Ga naar de inhoud
lees voor
Direct naar
  • en (Information in English)
  • de (Deutsche Informationen)
  • fr (Informations en français)
  • contact
  • pers
  • werken bij
  • app
  • Actueel
    • Nieuws
    • Zittingsagenda
    • Persagenda
    • Evenementen
    • Piet Hein Donner Scriptieprijs
  • Adviezen
  • Uitspraken
  • Publicaties
    • Brochures
    • Studies en onderzoeken
    • Regelingen
    • Consultaties
    • Jaarverslagen
    • Toespraken vice-president
  • Over ons
    • Raad van State in het kort
    • Organisatie
    • Advisering
    • Bestuursrechtspraak
    • Begrotingstoezicht
    • Toetsing Klimaatwet
    • Geschiedenis
    • Raad van State in beeld
  • Zoeken
  • en
  • de
  • fr
  • contact
  • pers
  • werken bij
  • app
Zoeken

  1. Home ›
  2. Adviezen ›
  3. W12.12.0274/III

Ontwerpbesluit houdende wijziging van een aantal algemene maatregelen van bestuur in verband met de Wet aanscherping handhaving en sanctiebeleid SZW-wetgeving (Besluit aanscherping handhaving en sanctiebeleid SZW-wetgeving), met nota van toelichting.

Kenmerk
W12.12.0274/III
Datum advies
17 september 2012
Vindplaats
Staatscourant 2012, nr. 22547
  • Sociale zaken en Werkgelegenheid
  • Algemene maatregel van bestuur

Toon inhoud

  • Volledige tekst
Volledige tekst

Ontwerpbesluit houdende wijziging van een aantal algemene maatregelen van bestuur in verband met de Wet aanscherping handhaving en sanctiebeleid SZW-wetgeving (Besluit aanscherping handhaving en sanctiebeleid SZW-wetgeving), met nota van toelichting.

Bij Kabinetsmissive van 19 juli 2012, no.12.001708, heeft Uwe Majesteit, op voordracht van de Minister van Sociale Zaken en Werkgelegenheid, mede namens de Staatssecretaris van Sociale Zaken en Werkgelegenheid, bij de Afdeling advisering van de Raad van State ter overweging aanhangig gemaakt het ontwerpbesluit houdende wijziging van een aantal algemene maatregelen van bestuur in verband met de Wet aanscherping handhaving en sanctiebeleid SZW-wetgeving (Besluit aanscherping handhaving en sanctiebeleid SZW-wetgeving), met nota van toelichting.

Het ontwerpbesluit strekt tot uitvoering van de Wet aanscherping handhaving en sanctiebeleid SZW-wetgeving.(zie noot 1) Daartoe worden besluiten met betrekking tot werknemersverzekeringen, volksverzekeringen en sociale voorzieningen alsook arbeidsbesluiten gewijzigd. De Afdeling advisering van de Raad van State onderschrijft de strekking van het ontwerpbesluit, maar maakt daarbij opmerkingen over ontbrekende advisering door de Vereniging van Nederlandse Gemeenten (VNG) en Divosa, over de invulling van het begrip gewenst niveau in verband met de toekenning van de meerjarige aanvullende uitkering aan gemeenten en over het oordeel over de oorzaken van de overstijging. Zij is van oordeel dat in verband daarmee enige aanpassing van het ontwerpbesluit wenselijk is.

1. Meerjarige aanvullende uitkering
De meerjarige aanvullende uitkering (hierna: MAU) is een vorm van financiële compensatie aan een gemeente die meerjarig tekort komt aan het toegekende budget ter financiering van de Wet werk en bijstand als gevolg van een verdeelstoornis. De compensatie kan ook worden toegekend als het tekort het gevolg is van een combinatie van een verdeelstoornis en lokaal beleid en uitvoering. In de Wet aanscherping handhaving en sanctiebeleid SZW-wetgeving worden handhaving en sanctionering van overtredingen van SZW-wetgeving aangescherpt. Om ervoor te zorgen dat gemeenten deze wet naar behoren uitvoeren, worden in het ontwerpbesluit regels met betrekking tot toekenning van de MAU aangescherpt.(zie noot 2)
Zo wordt in het ontwerpbesluit voorgesteld dat de toetsingscommissie, bedoeld in artikel 9 van het Besluit WWB 2007, aan de minister adviseert geen MAU toe te kennen als naar het oordeel van deze commissie het meerjarig tekort mede het gevolg is van het gemeentelijk handhavings- en sanctiebeleid en de uitvoering daarvan en het college niet bereid is dit beleid en de uitvoering daarvan aan te passen aan het door de toetsingscommissie gewenste niveau.(zie noot 3)

a. Het begrip gewenst niveau
De Afdeling merkt op dat het begrip gewenst niveau in het ontwerpbesluit niet is geconcretiseerd. Ook ontbreekt in de nota van toelichting een uiteenzetting over de wijze waarop dit begrip invulling gaat krijgen en wat er precies onder moet worden verstaan. Precisering in het ontwerpbesluit en in de toelichting is van belang, nu gemeenten geconfronteerd kunnen worden met een negatief advies van de toetsingscommissie op hun verzoek tot toekenning van de MAU. In verband hiermee merkt de Afdeling op dat gemeenten bij de vormgeving van het gemeentelijk handhavings- en sanctiebeleid zorgvuldigheid alsmede proportionaliteit van sancties in verhouding tot de ernst van de overtreding in acht moeten nemen. Bij de beoordeling door de toetsingscommissie of een gemeente bereid is dit beleid en de uitvoering daarvan aan te passen aan het door die commissie gewenste niveau, dient hiermee rekening te worden houden. De Afdeling adviseert het ontwerpbesluit en de toelichting aan te passen.

b. Overstijging als gevolg van gemeentelijk beleid en uitvoering daarvan
Volgens het ontwerpbesluit is het de toetsingscommissie die oordeelt of het meerjarig tekort, op grond waarvan het college om een aanvullende uitkering verzoekt, mede het gevolg is van het gemeentelijk handhavings- en sanctiebeleid en de uitvoering daarvan.(zie noot 4) Om misverstanden te voorkomen adviseert de Afdeling - ter nadere invulling van het beginsel van zorgvuldige besluitvorming(zie noot 5) - tot uitdrukking te brengen dat het oordeel van de toetsingscommissie ook in dit geval op objectiveerbare gegevens, zoals het analyserapport bedoeld in onderdeel f van artikel 10a van het Besluit WWB 2007, dient te zijn gebaseerd. De Afdeling adviseert dit in artikel 10b van dat besluit tot uitdrukking te brengen.

2. Advisering door de VNG
Op grond van de bestuursafspraken 2011-2015 wordt de VNG in de gelegenheid gesteld een bestuurlijke reactie te geven op voorstellen voor regelgeving met relevantie voor decentrale overheden. Deze reactie dient te worden meegezonden naar de Afdeling advisering van de Raad van State.
Het onderhavige ontwerpbesluit heeft onmiskenbaar relevantie voor gemeenten. De Afdeling heeft evenwel geen advies van de VNG (en Divosa die in dit dossier samen met de VNG optreedt) aangetroffen. In de toelichting wordt in dit verband opgemerkt dat de VNG en Divosa nog geen gebruik hebben gemaakt van de gelegenheid tot advisering. Zoals de Afdeling eerder heeft overwogen,(zie noot 6) acht zij inzicht in de standpunten van VNG over voor gemeenten relevante conceptregelgeving en de reactie daarop van de regering van belang voor de eigen oordeelsvorming.
Gelet op de ingrijpende gevolgen van het ontwerpbesluit voor het handhavings- en sanctiebeleid van gemeenten, beveelt de Afdeling aan de VNG en Divosa alsnog om advies over het ontwerpbesluit te verzoeken en op dit advies te reageren. Mocht het ontwerpbesluit naar aanleiding van dat advies ingrijpend worden gewijzigd dan verwacht de Afdeling dat het ontwerpbesluit opnieuw aan haar ter advisering wordt voorgelegd.

3. Voor redactionele kanttekeningen verwijst de Afdeling naar de bij het advies behorende bijlage.

De Afdeling advisering van de Raad van State geeft U in overweging in dezen een besluit te nemen, nadat met het vorenstaande rekening zal zijn gehouden.

De vice-president van de Raad van State


Bijlage bij het advies van de Afdeling advisering van de Raad van State betreffende no.W12.12.0274/III met redactionele kanttekeningen die de Afdeling in overweging geeft.

- In Artikel IV, onderdeel B, in het voorgestelde artikel 9.9b, eerste lid, onderdeel c, ook artikel 3.37u opnemen;
- In Artikel IV, onderdeel B, in het voorgestelde artikel 9.9b, eerste lid, onderdeel f, "6.16, eerste tot en met achtste lid," vervangen door: 6.16, eerste tot en met derde en vijfde tot en met achtste lid,; "6.20b, eerste tot en met derde lid, onderdeel b, en vierde lid, onderdeel a," vervangen door: 6.20b,;
- In Artikel IV, onderdeel B, in het voorgestelde artikel 9.9b, eerste lid, ook artikelen 3.5g, eerste en tweede lid, 3.37v, eerste, tweede en derde lid, 6.29a, 6.29b en 6.29c opnemen;
- In Artikel VII, onderdeel C in het voorgestelde artikel 25c, vierde lid "in dezelfde boetecategorie dan" vervangen door: in dezelfde boetecategorie als.


Nader rapport (reactie op het advies) van 9 oktober 2012

De Afdeling advisering van de Raad van State maakt enkele opmerkingen over de wijzigingen in het kader van de meerjarige aanvullende uitkering in het WWB besluit 2007 en de advisering door de VNG. De Afdeling advisering van de Raad van State adviseert een besluit te nemen nadat met deze opmerkingen rekening zal zijn gehouden.

Het advies van de Afdeling advisering van de Raad van State geeft aanleiding tot de hierna volgende opmerkingen.

1. Meerjarige aanvullende uitkering

a. Het begrip "gewenst niveau"
De meerjarige aanvullende uitkering (MAU) biedt financiële compensatie aan een gemeente die meerjarig tekort komt aan het toegekende WWB-budget als gevolg van een verdeelstoornis, dat wil zeggen dat sprake is van bijzondere lokale omstandigheden buiten de invloedssfeer van de gemeente die wel leiden tot hogere bijstandsuitgaven maar die niet volledig tot uitdrukking komen in de objectieve verdeelsleutel. Indien het meerjarig tekort van een gemeente niet alleen is te verklaren vanuit een verdeelstoornis, maar mede verband houdt met het beleid en de uitvoering van de gemeente, is artikel 10b van het besluit van belang. Hierin is geregeld, als een van de voorwaarden om voor een MAU-uitkering in aanmerking te kunnen komen, dat de maatregelen die het college neemt om in de toekomst een overstijging van de geldende toelatingsdrempel voor de MAU te voorkomen, naar het oordeel van de Toetsingscommissie WWB toereikend zijn. Dit betekent dat de gemeente verplicht is effecten van haar beleid en uitvoering zodanig te verbeteren, dat het deel van het meerjarig tekort dat niet verklaarbaar is vanuit een aantoonbare verdeelstoornis, binnen een periode van drie jaar geheel weggewerkt moet zijn.
De redactie van artikel 10b, derde lid, van het Besluit WWB 2007 en de toelichting is hiermee in overeenstemming gebracht. Hierbij is aansluiting gezocht bij de redactie van artikel 10b, tweede lid. In dit verband is niet meer geregeld dat het gemeentelijk handhavings- en sanctiebeleid en de uitvoering daarvan moet worden aangepast aan het door de Toetsingscommissie WWB "gewenste niveau" ten aanzien waarvan de Afdeling advisering van de Raad van State een opmerking heeft gemaakt.
Of de verbetering van de effecten van het gemeentelijk handhavings- en sanctiebeleid en de uitvoering daarvan toereikend is, zal op hoofdlijnen worden beoordeeld aan de hand van de volgende aspecten:
• een doortastende en strenge invulling van de poortwachtersfunctie;
• een integrale aanpak van het handhavingsbeleid in de gemeentelijke uitvoering;
• een adequate reactie op geconstateerde overtredingen van de inlichtingenverplichtingen waardoor ten onrechte of tot een te hoog bedrag aan bijstand is verstrekt, zoals de terugvordering van hetgeen onverschuldigd is betaald en het opleggen van bestuurlijke boetes en de verrekening hiervan met de bijstand.;
• een actief invorderingsbeleid;
• een gemeentelijk beleid dat gebaseerd is op een verplichting tot fraudeaanpak, waarbij geen ruimte is voor een kosten-baten-afwegingen.
Paragraaf 2.2 van het algemeen deel van de nota van toelichting is in deze zin aangevuld.

b. Overstijging als gevolg van gemeentelijk beleid en uitvoering daarvan
Bij het in artikel 10b, eerste lid, van het Besluit WWB 2007 bedoelde onderzoek naar de mogelijke oorzaken van het meerjarig tekort, beoordeelt de Inspectie Werk en Inkomen (IWI) (met ingang van 1 januari 2012 Inspectie SZW) of de maatregelen van het college van burgemeester en wethouders ter verbetering van de effecten van het gemeentelijk handhavings- en sanctiebeleid en de uitvoering daarvan toereikend zijn. Het analyserapport en het verbeterplan van het college vormen het vertrekpunt voor die beoordeling, maar indien het onderzoek daartoe aanleiding geeft, kan de inspectie er ook andere relevante aspecten bij betrekken.

2. Advisering door de VNG
De Vereniging Nederlandse Gemeenten (VNG) is bij brief van 28 november 2011 gevraagd om binnen een periode van twee maanden een bestuurlijke reactie te geven op het conceptbesluit.
Op 25 januari 2012 heeft de VNG laten weten op dat moment nog geen reactie te kunnen geven omdat het wetsvoorstel aanscherping handhaving en sanctiebeleid SZW-wetgeving nog voor advies bij de Raad van State lag. De VNG gaf in deze brief aan binnen drie weken na advisering door de Raad van State op het wetsvoorstel, te zullen reageren op het voorgelegde conceptbesluit. Deze reactie is niet ontvangen.

3. Redactionele kanttekeningen
De redactionele kanttekeningen van de Afdeling advisering van de Raad van State zijn verwerkt.

4. Overige wijzigingen
Van de gelegenheid is gebruik gemaakt om het ontwerpbesluit op een aantal punten te verbeteren.
Artikel II, ten aanzien van het in artikel 10a, eerste lid, van het WWB besluit 2007 voorgestelde onderdeel g is zodanig gewijzigd de bedoelde overstijging mede het gevolg is van gemeentelijk beleid en de uitvoering daarvan. Immers in de situatie dat de overstijging alleen hiervan het gevolg is, wordt geen meerjarige aanvullende uitkering toegekend.
De artikelen IV, V, VI, VII, VIII en IX, ten aanzien van de artikelen 9.10a, vierde lid van het Arbeidsomstandighedenbesluit, 7:2, vierde lid, van het Arbeidstijdenbesluit, 3, vierde lid, van het Besluit minimumloon en minimumvakantiebijslag, 25a, vierde lid, van het Besluit risico’s zware ongevallen 1999, 4b, vierde lid, van het Besluit uitvoering Wet arbeid vreemdelingen en 3, vierde lid, van het Besluit arbeidsbemiddeling is redactioneel verbeterd zodanig dat expliciet tot uitdrukking is gebracht dat het hierbij gaat om de aard van de overtreding.
In de artikelen IV, V en VII, ten aanzien van de artikelen 9.10b van het Arbeidsomstandighedenbesluit, 7:3 van het Arbeidstijdenbesluit en 25b van het Besluit risico’s zware ongevallen 1999 is het opschrift gewijzigd in ‘Aanduiding ernstige overtreding’. Dit sluit exact aan bij hetgeen wordt geregeld.
In Artikel V, ten aanzien van 7:2, vijfde lid, van het Arbeidstijdenbesluit, is de verwijzing naar het boetenormbedrag vervallen. In plaats van het boetenormbedrag dient het boetebedrag van de opgelegde bestuurlijke boete te worden bezien omdat in het kader van de Arbeidstijdenwet sprake is van boetenormbedragen per persoon per dag en dit zou leiden tot niet beoogde uitkomsten.
Tot slot is in artikel VII, ten aanzien van artikel 25a van het Besluit risico’s zware ongevallen 1999, het vijfde lid vervallen. Daarin was bepaald dat geen waarschuwing wordt gegeven of stillegging wordt toegepast als de hoogte van het boetenormbedrag voor de bestuurlijke overtreding lager is dan een bij ministeriële regeling te bepalen bedrag. Gezien de ernst van de overtredingen van het Besluit risico’s zware ongevallen 1999 zal voor overtredingen van dit besluit niet een dergelijke boetenormbedrag worden aangewezen. De bepaling is daarmee overbodig.

Ik moge U hierbij, mede namens de Minister van Sociale Zaken en Werkgelegenheid, het gewijzigde ontwerpbesluit en de gewijzigde nota van toelichting wederom doen toekomen en U verzoeken overeenkomstig dit ontwerp te besluiten.

De Staatssecretaris van Sociale Zaken en Werkgelegenheid


(1) Op dit moment is een gewijzigd voorstel van wet in behandeling bij de Eerste Kamer, Kamerstukken I 2011/12, 33 207, A.
(2) Nota van toelichting, paragraaf 2.2.
(3) Het voorgestelde derde lid van artikel 10b van het Besluit WWB 2007.
(4) Het voorgestelde artikel 10b, derde lid, van het Besluit WWB 2007.
(5) Artikel 3:2 Awb.
(6) Advies van de Raad van State van 23 december 2009 inzake Wet gemeentelijke schuldhulpverlening, nr. W12.09.0428/III; Kamerstukken II 2009/10, 32 291, nr. 4, punt 8.


Gehele tekst ontwerpregeling met toelichting (pdf, 147 kB)



  • Zoeken
  • Link kopiëren
  • Opslaan als PDF-document

Raad van State

De Raad van State is onafhankelijk adviseur van regering en parlement over wetgeving en bestuur en hoogste algemene bestuursrechter van het land.

  • Meer over ons
  • Vacatures

Contact

De Raad van State bevindt zich in het centrum van Den Haag. Wilt u in contact komen met ons of wilt u ons bezoeken voor een zitting?

  • Telefoon
  • Locatie en route
  • Post en e-mail
  • Wet open overheid
  • Nieuwe zaak starten

Altijd op de hoogte

Ontvang ons nieuws via de abonnementenservice in uw mailbox. Op de hoogte gehouden worden over uitspraken die gedaan worden in bepaalde zaken? Meld u dan aan voor de e-mailservice. Of bekijk de voortgang van een bepaalde procedure bij de Afdeling bestuursrechtspraak.

  • Abonnementenservice
  • E-mailservice uitspraken
  • Voortgang procedure
  • Aanvragen oude uitspraken

Toegankelijkheid | Privacy | Cookiebeleid

Volg ons

  • Bluesky
  • LinkedIn
  • Instagram
  • Mastodon