Ontwerpbesluit tot wijziging van het Besluit stralingsbescherming en enkele andere besluiten in verband met de vereenvoudiging van de wettelijke regels en de vermindering van administratieve lasten voor ondernemingen die met ioniserende straling werken en het herstel van enkele wetstechnische gebreken en leemten, met nota van toelichting.

Bij Kabinetsmissive van 24 augustus 2012, no.12.001918, heeft Uwe Majesteit, op voordracht van de Minister van Economische Zaken, Landbouw en Innovatie, mede namens de Minister van Volksgezondheid, Welzijn en Sport en de Staatssecretaris van Sociale Zaken en Werkgelegenheid, bij de Afdeling advisering van de Raad van State ter overweging aanhangig gemaakt het ontwerpbesluit tot wijziging van het Besluit stralingsbescherming en enkele andere besluiten in verband met de vereenvoudiging van de wettelijke regels en de vermindering van administratieve lasten voor ondernemingen die met ioniserende straling werken en het herstel van enkele wetstechnische gebreken en leemten, met nota van toelichting.

De strekking van het ontwerpbesluit is het verminderen van administratieve lasten. Die vermindering wordt onder andere bereikt door vergunningplichten voor ondernemingen inzake specifieke handelingen met radioactieve stoffen en toestellen met een gering risico om te zetten in meldingsplichten bij toepassingen met een gering risico. Tevens worden voorschriften die thans nog in vergunningen zijn neergelegd, opgenomen in algemeen verbindende voorschriften. Daarnaast wordt de registratieplicht voor stralingsdeskundigen beperkt. De Afdeling advisering van de Raad van State onderschrijft de strekking van het ontwerpbesluit, maar maakt opmerkingen met betrekking tot de meldingstermijn en het nog niet voorhanden zijn van het standpunt van de Europese Commissie. Zij is van oordeel dat in verband daarmee enige aanpassing van het ontwerpbesluit wenselijk is.

1. Meldingstermijn
Op diverse plaatsen in het ontwerpbesluit(zie noot 1) wordt een specifiek omschreven meldingstermijn vervangen door de zinsnede ‘zo spoedig mogelijk’. Zo bepaalt thans artikel 21, eerste lid, van het Besluit stralingsbescherming, dat de ondernemer die een handeling verricht met een toestel, dit ten minste drie weken tevoren aan de Minister meldt. Artikel I, onderdeel AC, van het ontwerpbesluit vervangt deze termijn van drie weken door ’zo spoedig mogelijk voor de aanvang van de handeling’. Met deze wijziging wordt administratieve-lastenverlichting beoogd.(zie noot 2) Daarnaast is in de praktijk gebleken dat de termijn van drie weken soms niet wordt gehaald, omdat bij de ondernemer nog niet exact bekend is of er handelingen met een bepaald toestel zullen worden verricht; een redelijke termijn is dan meer op zijn plaats, aldus de toelichting.(zie noot 3)

De Afdeling wijst erop, dat door het begrip ‘zo spoedig mogelijk’ onvoldoende duidelijk is binnen welke termijn uiterlijk gemeld moet zijn. In het licht van het belang van de melding, als onderdeel van het proces van toezicht en handhaving,(zie noot 4) moet de meldingsplicht echter helder zijn. Teneinde adequaat toezicht te kunnen uitoefenen, is een concrete meldingstermijn naar het oordeel van de Afdeling noodzakelijk. Het begrip ‘zo spoedig mogelijk’ kan immers ertoe leiden dat de tijd tussen de melding en het verrichten van de handeling te kort is voor de overheid om zo nodig te reageren. De introductie van de voorgestelde onbepaalde termijn kan derhalve de handhaving bemoeilijken.
Omdat niet melden strafbaar is,(zie noot 5) is een heldere termijnstelling temeer van belang. Degene die meldt loopt het risico dat de overheid hem pas nadat de handeling is verricht, meedeelt dat hij een strafbaar feit heeft gepleegd. In dit verband kan onduidelijkheid, als hier aan de orde, strijdig zijn met het lex certabeginsel, waardoor onder omstandigheden het te laat melden van een handeling niet door de rechter zal (kunnen) worden bestraft.(zie noot 6)
De voorgestelde bepaling is bovendien niet alleen problematisch in de hiervoor geschetste situatie waarin de termijn voor melding te kort is. Ook als reeds geruime tijd (bijvoorbeeld maanden) tevoren bekend is dat men een handeling gaat verrichten, moet volgens het voorstel zo spoedig mogelijk worden gemeld. Een latere melding is dan strafbaar. In die gevallen leidt de voorgestelde bepaling, in tegenstelling tot het oogmerk ervan, tot verzwaring van de administratieve lasten.
De Afdeling adviseert om in de desbetreffende artikelen een concrete termijnstelling op te nemen die gelet op de praktijk van zowel het toezicht als van de naleving redelijk kan worden genoemd.

2. Standpunt van de Europese Commissie
Uit de toelichting blijkt dat het ontwerpbesluit ter kennis is gebracht van de Europese Commissie. Nu de reactie van de Europese Commissie nog niet beschikbaar was op het moment van het uitbrengen van dit advies, gaat de Afdeling ervan uit dat het ontwerpbesluit nogmaals aan haar voor advies zal worden voorgelegd, indien het oordeel van de Europese Commissie aanleiding geeft tot verandering van meer dan bijkomstige aard, en dat de reactie van de Europese Commissie aan haar zal worden toegezonden.

3. Voor redactionele kanttekeningen verwijst de Afdeling naar de bij het advies behorende bijlage.

De Afdeling advisering van de Raad van State geeft U in overweging in dezen een besluit te nemen, nadat met het vorenstaande rekening zal zijn gehouden.

De vice-president van de Raad van State

---

Bijlage bij het advies van de Afdeling advisering van de Raad van State betreffende no.W15.12.0339/IV met redactionele kanttekeningen die de Afdeling in overweging geeft.

- In de aanhef na ‘Gelet op’ mede verwijzen naar de betrokken Europese regelgeving (zie aanwijzing 114 van de Aanwijzingen voor de regelgeving).
- In artikel I, onderdeel A, vijfde lid, ‘artikel 15, onder b’ vervangen door: artikel 15, onder a en b, en de verwijzing naar ‘de Regeling beveiliging nucleaire inrichtingen en splijtstoffen’ vervangen door verwijzing naar bij ministeriële regeling aan te geven gevallen (zie aanwijzing 78, derde lid, van de Aanwijzingen voor de regelgeving).
- In artikel I, onderdeel A, opnemen dat in de begripsbepaling van ‘equivalente dosis’ ‘bijlage 2’ wordt vervangen door: de bijlage.
- In artikel I, onderdeel A, een begripsbepaling van ‘sommatie’ opnemen, nu bijlage 3 betreffende de gewogen sommatie komt te vervallen.
- In artikel I, onderdeel I, het tweede lid van artikel 7b in een afzonderlijk artikel opnemen.
- In artikel I, onderdeel Q, in artikel 13, derde lid, onder c, tussen de onderdelen 1° en 2° ‘en’ onderscheidenlijk ‘of’ plaatsen.
- In artikel I, onderdeel T, in artikel 14a de aanduiding ‘1.’ voor de tekst schrappen.
- In artikel I, onderdeel AF, in artikel 25, eerste lid, onderdeel a, en elders waar het zich voordoet, consequent bij ’waarde’ onderscheidenlijk ‘waarden’ enkelvoud of meervoud hanteren.
- In artikel I, onderdeel AN, het begrip ‘deskundigheid’ toevoegen aan de begrippenreeks ‘rechtvaardiging, optimalisatie en dosislimieten’ in artikel 39, onderdeel a, van het Besluit stralingsbescherming.
- In artikel I, onderdeel AP, in artikel 40, eerste lid, de verwijzing naar artikel 104 achterwege laten, omdat in artikel 104 de Minister reeds wordt genoemd.
- In artikel I, onderdeel AR, ‘vervalt’ vervangen door: vervallen.
- In artikel I, onderdeel BB, in het aangehaalde tekstgedeelte ‘en behandelend arts’ vervangen door: en de behandelend arts.
- In artikel I, onderdeel BM, in artikel 93, tweede lid, voor ‘door: Onze Minister’ invoegen: vervangen.
- In artikel I, onderdeel BP, tweede lid, de verwijzing naar de ingevoegde artikelen nader specificeren, temeer nu van die artikelen alleen artikel 89, tweede lid, een individuele monitoring betreft (zie ook aanwijzing 79, tweede lid, van de Aanwijzingen voor de regelgeving).
- In artikel I, onderdeel CD, ‘De Ministers genoemd in het eerste lid’ vervangen door: Onze in artikel 113 genoemde Ministers (zie ook aanwijzing 78, tweede lid, van de Aanwijzingen voor de regelgeving).
- In artikel I, onderdeel CH, in de zinsnede ‘Onze Ministers en Onze Minister van Defensie’ ‘en’ vervangen door: onderscheidenlijk, nu kennelijk geen gezamenlijk uit te oefenen bevoegdheid wordt beoogd.
- In artikel III, onderdeel D, in het eerste lid van genoemd artikel 3 ‘van splijtstoffen, ertsen’ vervangen door: van splijtstoffen of van ertsen.
- De verlettering in artikel III, onderdeel D, van de onderdelen van genoemd artikel 3, eerste lid, verwerken in artikel 6, onderdeel a, van het Besluit vervoer splijtstoffen, ertsen en radioactieve stoffen.
- In verband met artikel III, onderdeel F, in artikel 1b, onderdeel b, van het Besluit vervoer splijtstoffen, ertsen en radioactieve stoffen de verwijzing naar de Regeling veiligheidsadviseur vervoer gevaarlijke stoffen schrappen.
- Het na artikel III, onderdeel H, opgenomen onderdeel voorzien van een letteraanduiding en de navolgende onderdelen van artikel III, alsmede de overeenkomende verwijzingen in de toelichting, verletteren.
- In artikel III, onderdeel J ‘28, tweede lid’ vervangen door: 28, onderdelen a en b.
- In artikel III, onderdeel O, in het voorgestelde tweede lid van artikel 32 van het Besluit vervoer splijtstoffen, ertsen en radioactieve stoffen ‘vervoerder/brenger’ vervangen door: ‘de ondernemer’, of door: ‘de vervoerder’, onderscheidenlijk het voorgestelde tweede lid vervangen door:
2. Artikel 4c, tweede lid, is van overeenkomstige toepassing.
- In artikel IV, onderdeel a, niet zonder meer artikel 1, tweede lid, van het Bijdragenbesluit Kernenergiewet 1981 laten vervallen, nu voor artikel 3, eerste lid, onderdeel c, van dat besluit de begripsomschrijving van ‘activiteit’ nog nodig is.
- In artikel VIII, eerste lid en derde lid, ‘van de wet’ telkens vervangen door: van de Kernenergiewet.
- In artikel VIII, tweede lid, na ‘artikel 23, eerste lid’ invoegen: van het Besluit stralingsbescherming, en na ‘artikel 23, derde lid, onderdeel d,’: van dat besluit.
- In artikel IX, eerste en tweede lid, bij ‘richtlijn van 20 november 1984 voor erkenning van opleidingen deskundigen radioactieve stoffen en toestellen’ de vindplaats vermelden.
- Artikel X, eerste lid, dat de inwerkingtreding regelt van twee wijzigingsbepalingen met daarin de verouderde benaming ‘Volkshuisvesting, Ruimtelijke Ordening en Milieubeheer’, niet zonder nadere aanpassing in werking laten treden.
- In de bijlage (voorheen bijlage 2) in paragraaf 2.5 de verwijzing naar de ingetrokken bijlage 4 viermaal aanpassen.

---

Nader rapport (reactie op het advies) van 12 december 2012

1. Meldingstermijn
De Afdeling advisering merkt terecht op dat de meldingstermijn zoals deze werd voorgesteld beoogde een administratieve-lastenverlichting te realiseren. Volgens de Afdeling is de gekozen formulering echter problematisch in het kader van toezicht, handhaving en voor een adequate strafbaarstelling. Ook voorziet de Afdeling situaties waarbij de nieuwe formulering averechts werkt en juist bijdraagt aan een verzwaring van de administratieve lasten. Hierop is gekozen om de voorgestelde formulering te schrappen en de reeds voorgeschreven meldingstermijnen in stand te laten. Hiermee wordt het conceptbesluit dus conform het advies van de Afdeling aangepast.

2. Standpunt van de Europese Commissie
De Europese Commissie heeft als gevolg van artikel 33 van het Euratom-verdrag de gelegenheid gekregen om aanbevelingen te doen. De Europese Commissie heeft mij op 8 november 2012 laten weten geen gebruik te willen maken van deze bevoegdheid, omdat haar diensten geen elementen hebben gevonden die afwijken van hetgeen is voorgeschreven op basis van de Europese regelgeving. Er is dan ook geen aanleiding om het ontwerpbesluit nogmaals voor advies aan de Afdeling voor te leggen.

3. Redactionele opmerkingen en overige wijzigingen
Aan de redactionele opmerkingen van de Afdeling is gevolg gegeven met dien verstande dat, geen begripsbepaling van ‘sommatie’ is opgenomen. Dit begrip is het gevolg van Richtlijn 96/29/Euratom van de Raad van 13 mei 1996 tot vaststelling van de basisnormen voor de bescherming van de gezondheid der bevolking en der werkers tegen de aan ioniserende straling verbonden gevaren (PbEG 1996, L 159) waar ook geen begripbepaling wordt gehanteerd. In de praktijk is het begrip ingeburgerd en bestaat aan een nadere invulling geen behoefte. Ook de verwijzing in artikel 100, eerste lid, onderdeel c, is niet nader gespecificeerd. De reden hiervoor is dat in het medisch dossier van de A-werknemer alle gegevens over zijn ontvangen dosis moet worden opgenomen. Het betreft daarbij dus zowel de reguliere dosis, de dosis na ontheffing en de ongevaldosis. Daarnaast is geen gehoor gegeven aan de opmerking om een wijzigingsbepaling waarin een verouderde functieomschrijving wordt gehanteerd niet in werking te laten treden. Deze wijzigingsbepaling vormt de basis voor het registratiesysteem dat in dit besluit wordt geregeld. De verouderde benaming wordt zodra hiervoor een geschikte gelegenheid is actueel gemaakt. Voorlopig zal als gevolg van de geldende bevoegdheidsverdeling afdoende duidelijk zijn dat de Minister van Economische Zaken verantwoordelijk is voor die delen van het register waar voorheen door de Minister van Volkshuisvesting, Ruimtelijke Ordening en Milieubeheer op werd toegezien (Stcrt. 2010, 18531).

4. Overige aanpassingen
Ten slotte is van de gelegenheid gebruik gemaakt om een aantal redactionele en technische verbeteringen in de algemene maatregel van bestuur en de nota van toelichting aan te brengen. Vermeldenswaardig is dat het verband tussen het nieuwe artikel 54 en artikel 7e is verduidelijkt en de definitie van industriële radiografie is uitgebreid om te voorkomen dat ten onrechte bepaalde toestellen of apparaten niet werden gedekt door het verbod van artikel 23. Ook de definities van meet- regel- of ijkbron, ongewilde verspreiding, overmatige blootstelling, reguliere blootstelling en stralingsincident zijn verbeterd om misverstanden te voorkomen. Datzelfde geld voor artikel 35 van het Besluit stralingsbescherming waar abusievelijk geen termijn voor lozen in de bodem stond voorgeschreven. Hoewel uit de toelichting op dit artikel al blijkt dat hiervoor een termijn van een kalenderjaar wordt gehanteerd komt dit voortaan ook nadrukkelijk tot uiting in het Besluit stralingsbescherming zelf. In het Bijdragenbesluit Kernenergiewet 1981 wordt een artikel opgenomen als gevolg van de erkenning als dosimetrische dienst. De staat ontvangt voor deze erkenning € 5000,-. Verder wordt ten behoeve van de vergunning die nodig is voor het vervoer van splijtstoffen of ertsen over de Westerschelde aangesloten bij de door de Belgische autoriteiten afgegeven vergunning. Ten slotte is het overgangsrecht aangepast om ervoor te zorgen dat alle betrokken partijen over voldoende tijd beschikken om de nieuwe regelgeving te kunnen naleven.

Ik moge U hierbij, mede namens de Minister van Sociale Zaken en Werkgelegenheid en de Minister van Volksgezondheid, Welzijn en Sport, het gewijzigde ontwerp-besluit en de gewijzigde nota van toelichting doen toekomen en U verzoeken overeenkomstig dit ontwerp te besluiten.

De Minister van Economische Zaken

---

(1) In artikel I, onderdeel AC en artikel III, onderdelen G, H, O en P.
(2) Paragraaf 3 van de nota van toelichting.
(3) Toelichting op artikel I, onderdelen AC en AD.
(4) Nota van toelichting Besluit stralingsbescherming (Stb. 2001, 397), blz. 212.
(5) Artikel 34, eerste en tweede lid, onderdeel f, van de Kernenergiewet jo. artikel 1a, onderdeel 1°, van de Wet op de economische delicten.
(6) Uit het lex-certabeginsel vloeit voort dat de verboden handelingen nauwkeurig, duidelijk en ondubbelzinnig dienen te worden beschreven (zie bijvoorbeeld EHRM 25 mei 1993, Kokkinakis v. Greece, 14307/88).

---

Gehele tekst ontwerpregeling met toelichting (pdf, 438 kB)