Voorstel van wet met memorie van toelichting tot wijziging van het Wetboek van Strafrecht met betrekking tot de verjaringsregeling.
- Kenmerk
- W03.02.0415/I
- Datum advies
- 17 januari 2003
- Vindplaats
- Bijvoegsel Staatscourant 10 januari 2006, nr 7
- Justitie en Veiligheid
- Wet
Toon inhoud
Volledige tekst
Voorstel van wet met memorie van toelichting tot wijziging van het Wetboek van Strafrecht met betrekking tot de verjaringsregeling.
Bij Kabinetsmissive van 25 september 2002, no.02.004384, heeft Uwe Majesteit, op voordracht van de Minister van Justitie, bij de Raad van State ter overweging aanhangig gemaakt het voorstel van wet met memorie van toelichting tot wijziging van het Wetboek van Strafrecht met betrekking tot de verjaringsregeling.
Het kabinet wil meer ruimte bieden voor vervolging van ernstige misdrijven die lange tijd geleden zijn gepleegd en stelt daarom twee wijzigingen voor in de regeling van vervolgingsverjaring.(zie noot 1) Allereerst stelt het kabinet voor, de termijn voor vervolgingsverjaring voor moord op te heffen en de termijn voor andere ernstige delicten te verlengen. Verder wil het kabinet de mogelijkheden voor stuiting van de vervolgingsverjaring uitbreiden. Het voorstel betreft dezelfde materie als een op 30 juli door de leden van de Tweede Kamer der Staten-Generaal Dittrich en Rietkerk gedaan voorstel(zie noot 2), waarover de Raad van State op 20 september 2002 advies heeft uitgebracht(zie noot 3), maar verschilt daarvan naar uitwerking en motivering.
De Raad van State maakt - gelet hierop - slechts enkele kanttekeningen bij de toelichting en over de implicaties van het wetsvoorstel voor het jeugdstrafrecht en de medeplichtigheid aan, poging tot en voorbereiding van delicten.
1. Aantasting van de rechtsorde
In de onderdelen 3 en 5 van de memorie van toelichting wordt de "maatschappelijke strafbehoefte" als uitgangspunt voor de wetgeving inzake de verjaringstermijnen genoemd. De Raad tekent hierbij aan dat niet de behoefte als zodanig maatgevend is, maar de mate van aantasting van de rechtsorde die bestraffing vereist en daarmee tot een gerechtvaardigde behoefte aan toepassing van het strafrecht leidt. De Raad adviseert de toelichting op dit punt te verduidelijken.
2. Verantwoording van een laat ingestelde vervolging
Het wetsvoorstel maakt, meer dan het huidige recht, strafvervolging mogelijk voor delicten die lang geleden zijn gepleegd. Het is, zo merkt de Raad op, niet wenselijk als ter zake van ernstige misdrijven nodeloos lang op vervolging wordt gewacht. De Raad acht het dan ook van belang dat het openbaar ministerie bij een lang tijdsverloop het alsnog instellen van strafvervolging uitdrukkelijk verantwoordt. Hij adviseert hieraan in de toelichting aandacht te besteden.
3. Jeugdstrafrecht
In het jeugdstrafrecht is de verjaringstermijn van het recht tot strafvordering ten aanzien van misdrijven tot de helft ingekort.(zie noot 4) In de toelichting wordt geen aandacht besteed aan de gevolgen van het wetsvoorstel voor het jeugdstrafrecht, in het bijzonder de gevolgen van het laten vervallen van de verjaring voor moord.(zie noot 5) De Raad beveelt aan de gevolgen te bespreken.
4. Poging, medeplichtigheid en voorbereiding
Artikel 78 van het Wetboek van Strafrecht (WvS) bepaalt dat - waar van misdrijf in het algemeen of van enig misdrijf in het bijzonder wordt gesproken - daaronder medeplichtigheid aan, poging tot en voorbereiding van dat misdrijf is begrepen, voorzover niet uit enige bepaling het tegendeel volgt. In de toelichting wordt hieraan geen aandacht besteed. De Raad meent dat de implicatie van de voorgestelde wetswijziging, die ertoe leidt dat poging tot, medeplichtigheid aan en voorbereiding van moord niet zullen verjaren, afzonderlijke beoordeling en motivering behoeft.
De Raad van State geeft U in overweging het voorstel van wet te zenden aan de Tweede Kamer der Staten-Generaal, nadat aan het vorenstaande aandacht zal zijn geschonken.
De Vice-President van de Raad van State
Nader rapport (reactie op het advies) van 9 november 2005
Bij geleidende brief van 30 juli 2002 hebben de leden van de Tweede Kamer Dittrich en Rietkerk een initiatiefvoorstel wet tot wijziging van het Wetboek van Strafrecht in verband met het vervallen van de verjaringstermijn van de vervolging van moord, doodslag en enkele andere misdrijven alsmede enkele aanpassingen van de regeling van de stuiting van de verjaring en de regeling van de verjaringstermijn, vergezeld van een memorie van toelichting, aan de Tweede Kamer der Staten-Generaal doen toekomen. Over dit wetsvoorstel heeft de Raad van State advies, gedateerd 20 september 2002, nr. W03.02.037211, uitgebracht.
Naar aanleiding van de adviezen van de Raad van State over het initiatiefvoorstel van wet en het voorstel van wet hebben de regering en de indieners van het initiatiefvoorstel met elkaar overleg gevoerd, omdat beide wetsvoorstellen dezelfde materie betroffen en het niet zinvol werd geacht dat twee voorstellen van wet aanhangig zouden zijn bij de Staten-Generaal. Dit overleg heeft ertoe geleid dat beide wetsvoorstellen zijn samengevoegd tot een gewijzigd initiatiefvoorstel van wet inzake opheffing verjaringstermijn bij zeer ernstige delicten. Dit initiatiefvoorstel van wet is door beide Kamer der Staten-Generaal met algemene stemmen aanvaard. Bij afzonderlijk rapport heb ik U verzocht dit initiatiefvoorstel van wet te bekrachtigen. In verband met het vorengaande dient het advies van de Raad van State over het voorstel van wet buiten verdere behandeling te worden gelaten.
Daartoe gemachtigd door de ministerraad moge ik U verzoeken goed te vinden dat het advies van de Raad van State buiten verdere behandeling wordt gelaten en dat het onderhavige nader rapport tezamen met het advies van de Raad van State en het voorstel van wet en de daarbij behorende memorie van toelichting zoals deze aan de Raad van State zijn voorgelegd, openbaar wordt gemaakt.
De Minister van Justitie
(1) Memorie van toelichting, paragraaf 1, tweede alinea.
(2) Kamerstukken II 2001/02, 28 495, nrs.1-3 (Voorstel van wet van de leden Dittrich en Rietkerk tot wijziging van het wetboek van strafrecht in verband met het vervallen van de verjaringstermijn voor de vervolging van moord, doodslag en enkele andere misdrijven alsmede enkele aanpassingen van de regelingen van de stuiting van de verjaring en de regeling van de strafverjaringstermijn).
(3) Zaak no.W03.02.0372/I.
(4) Artikel 77d WvS.
(5) In paragraaf 6 van de toelichting wordt alleen aandacht besteed aan de gevolgen van de wijziging van de stuiting voor jeugdigen.
Het kabinet wil meer ruimte bieden voor vervolging van ernstige misdrijven die lange tijd geleden zijn gepleegd en stelt daarom twee wijzigingen voor in de regeling van vervolgingsverjaring.(zie noot 1) Allereerst stelt het kabinet voor, de termijn voor vervolgingsverjaring voor moord op te heffen en de termijn voor andere ernstige delicten te verlengen. Verder wil het kabinet de mogelijkheden voor stuiting van de vervolgingsverjaring uitbreiden. Het voorstel betreft dezelfde materie als een op 30 juli door de leden van de Tweede Kamer der Staten-Generaal Dittrich en Rietkerk gedaan voorstel(zie noot 2), waarover de Raad van State op 20 september 2002 advies heeft uitgebracht(zie noot 3), maar verschilt daarvan naar uitwerking en motivering.
De Raad van State maakt - gelet hierop - slechts enkele kanttekeningen bij de toelichting en over de implicaties van het wetsvoorstel voor het jeugdstrafrecht en de medeplichtigheid aan, poging tot en voorbereiding van delicten.
1. Aantasting van de rechtsorde
In de onderdelen 3 en 5 van de memorie van toelichting wordt de "maatschappelijke strafbehoefte" als uitgangspunt voor de wetgeving inzake de verjaringstermijnen genoemd. De Raad tekent hierbij aan dat niet de behoefte als zodanig maatgevend is, maar de mate van aantasting van de rechtsorde die bestraffing vereist en daarmee tot een gerechtvaardigde behoefte aan toepassing van het strafrecht leidt. De Raad adviseert de toelichting op dit punt te verduidelijken.
2. Verantwoording van een laat ingestelde vervolging
Het wetsvoorstel maakt, meer dan het huidige recht, strafvervolging mogelijk voor delicten die lang geleden zijn gepleegd. Het is, zo merkt de Raad op, niet wenselijk als ter zake van ernstige misdrijven nodeloos lang op vervolging wordt gewacht. De Raad acht het dan ook van belang dat het openbaar ministerie bij een lang tijdsverloop het alsnog instellen van strafvervolging uitdrukkelijk verantwoordt. Hij adviseert hieraan in de toelichting aandacht te besteden.
3. Jeugdstrafrecht
In het jeugdstrafrecht is de verjaringstermijn van het recht tot strafvordering ten aanzien van misdrijven tot de helft ingekort.(zie noot 4) In de toelichting wordt geen aandacht besteed aan de gevolgen van het wetsvoorstel voor het jeugdstrafrecht, in het bijzonder de gevolgen van het laten vervallen van de verjaring voor moord.(zie noot 5) De Raad beveelt aan de gevolgen te bespreken.
4. Poging, medeplichtigheid en voorbereiding
Artikel 78 van het Wetboek van Strafrecht (WvS) bepaalt dat - waar van misdrijf in het algemeen of van enig misdrijf in het bijzonder wordt gesproken - daaronder medeplichtigheid aan, poging tot en voorbereiding van dat misdrijf is begrepen, voorzover niet uit enige bepaling het tegendeel volgt. In de toelichting wordt hieraan geen aandacht besteed. De Raad meent dat de implicatie van de voorgestelde wetswijziging, die ertoe leidt dat poging tot, medeplichtigheid aan en voorbereiding van moord niet zullen verjaren, afzonderlijke beoordeling en motivering behoeft.
De Raad van State geeft U in overweging het voorstel van wet te zenden aan de Tweede Kamer der Staten-Generaal, nadat aan het vorenstaande aandacht zal zijn geschonken.
De Vice-President van de Raad van State
Nader rapport (reactie op het advies) van 9 november 2005
Bij geleidende brief van 30 juli 2002 hebben de leden van de Tweede Kamer Dittrich en Rietkerk een initiatiefvoorstel wet tot wijziging van het Wetboek van Strafrecht in verband met het vervallen van de verjaringstermijn van de vervolging van moord, doodslag en enkele andere misdrijven alsmede enkele aanpassingen van de regeling van de stuiting van de verjaring en de regeling van de verjaringstermijn, vergezeld van een memorie van toelichting, aan de Tweede Kamer der Staten-Generaal doen toekomen. Over dit wetsvoorstel heeft de Raad van State advies, gedateerd 20 september 2002, nr. W03.02.037211, uitgebracht.
Naar aanleiding van de adviezen van de Raad van State over het initiatiefvoorstel van wet en het voorstel van wet hebben de regering en de indieners van het initiatiefvoorstel met elkaar overleg gevoerd, omdat beide wetsvoorstellen dezelfde materie betroffen en het niet zinvol werd geacht dat twee voorstellen van wet aanhangig zouden zijn bij de Staten-Generaal. Dit overleg heeft ertoe geleid dat beide wetsvoorstellen zijn samengevoegd tot een gewijzigd initiatiefvoorstel van wet inzake opheffing verjaringstermijn bij zeer ernstige delicten. Dit initiatiefvoorstel van wet is door beide Kamer der Staten-Generaal met algemene stemmen aanvaard. Bij afzonderlijk rapport heb ik U verzocht dit initiatiefvoorstel van wet te bekrachtigen. In verband met het vorengaande dient het advies van de Raad van State over het voorstel van wet buiten verdere behandeling te worden gelaten.
Daartoe gemachtigd door de ministerraad moge ik U verzoeken goed te vinden dat het advies van de Raad van State buiten verdere behandeling wordt gelaten en dat het onderhavige nader rapport tezamen met het advies van de Raad van State en het voorstel van wet en de daarbij behorende memorie van toelichting zoals deze aan de Raad van State zijn voorgelegd, openbaar wordt gemaakt.
De Minister van Justitie
(1) Memorie van toelichting, paragraaf 1, tweede alinea.
(2) Kamerstukken II 2001/02, 28 495, nrs.1-3 (Voorstel van wet van de leden Dittrich en Rietkerk tot wijziging van het wetboek van strafrecht in verband met het vervallen van de verjaringstermijn voor de vervolging van moord, doodslag en enkele andere misdrijven alsmede enkele aanpassingen van de regelingen van de stuiting van de verjaring en de regeling van de strafverjaringstermijn).
(3) Zaak no.W03.02.0372/I.
(4) Artikel 77d WvS.
(5) In paragraaf 6 van de toelichting wordt alleen aandacht besteed aan de gevolgen van de wijziging van de stuiting voor jeugdigen.