot indexeren over te gaan. In de toelichting wordt daarom alleen de keuze voor de gebonden bevoegdheid gemotiveerd met betrekking tot bedragen die gekoppeld zijn aan de ontwikkeling van het basiskinderbijslagbedrag in het Besluit uitvoering kinderbijslag, omdat alleen hier de beleidsvrijheid ten aanzien van indexatie wordt vervangen door een indexatieverplichting.
De Afdeling advisering van de Raad van State overweegt dat enkel de motivatie dat in het verleden de betreffende bedragen altijd zijn aangepast aan het referentiebedrag, onvoldoende is om de beperking van de beleidsvrijheid te rechtvaardigen. Het ligt echter in de rede om de bedragen die zijn gekoppeld aan het basiskinderbijslagbedrag te wijzigen, indien de ontwikkeling van het basiskinderbijslagbedrag daar aanleiding toe geeft. Niet voorzien wordt dat het schrappen van de beleidsvrijheid tot minder wenselijke uitkomsten leidt, terwijl dit wel bijdraagt aan het efficiënter maken van de werkprocessen. Tevens schept het duidelijkheid voor de burger; indien het basiskinderbijslagbedrag wijzigt, wijzigen als gevolg daarvan de bedragen in de gewijzigde bepalingen van het Besluit uitvoering kinderbijslag.
Om dit te verduidelijken is de nota van toelichting bij dit besluit aangepast.
Van de gelegenheid is gebruik gemaakt om artikel VIII, onderdeel A, inhoudende de wijziging van artikel 2.1 van het Besluit Wfsv, ter verduidelijking aan te vullen evenals de toelichting daarop. Hierdoor is buiten twijfel gesteld dat bij afschaffing van de liquiditeitsreserves nog wel reserves in de sectorfondsen in verband met de premiestelling mogelijk zijn.
Daarnaast is een aantal tekstuele aanpassingen aangebracht in artikel I, onderdelen A tot en met D, en is artikel II, onderdeel A, betreffende het herstel van een technische omissie in artikel 1d van het Besluit uitvoering Wet arbeid vreemdelingen en de toelichting daarop tekstueel aangepast.
Ten slotte is ook de tekst en de toelichting van de inwerkingtredingdatum gewijzigd. Hiermee wordt voorzien dat artikel VIII per 1 januari 2016 in werking zal treden en de overige artikelen op 1 maart 2015.
Ik moge U hierbij het gewijzigde ontwerpbesluit en de gewijzigde nota van toelichting doen toekomen en U verzoeken overeenkomstig dit ontwerp te besluiten.
De Minister van Sociale Zaken en Werkgelegenheid,
(1) Zoals de basiskinderbijslag, het indexcijfer van de cao-lonen en het prijsindexcijfer van de gezinsconsumptie.
(2) Artikelsgewijze toelichting bij artikel I.
(3) Advies van de Afdeling advisering van de Raad van State van 11 september 2014 over de Ontwerp-Miljoenennota 2015 (W06.14.0284/III), Kamerstukken II 2014/15, 34 000, nr. 3. Zie in dit verband ook het advies van de Afdeling advisering van de Raad van State van 11 september 2013 over de Ontwerp-Miljoenennota 2014 (W06.13.0263/III), Kamerstukken II 2013/14, 33 750, nr. 3.