Ontwerpbesluit houdende aanwijzing van onroerende zaken ter onteigening in de gemeente Apeldoorn krachtens artikel 78 van Titel IV van de onteigeningswet (onteigeningsplan Zevenhuizen Stadsdeelhart Anklaar).
- Kenmerk
- W14.12.0336/IV
- Datum advies
- 27 september 2012
- Vindplaats
- Staatscourant 2012, nr. 22926
- Infrastructuur en Waterstaat
- Onteigening
Toon inhoud
Ontwerpbesluit houdende aanwijzing van onroerende zaken ter onteigening in de gemeente Apeldoorn krachtens artikel 78 van Titel IV van de onteigeningswet (onteigeningsplan Zevenhuizen Stadsdeelhart Anklaar).
Bij Kabinetsmissive van 14 augustus 2012, no.RWSCD BJV 2012/1261, heeft Uwe Majesteit, op voordracht van de Minister van Infrastructuur en Milieu, bij de Afdeling advisering van de Raad van State ter overweging aanhangig gemaakt een voordracht met ontwerpbesluit houdende aanwijzing van onroerende zaken ter onteigening in de gemeente Apeldoorn krachtens artikel 78 van Titel IV van de onteigeningswet (onteigeningsplan Zevenhuizen Stadsdeelhart Anklaar).
Het ontwerpbesluit geeft de Afdeling aanleiding tot het maken van de volgende opmerking.
1. Met het betrekking tot het betoog van reclamanten 2 over het moment waarop de onderhandelingen met de winkeliers serieus zijn opgepakt, wordt in het ontwerpbesluit overwogen dat met de eigenaar van het aan reclamanten 2 verhuurde pand op 19 april 2010 een koopovereenkomst is gesloten. De levering van de desbetreffende onroerende zaak aan de ontwikkelaar heeft nog niet plaatsgevonden. Volgens het ontwerpbesluit heeft de gemeente de huidige eigenaar geen aanbod tot schadeloosstelling gedaan. Voor het aannemen van de noodzaak tot onteigening wordt het in het ontwerpbesluit voldoende geacht om uit te gaan van het tussen projectontwikkelaar MAB en de huidige eigenaren bereikte onderhandelingsresultaat. Daarbij worden volgens het ontwerpbesluit de inhoud en het moment van de ontwikkelrealisatieovereenkomst tussen de gemeente en projectontwikkelaar MAB van belang geacht. Dit standpunt is, naar de Afdeling uit het dossier afleidt, ook ten aanzien van andere eigenaren en huurders ingenomen. Naast het door reclamanten 2 gehuurde perceel met grondplannummer 12 gaat het om de percelen met grondplannummer 5, 8, 14 (perceelnummers A2 en A3), 21, 22, en 23. Hierover merkt de Afdeling het volgende op.
Voor het aannemen van de noodzaak tot onteigening is het onvoldoende om uit te gaan van het tussen de projectontwikkelaar en de huidige eigenaren bereikte onderhandelingsresultaat. De verzoeker tot onteigening moet voorafgaande aan het verzoek zelf pogingen hebben ondernomen om de desbetreffende gronden in der minne te verwerven. Dit geldt evenzeer voor het overleg met huurders in gevallen waarin de eigendom niet vrij van huur kan worden verworven. Dit is anders, als de projectontwikkelaar krachtens een uitdrukkelijke en voor de eigenaren en huurders kenbare volmacht tijdig namens de gemeente in het kader van het minnelijk overleg ter voorkoming van onteigening over de verwerving van de eigendom en beëindiging van de huurovereenkomsten heeft onderhandeld. Het onteigeningsdossier biedt geen aanknopingspunten voor de conclusie dat deze situatie zich hier voordoet.
Wel blijkt dat de gemeente Apeldoorn na het doen van het verzoek op 26 mei 2011 slechts met huurders, degenen, waarmee de projectontwikkelaar na het sluiten van koopovereenkomsten geen (definitieve) overeenstemming over beëindiging van de huur heeft kunnen bereiken, op 7 juli 2011 (grondplannummers 5, 12, 14 (perceelnummer A2)) en op 6 september 2011 (grondplannummers 8, 21, 22 en 23) een eerste verkennend gesprek heeft gevoerd. Dat is op 15 november 2011 gevolgd door een eerste aanbod van de gemeente aan de huurders van de percelen met grondplannummer 5, 12 en 14 (perceelnummer 5907 A2), derhalve geruime tijd na het verzoek. Aan de huurder van percelen met grondplannummer 8, 21, 22, en 23 heeft de gemeente geen aanbod gedaan.
In aanmerking nemend dat onteigening een ultimum remedium is, dient met betrekking tot de grondplannummers 5, 8, 12, 14 (perceelnummers 5907 A2 en 5907 A3), 21, 22 en 23 onderzocht te worden of noodzaak tot onteigening bestaat. De Afdeling acht op de hierboven vermelde gronden de motivering van het ontwerpbesluit ten aanzien van deze grondplannummers op dat punt niet toereikend. Zij adviseert het ontwerpbesluit ter zake aan te vullen en zo nodig aan te passen.
2. Voor redactionele kanttekeningen verwijst de Afdeling naar de bij het advies behorende bijlage.
De Afdeling advisering van de Raad van State geeft U in overweging in dezen een besluit te nemen, nadat met het vorenstaande rekening zal zijn gehouden.
De vice-president van de Raad van State
Bijlage bij het advies van de Afdeling advisering van de Raad van State betreffende no.W14.12.0336/IV met redactionele kanttekeningen die de Afdeling in overweging geeft.
- Op blz. 2, eerste tekstblok onder "Noodzaak en urgentie", laatste zin, de worden "het parkeren" vervangen door: de parkeergelegenheid.
- In het laatste tekstblok onder "Noodzaak en urgentie" verduidelijken dat de planning van de uitvoering van het bestemmingsplan op de te onteigenen gronden sinds het verzoek om onteigening niet is aangepast (het verzoek dateert immers van 26 mei 2011).
- Op blz. 3, de handelsnaam van reclamant 7 aanduiden als
"Efes Döner Kebab".
- Op blz. 3, tweede tekstblok van onderen, in de eerste zin de woorden "het niet juist is" schrappen en na "5907 A3" invoegen: ten onrechte.
- Op blz. 4 de conclusie ten aanzien van reclamant 1 als volgt formuleren: Gelet op het voorgaande geeft de zienswijze van de reclamant onder 1 Ons geen aanleiding om het verzoek tot aanwijzing ter onteigening geheel of gedeeltelijk af te wijzen.
Deze aanpassing ook bij de reclamanten 3, 4, 5, 6, 9 en 10 doorvoeren.
- Op blz. 5 de samenvatting van de aanvullende zienswijze van reclamanten 2 opnemen en bij de volgende reclamanten terugverwijzen, in plaats van vooruit te verwijzen.
- Op blz. 5, derde tekstblok, tweede zin, de zinsnede "en staat nu dan ook niet ter beoordeling" vervangen door: die in het kader van de administratieve onteigening niet ter beoordeling staan.
- Telkens de zinsneden "Voor wat betreft" respectievelijk "voor wat betreft" vervangen door "Wat betreft" respectievelijk "wat betreft".
- Op blz. 5, onderste tekstblok, de tweede alinea als volgt formuleren:
Het onteigeningsverzoek is erop gericht om het bestemmingsplan te kunnen realiseren. Of de ontwikkelaar druk heeft uitgeoefend op de gemeente om een verzoekbesluit tot aanwijzing ter onteigening te nemen, doet in dit verband niet ter zake.
Deze aanpassing ook bij de reclamanten 3 en 4 doorvoeren.
- Op blz. 6, eerste regel, de woorden "vaststellen van onteigeningsnoodzaak" vervangen door: vaststellen van de noodzaak tot onteigening.
- Op blz. 6, twaalfde en elfde regel van onderen, de tweede volzin na "over de ontbinding" als volgt herformuleren: van de desbetreffende huurovereenkomst, heeft de gemeenteraad naar Ons oordeel terecht vastgesteld dat de noodzaak tot onteigening bestaat. - Op blz. 6, de volzin "Gezien de landelijke leegstand … te bouwen" als volgt herformuleren: Gezien de landelijke leegstand van winkelpanden mag zo'n groot winkelcentrum niet worden gebouwd.
- Op blz. 7, twaalfde regel van boven, de woorden "eveneens niet" vervangen door: evenmin.
- Op blz. 7, veertiende regel van onderen, de woorden "is gericht tegen" vervangen door: betrekking heeft op.
Een aanpassing van gelijke strekking bij reclamanten 4, 9 en 10 doorvoeren.
- Op blz. 7, vijfde regel van onderen, de komma na "winkelcentrum Anklaar" verwijderen en de woorden "aan zouden geven" vervangen door: zouden aangeven.
- Op blz. 7 de laatste zin als volgt herformuleren: Wij merken hierover op dat, wat daar verder ook van zij, deze omstandigheid voor risico van reclamant komt en niet van de gemeente.
- Op blz. 8 de eerste drie zinnen van het laatste tekstblok als volgt herformuleren:
Deze zienswijze richt zich tegen de planologische uitgangspunten die aan het bestemmingsplan ten grondslag liggen. In het kader van de administratieve onteigeningsprocedure staan deze uitgangspunten niet ter beoordeling. De naar voren gebrachte argumenten hadden in de bestemmingsplanprocedure naar voren kunnen worden gebracht.
- Op blz. 10, zesde bolletje, de zinsnede "een eventuele surplus" vervangen door: een eventueel surplus.
Voorts de zinsnede "naar Ons oordeel" schrappen.
- Op blz. 11, tweede tot en met vijfde regel, de volzin als volgt herformuleren: Een en ander verklaart mogelijk waarom het aanbod ondanks het surplus niet is aanvaard. Dit neemt echter niet weg dat een concreet aanbod is gedaan, gericht op de schadeloosstelling van onder meer reclamante 5.
- Op blz. 11, tiende regel van boven, de woorden "eveneens niet" vervangen door: evenmin.
- Op blz. 11, dertiende regel van boven, de woorden "volgens haar" schrappen.
- Op blz. 11, dertiende en veertiende regel van boven, de woorden "daarin slechts" vervangen door: daarmee.
- Op blz. 13, vierde tekstblok, de laatste drie zinnen als volgt herformuleren: Hem zou onomwonden zijn verteld, dat nog helemaal niet zeker is dat het project door zal gaan. Hoewel daartoe uitgenodigd, heeft reclamant dit betoog niet onderbouwd. Uit het onteigeningsonderzoek blijkt dat de ontwikkelaar weerspreekt een dergelijke mededeling te hebben gedaan.
- Op blz. 13 het onderste tekstblok na "een onteigeningsverzoek" als volgt herformuleren: is hetgeen wij hebben overwogen ten aanzien van de gelijkluidende zienswijze van reclamanten 2 van overeenkomstige toepassing, met dien verstande dat met de eigenaar van de door reclamant 7 gehuurde onroerende zaak medio februari 2009 een koopovereenkomst is gesloten.
Een aanpassing van gelijke strekking bij reclamant 8 doorvoeren.
Nader rapport (reactie op het advies) van 8 oktober 2012
Het bestemmingsplan voorziet in de ontwikkeling van een nieuw geïntegreerd centrum met stadsdeelwinkelcentrum, woonzorgcentrum, medisch centrum, woonappartementen en een multifunctioneel wijkcentrum, rond de huidige locatie van winkelcentrum Anklaar, het Woonzorgcentrum Koningin Wilhelminalaan en het medisch centrum. De huidige bebouwing op de genoemde locaties wordt gesloopt, met uitzondering van het woongebouw “de Scala” aan de Laan van Zevenhuizen. Op de genoemde locaties worden diverse woonblokken en paviljoens gerealiseerd. Op de begane grond van de woonblokken en op de begane grond en de eerste verdieping van de paviljoens komen de winkels met bijbehorende horecavoorzieningen. Boven de winkels en de voorzieningen komen woningen. Het merendeel van het parkeren wordt ondergronds in de parkeerkelder gesitueerd.
Op de ter onteigening aan te wijzen onroerende zaken rusten de bestemmingen “Gemengd – 1 (GD-1)”, “Verkeer – Verblijfsgebied (V-VB)” en “Verkeer – Weg (V-WE)”.
De Afdeling geeft U in overweging een besluit te nemen nadat rekening is gehouden met een inhoudelijke opmerking over het aan de Afdeling voorgelegde ontwerpbesluit. De Afdeling stelt vast dat er in het ontwerpbesluit van wordt uitgegaan dat het onderhandelingsresultaat uit het minnelijk overleg dat de projectontwikkelaar heeft gevoerd met de rechthebbenden, voldoende grond biedt om de noodzaak tot onteigening te mogen aannemen. De Afdeling wijst er evenwel op dat zulks onvoldoende is.
De gemeente moet voor de datum van zijn verzoekbesluit immers zelf pogingen hebben ondernomen om zaken in vrije eigendom te verkrijgen. Slechts indien de projectontwikkelaar krachtens een uitdrukkelijke en voor de rechthebbenden kenbare volmacht tijdig namens de gemeente het minnelijk overleg heeft gevoerd, kan dit onderhandelingsresultaat aan de gemeente worden toegerekend. De Afdeling vindt in het dossier geen aanknopingspunten voor het bestaan van een dergelijke volmacht en adviseert het ontwerpbesluit ter zake aan te vullen en zo nodig aan te passen.
Het advies van de Afdeling heeft mij aanleiding gegeven om het dossier op het door de Afdeling aangegeven aspect nader te bestuderen. Ik stel vast dat na nadere bestudering geen verdere aanwijzingen zijn te vinden die wijzen in de richting van een door de Afdeling bedoelde volmacht. Nu ik mij overigens kan vinden in het uitgangspunt van de Afdeling, komt het mij dan ook voor dat het advies gevolgd dient te worden. Derhalve heb ik het ontwerpbesluit in zoverre aangepast.
Met de door de Raad gemaakte redactionele opmerkingen is in het ontwerpbesluit rekening gehouden.
Ik moge U hierbij het ontwerpbesluit doen toekomen en U verzoeken overeenkomstig dit ontwerp te besluiten.
De Minister van Infrastructuur en Milieu