Ontwerpbesluit houdende wijziging van het Arbeidsomstandighedenbesluit en Besluit Veiligheidsregio's in verband met nieuwe grenswaarden voor asbest en het vervallen van de aanvullende voorschriften risico-inventarisatie en -evaluatie ter voorkoming en beperking van zware ongevallen met gevaarlijke stoffen, met nota van toelichting.
- Kenmerk
- W12.12.0378/III
- Datum advies
- 29 oktober 2012
- Vindplaats
- Staatscourant 2014, nr. 18929
- Sociale zaken en Werkgelegenheid
- Algemene maatregel van bestuur
Toon inhoud
Ontwerpbesluit houdende wijziging van het Arbeidsomstandighedenbesluit en Besluit Veiligheidsregio's in verband met nieuwe grenswaarden voor asbest en het vervallen van de aanvullende voorschriften risico-inventarisatie en -evaluatie ter voorkoming en beperking van zware ongevallen met gevaarlijke stoffen, met nota van toelichting.
Bij Kabinetsmissive van 25 september 2012, no.12.002237, heeft Uwe Majesteit, op voordracht van de Staatssecretaris van Sociale Zaken en Werkgelegenheid, bij de Afdeling advisering van de Raad van State ter overweging aanhangig gemaakt het ontwerpbesluit houdende wijziging van het Arbeidsomstandighedenbesluit en Besluit Veiligheidsregio's in verband met nieuwe grenswaarden voor asbest en het vervallen van de aanvullende voorschriften risico-inventarisatie en -evaluatie ter voorkoming en beperking van zware ongevallen met gevaarlijke stoffen, met nota van toelichting.
Het ontwerpbesluit wijzigt onder meer het Arbeidsomstandighedenbesluit en strekt er met name toe nieuwe lagere grenswaarden in te voeren voor blootstelling aan asbest op de werkplek en de aanvullende voorschriften risico-inventarisatie en -evaluatie ter voorkoming en beperking van zware ongevallen met gevaarlijke stoffen (hierna: ARIE-regeling) te laten vervallen.
De Afdeling advisering van de Raad van State onderschrijft de strekking van het ontwerpbesluit, maar maakt een opmerking over de motivering over het vervallen van de ARIE-regeling. Zij is van oordeel dat in verband daarmee aanpassing van de toelichting en zo nodig het ontwerpbesluit wenselijk is.
1. Motivering vervallen ARIE-regeling
In het ontwerpbesluit wordt voorgesteld de ARIE-regeling te laten vervallen.(zie noot 1) Met het vervallen van de ARIE-regeling worden nationale regels die aanvullende voorschriften stellen ten opzichte van de Europese regelgeving inzake arbeidsomstandigheden, geschrapt. In de toelichting wordt in dit verband opgemerkt dat de regering hecht aan een Europees gelijk niveau van wetgeving en dat nationale regelgeving die niet is gebaseerd op Europese regelgeving, wordt heroverwogen.(zie noot 2)
De Afdeling merkt op dat de wens van de regering om te streven naar een Europees gelijk niveau van wetgeving op zichzelf begrijpelijk is. Tegelijkertijd behoeft dit streven naar haar oordeel niet in de weg te staan aan meer specifieke regelgeving als die geboden is met het oog op arbeidsveiligheid.
De Afdeling constateert in dit verband dat de reguliere bepalingen inzake arbeidsomstandighedenbeleid, die niet vervallen met dit ontwerpbesluit, onder meer bepalen dat werkgevers moeten inventariseren en evalueren welke risico's de arbeid voor de werknemers met zich brengt en met het oog daarop een plan van aanpak moeten opstellen.(zie noot 3) Deze verplichtingen zijn echter minder uitgebreid en concreet dan de verplichtingen die volgen uit de huidige ARIE-regeling, die met dit ontwerpbesluit komt te vervallen. De ARIE-regeling voorziet in aanvullende voorschriften voor bedrijven waar grote hoeveelheden gevaarlijke stoffen aanwezig zijn, zoals de plicht om een veiligheidsbeheerssysteem in te voeren, alle technische en organisatorische maatregelen te treffen die nodig zijn om de veilige werking van de installaties te garanderen en een intern noodplan op te stellen.(zie noot 4) De invoering van de ARIE-regeling als aanvulling op de reguliere bepalingen inzake arbeidsomstandighedenbeleid werd destijds noodzakelijk geacht gelet op het inherente gevaar van een bepaalde (grote) hoeveelheid gevaarlijke stoffen, waardoor er altijd een kans is dat deze stoffen vrijkomen en schade aanbrengen in hun omgeving.(zie noot 5) Niet is toegelicht waarom deze noodzaak niet meer zou gelden.
De Afdeling merkt op dat met de ARIE-regeling is beoogd een specifiek niveau van bescherming te bieden dat is toegesneden op bedrijven waar grote hoeveelheden gevaarlijke stoffen aanwezig zijn. Het voorstel tot schrappen van de ARIE-regeling roept de vraag op of de regering dit niveau van bescherming wenst te handhaven en zo ja, op welke wijze in dat geval het huidige niveau van bescherming nog voldoende gewaarborgd zal blijven na afschaffing van de ARIE-regeling.(zie noot 6) Indien beoogd is het huidige beschermingsniveau niet te handhaven, vergt dit naar het oordeel van de Afdeling een overtuigende motivering.
De Afdeling adviseert in de toelichting op het voorgaande in te gaan en zo nodig het ontwerpbesluit aan te passen.
2. Voor een redactionele kanttekening verwijst de Afdeling naar de bij het advies behorende bijlage.
De Afdeling advisering van de Raad van State geeft U in overweging in dezen een besluit te nemen, nadat met het vorenstaande rekening zal zijn gehouden.
De vice-president van de Raad van State
Bijlage bij het advies van de Afdeling advisering van de Raad van State betreffende no.W12.12.0378/III met een redactionele kanttekening die de Afdeling in overweging geeft.
- In de toelichting verduidelijken in welke NEN-normen de meetmethode voor de vaststelling van de grenswaarde van asbeststof zijn vastgelegd.
Nader rapport (reactie op het advies) van 5 juni 2014
Het oorspronkelijke ontwerp geeft de Afdeling advisering van de Raad van State aanleiding een opmerking te maken over de motivering over het vervallen van de ARIE-regeling.
Inmiddels is besloten het voorstel voor het laten vervallen van de ARIE-regeling (met de daarbij behorende wijziging van het onder het ministerie van Veiligheid en Justitie ressorterende Besluit veiligheidsregio’s) in te trekken en maakt het niet langer deel uit van de onderhavige wijziging van het Arbeidsomstandighedenbesluit. Er wordt op dit moment gewerkt aan een nieuw voorstel tot aanpassing van de ARIE-regeling. Dit voorstel zal te zijner tijd opnieuw aan de Afdeling advisering van de Raad van State worden voorgelegd.
Het ontwerp heeft daarom alleen nog maar betrekking op de wijziging van de grenswaarden en op enkele technische wijzigingen. De technische wijzigingen van artikel 2.27 en 9.5, vijfde lid, die waren opgenomen in het oorspronkelijk ontwerp zijn inmiddels door middel van een ander besluit aangepast (Stb. 2013, 203)
De Afdeling gaf in overweging om in de toelichting te verduidelijken in welke NEN- normen de meetmethode voor de vaststelling van de grenswaarde van asbeststof zijn vastgelegd. In reactie hierop is duidelijk in de artikelsgewijze toelichting bij artikel I, onderdeel E, aangegeven welke NEN-normen relevant zijn.
Er is ten opzichte van het ontwerpbesluit dat destijds aan de Afdeling advisering werd voorgelegd, nog een aantal wijzigingen doorgevoerd.
Dit is gebeurd omdat begin 2013 bij het uitwerken van de verlaging van de grenswaarden in werkmethoden, werkprocessen en normen door Ascert, de beheersstichting voor asbestcertificatie, bleek dat er diverse technische vragen rezen over de wijze waarop de naleving van de verlaagde grenswaarden bereikt kon worden. Deze vragen zijn geadresseerd in een onderzoek door TNO in opdracht van het Ministerie van SZW dat is uitgevoerd in de periode van maart tot en met november 2013. Uit het onderzoek bleek onder andere dat er bij een beperkt deel van de asbestsaneringen een forse aanpassing in de werkwijze nodig is om het aantal asbestvezels in de lucht terug te dringen. Het verwerken van de nieuwe inzichten uit dit onderzoek in de werkprocessen en de certificatieschema’s en NEN normen kost extra tijd. Op 20 december 2013 adviseerde de SER Subcommissie Grenswaarden Stoffen op de Werkplek in aanvulling op haar advies van mei 2011, om de grenswaarde voor chrysotiele asbestvezels te verlagen per 1 juli 2014, en de grenswaarde voor amfibolen te verlagen per 1 januari 2015. In een brief van 21 januari 2014 (Kamerstukken II 2013/14, 25 834, nr. 84) aan de Tweede Kamer heb ik gemeld dat ik dit advies overneem.
In de onderhavige wijziging van het Arbobesluit zijn daarom twee verschillende data opgenomen als ingangsdata van de nieuwe grenswaarden voor chrysotiele respectievelijk voor amfibole asbestvezels. De laatste wijziging treedt in werking op een per koninklijk besluit te bepalen tijdstip; de beoogde datum is 1 januari 2015.
Dit leidt er toe dat een aantal artikelen twee maal (namelijk per 1 juli 2014 en per nader te bepalen tijdstip) zal worden aangepast. Dit geldt voor de artikelen 4.46, 4.48, 4.48a, 4.51a en 4.53a. Daarnaast worden met ingang van 1 januari 2015 nog enkele nieuwe artikelen opgenomen, namelijk artikel 4.53b, 4.53c en 4.54.
Het onderzoek van TNO heeft geleid tot enkele nieuwe inzichten met betrekking tot de inrichting van het systeem van risicoclassificering, en met betrekking tot de eindmeting na asbestverwijdering. Op deze punten zijn daarom enkele wijzigingen aangebracht in het ontwerpbesluit.
Bovendien was het onderzoek aanleiding om de nalevingskosten opnieuw in kaart te laten brengen, aangezien duidelijk was geworden dat deze kosten hoger zouden zijn dan ten tijde van het oorspronkelijke ontwerpbesluit werd verwacht.
Dit alles heeft geleid tot aanpassing van diverse artikelen in het ontwerpbesluit, het algemeen en het artikelsgewijze deel van de nota van toelichting.
Tevens is nog van de gelegenheid gebruik gemaakt om enkele uitsluitend technische wijzigingen door te voeren in de artikelen 4.93, 6.15a, 9.5, 9.5a, 9.9b en 9.19.
Ik moge U hierbij het gewijzigde ontwerpbesluit en de gewijzigde nota van toelichting doen toekomen en U verzoeken overeenkomstig dit ontwerp te besluiten.
De Minister van Sociale Zaken en Werkgelegenheid
(1) Artikel I, onderdeel B en P, van het ontwerpbesluit.
(2) Toelichting, Inleiding en Artikelsgewijs.
(3) Zie met name artikel 5 van de Arbeidsomstandighedenwet en afd. 4.1 van het Arbeidsomstandighedenbesluit.
(4) Artikel 2.5a, 2.5b en 2.5c van het Arbeidsomstandighedenbesluit.
(5) Stb. 2004, 69, blz. 11 en 17.
(6) In lijn met de overwegingen van de Afdeling blijkt uit de kabinetsreactie op de tweede inventarisatie van "Nationale Koppen op Europese regels" dat ook het kabinet er destijds belang aan hechtte om, alvorens over te gaan tot het schrappen van nationale koppen in kader van de vermindering van regeldruk, de beleidsmatige belangen bij een heroverweging te betrekken (Kamerstukken II 2007/08, 29 515 en 29 826, nr. 222, p. 1 en 5).