Ontwerpbesluit houdende uitvoering van financiële bepalingen van de Wet bodemsanering ter zake van sanering van de bodem (Besluit financiële bepalingen bodemsanering), met nota van toelichting.
- Kenmerk
- W08.05.0006/V
- Datum advies
- 29 maart 2005
- Vindplaats
- Bijvoegsel Staatscourant 10 januari 2006, nr 7
- Infrastructuur en Waterstaat
- Algemene maatregel van bestuur
Toon inhoud
Volledige tekst
Ontwerpbesluit houdende uitvoering van financiële bepalingen van de Wet bodemsanering ter zake van sanering van de bodem (Besluit financiële bepalingen bodemsanering), met nota van toelichting.
Bij Kabinetsmissive van 14 januari 2005, no. 05.000080, heeft Uwe Majesteit, op voordracht van de Staatssecretaris van Volkshuisvesting, Ruimtelijke Ordening en Milieubeheer, bij de Raad van State ter overweging aanhangig gemaakt het ontwerpbesluit houdende uitvoering van financiële bepalingen van de Wet bodemsanering ter zake van sanering van de bodem (Besluit financiële bepalingen bodemsanering), met nota van toelichting.
Het ontwerpbesluit dient ter uitvoering van een aantal financiële bepalingen dat is opgenomen in een voorstel tot wijziging van de Wet bodembescherming (Wbb). Dit voorstel van wet is op dit moment aanhangig bij de Eerste Kamer.(zie noot 1) De bepalingen in het ontwerpbesluit betreffen onder meer de verstrekking van budget aan overheden, verstrekking van subsidies aan derden en de mogelijkheid tot het stellen van financiële zekerheid bij sanering. De zogenoemde 'bedrijvenregeling', die inhoudt dat subsidie kan worden verstrekt voor de (verplichte) sanering van verontreinigde bedrijfsterreinen en die was opgenomen in een convenant, maakt ook deel uit van dit ontwerpbesluit. Het nieuwe stelsel van financiering van saneringsoperaties dat voortvloeit uit het ontwerpbesluit en de voorgestelde wijziging van de Wbb is mede gericht op het geven van meer ruimte aan decentrale overheden om bij de inzet van overheidsmiddelen te kunnen aansluiten op maatschappelijke dynamiek en lokale behoeften.(zie noot 2) Het stelsel sluit op dit punt aan bij wat in de Code interbestuurlijke verhoudingen wordt opgemerkt over het bieden van beleidsruimte aan decentrale overheden, en bij het uitgangspunt 'decentraal wat kan, centraal wat moet' dat mede aan die Code ten grondslag ligt.(zie noot 3)
De Raad van State maakt naar aanleiding van het ontwerpbesluit de volgende opmerkingen. Hij is van oordeel dat in verband daarmee het ontwerpbesluit deels nader dient te worden overwogen.
1. Delegatie aan gedeputeerde staten en advisering door de minister
De mogelijkheid om subsidies te verstrekken aan derden, geregeld in hoofdstuk 3 van het ontwerpbesluit, is gebaseerd op het nieuw in te voegen artikel 76j Wbb. Op grond van dat artikel heeft de minister de bevoegdheid om subsidie te verstrekken voor bepaalde activiteiten op het gebied van onderzoek en sanering van gevallen van ernstige verontreiniging, en kan hij die bevoegdheid delegeren.
a. In de toelichting op artikel 9 van het ontwerpbesluit wordt opgemerkt dat in dit artikel 'uitvoering wordt gegeven aan artikel 76j, vijfde lid,(zie noot 4) van de wet, door het verstrekken van subsidie te delegeren aan gedeputeerde staten'. Hieruit kan worden afgeleid dat bedoeld is dat artikel 9 moet worden beschouwd als de in genoemde bepaling bedoelde delegatie. De Raad is evenwel van mening dat het artikel daartoe niet kan dienen, aangezien delegatie bij algemene maatregel van bestuur van de bevoegdheid van de minister aan gedeputeerde staten een grondslag vereist in de wet (in dit geval: het voorgestelde artikel 76j Wbb). Die grondslag ontbreekt; delegatie kan daarom uitsluitend plaatsvinden bij besluit van de minister. In dat besluit zal moeten worden gepreciseerd op welke onderdelen van de ministeriële bevoegdheid het betrekking heeft. Uit verschillende bepalingen in het ontwerpbesluit blijkt immers dat bedoeld is de in artikel 76j aan de minister toegekende bevoegdheid niet geheel te delegeren aan gedeputeerde staten; in bepaalde gevallen blijft de minister bevoegd om subsidie te verlenen.(zie noot 5)
Het voorgaande brengt mee dat hoofdstuk 3 van het ontwerpbesluit redactioneel zo zal moeten worden aangepast dat de daar aan gedeputeerde staten toegekende bevoegdheden worden toegekend aan de minister.
De Raad adviseert het ontwerpbesluit in bovenstaande zin aan te passen. Daarbij dient - gelet op artikel 10:16, eerste lid, Awb, dat bepaalt dat het oorspronkelijk bevoegde bestuursorgaan uitsluitend beleidsregels kan geven ter zake van de gedelegeerde bevoegdheid - artikel 20 van het ontwerpbesluit te worden heroverwogen.
b. Artikel 26, tweede lid, van het ontwerpbesluit bepaalt dat voorafgaand aan de verlening van de subsidie gedeputeerde staten advies vragen aan de minister, en dat zij gemotiveerd aan de minister kennis geven als zij van zijn advies afwijken. Een dergelijke adviesverplichting van de minister jegens gedeputeerde staten is zeer uitzonderlijk.(zie noot 6) Zij brengt in dit geval mee dat afdeling 3.3 van de Algemene wet bestuursrecht (Awb) van toepassing wordt op de verhouding minister-gedeputeerde staten, wat onder meer betekent dat deze laatsten een termijn kunnen stellen waarbinnen het advies moet worden uitgebracht (artikel 3:6 Awb).
Bezwaarlijk acht de Raad dat het advies betrekking heeft op een bevoegdheid die de minister juist aan gedeputeerde staten heeft gedelegeerd. De verantwoordelijkheid voor de uitoefening ervan berust daarmee bij laatstgenoemd college. Instructies omtrent de uitoefening van de gedelegeerde bevoegdheid kan het delegerend bestuursorgaan uitsluitend geven in de vorm van beleidsregels (artikel 10:16, tweede lid, Awb). Een adviesbevoegdheid als hier aan de orde verdraagt zich slecht met het systeem van delegatie zoals geregeld in de Awb en met name met juist genoemd artikel, vooral omdat het delegerend bestuursorgaan langs deze weg invloed krijgt op beslissingen in concrete gevallen. Voorzover het wenselijk wordt geacht dat in algemene zin coördinatie door de minister plaatsvindt met betrekking tot de interpretatie van de betrokken regelingen (wat uit de nota van toelichting kan worden afgeleid(zie noot 7)), biedt de vaststelling van beleidsregels daartoe de mogelijkheid.(zie noot 8)
De Raad adviseert tot heroverweging van artikel 26 wat betreft de verplichting om advies te vragen aan de minister.
2. Subsidie voor collectieve saneringen
Artikel 30 bepaalt dat de minister rechtspersonen kan aanwijzen die belast zijn met de uitvoering en coördinatie van de bodemsaneringactiviteiten met betrekking tot bedrijfsterreinen van bij de rechtspersoon aangesloten rechthebbenden. Aan dergelijke rechtspersonen kan de minister een projectsubsidie verstrekken 'voor het collectief saneren van een aantal gevallen van ernstige verontreiniging van bedrijfsterreinen', aldus artikel 31, eerste lid. Uit de aangehaalde zinsnede kan worden afgeleid dat de subsidie op grond van dit artikel in de plaats treedt van de subsidie die de aangesloten rechthebbenden zouden kunnen krijgen op grond van artikel 9; dat vloeit ook voort uit artikel 15, onderdeel a.
Te verwachten valt dat een niet onaanzienlijk aantal bedrijven uit een oogpunt van efficiency van de regeling voor collectieve sanering gebruik zal willen maken. Het is daarom opvallend dat de regeling niet goed is uitgewerkt. Zo is op grond van artikel 31, eerste lid, het bepaalde in hoofdstuk 3 en 4 van overeenkomstige toepassing op verstrekking door de minister van projectsubsidies aan rechtspersonen als bedoeld in artikel 30 (behoudens afwijking bij ministeriële regeling). De genoemde hoofdstukken bevatten evenwel een aantal bepalingen die zich niet lenen voor overeenkomstige toepassing (bijvoorbeeld de artikelen 26 en 27). In sommige gevallen wordt verder niet duidelijk hoe overeenkomstige toepassing precies plaats moet vinden; zo blijkt niet welke percentages gelden voor subsidie als één of meer van de bij het collectief aangesloten rechthebbenden betrokken waren bij de veroorzaking van de verontreiniging en anderen niet, of als de momenten van verwerving uiteenlopen (artikel 17). Daarnaast zijn in hoofdstuk 5 een aantal specifieke bepalingen opgenomen die op onderdelen afwijken van de corresponderende bepalingen in hoofdstuk 3, en waarvan niet duidelijk is in hoeverre die laatste al dan niet gedeeltelijk van toepassing zijn; artikel 34 eist bijvoorbeeld geen financieel verslag, artikel 21 wel. Ten slotte is van een aantal bepalingen niet helder in hoeverre overeenkomstige toepassing daadwerkelijk beoogd is. Zo wordt niet duidelijk of ook bij collectieve saneringen de subsidieaanvraag voor 1 januari 2008 moet worden aangemeld (artikel 12, eerste lid).
De Raad adviseert het ontwerpbesluit zodanig aan te passen dat duidelijkheid ontstaat omtrent de procedurele en inhoudelijke voorschriften met betrekking tot de collectieve-subsidieregeling bedoeld in artikel 31, eerste lid, en de verhouding daarvan tot de subsidieregeling voor individuele bedrijven. Daarbij tekent hij aan dat, ook wanneer de subsidie wordt verleend aan een rechtspersoon ten behoeve van collectieve sanering, de saneringsplicht ingevolge artikel 55b Wbb blijft rusten op de rechthebbenden.
3. Mogelijkheid van kostenverhaal ex artikel 75 Wbb
Ingevolge artikel 11, eerste lid, aanhef en onder h, komt een aanvrager alleen in aanmerking voor subsidie als er op hem geen kosten kunnen worden verhaald op grond van artikel 75, eerste, derde en zesde lid, Wbb.
a. Uit de toelichting blijkt dat de verplichting van artikel 26, eerste lid, om de aanvraag onverwijld te melden bij de minister, vooral bedoeld is om van deze laatste te vernemen of er al dan niet kosten kunnen worden verhaald op grond van artikel 75 Wbb.(zie noot 9) Het is onduidelijk welke waarde moet worden toegekend aan de reactie van de minister, en waarop hij zijn oordeel baseert of verhaal ex artikel 75 Wbb wel of niet mogelijk is. Of dat zo is en, zo ja, tot welk bedrag zal veelal pas definitief blijken in een gerechtelijke procedure. Voor de gevallen waarin een definitieve rechterlijke beslissing (nog) ontbreekt zal het oordeel van de minister noodzakelijkerwijs een voorlopig karakter hebben.
De Raad adviseert artikel 11, eerste lid onder h, te verduidelijken.
b. Op basis van de huidige tekst is subsidiëring ook niet mogelijk wanneer het bedrag van de eventueel toe te kennen subsidie hoger - mogelijk zelfs aanzienlijk hoger - is dan het bedrag dat kan worden verhaald op grond van artikel 75 Wbb. Als de mogelijkheid van kostenverhaal bestaat moet de subsidie immers worden geweigerd, onafhankelijk van het bedrag dat verhaald zou kunnen worden.
De Raad adviseert het ontwerpbesluit aan te passen.
4. Stellen financiële zekerheid
Artikel 38, derde lid, bepaalt dat, indien gedeputeerde staten een verplichting opleggen tot het stellen van financiële zekerheid, die zekerheid in stand wordt gehouden totdat is ingestemd met het saneringsverslag. Artikel 55b Wbb, waarnaar artikel 38 verwijst, bevat echter geen bepalingen op basis waarvan het mogelijk is een verplichting tot het stellen van financiële zekerheid op te leggen. Het artikel bepaalt slechts dat bij overdracht van de grond de saneringsplicht behalve op de nieuwe rechthebbende ook op de voormalig rechthebbende blijft rusten, tot het moment dat de eerstgenoemde (en niet, zoals de toelichting vermeldt, de voormalig rechthebbende) zekerheid heeft gesteld. Tot het stellen van financiële zekerheid kan de rechthebbende niet worden verplicht.
Bovendien acht de Raad het onjuist dat, als gevolg van het derde lid van artikel 38 van het ontwerpbesluit, de financiële zekerheid in stand zou moeten blijven in de omvang waarin zij initieel is gesteld, ook als daar in een later stadium geen behoefte meer aan bestaat.
De Raad adviseert artikel 38, derde lid, en de toelichting aan te passen.
5. Start budgetperiode 2005-2009
De budgetperiode 2005-2009 is gestart op 1 januari 2005. Gelet op artikel 4, eerste lid, wil dat zeggen dat de aanvragen voor budget, voorzien van een saneringsprogramma, hadden moeten zijn ingediend voor 15 november 2004. Ook zijn de indicatieve budgetten niet voor 1 januari 2005 bekendgemaakt.
De Raad adviseert in de toelichting uiteen te zetten welke gevolgen de budgethouders bij het voorbereiden en indienen van hun aanvragen ondervinden of hebben ondervonden van de opgetreden vertraging.
6. Voor redactionele kanttekeningen verwijst de Raad naar de bij het advies behorende bijlage.
De Raad van State geeft U in overweging in dezen geen besluit te nemen dan nadat met het vorenstaande rekening zal zijn gehouden.
De Vice-President van de Raad van State
Bijlage bij het advies van de Raad van State betreffende no.W08.05.0006/V met redactionele kanttekeningen die de Raad in overweging geeft.
Ontwerpbesluit
- In artikel 15, onderdeel c en artikel 26, tweede lid, 'de verlening' telkens vervangen door: de beslissing omtrent verlening.
- Artikel 16, tweede lid, vervangen door: 2. Indien zich binnen vijf jaar na subsidievaststelling een situatie voordoet als bedoeld in het eerste lid, onder a of b, meldt de eigenaar of erfpachter dit onverwijld aan gedeputeerde staten.
- In artikel 17, eerste lid onder b, 'vanaf 1 januari 1983' vervangen door: na 1 januari 1983.
- In artikel 17, zesde lid, 'artikel 10, vierde lid' vervangen door: artikel 11, vierde lid.
- In artikel 19, eerste lid, 'PbEG L124/36 van 20 mei 2003' vervangen door: PbEU L 124.
- In artikel 27, tweede lid, onderdeel a, vermelden bij wie de aanvraag wordt ingediend.
- In artikel 27, vierde lid, 'als bedoeld in het eerste lid' vervangen door: bedoeld in het eerste lid.
- In artikel 31, eerste lid, 'Het bepaalde in hoofdstuk 3 en 4 is daarbij van overeenkomstige toepassing' vervangen door: De hoofdstukken 3 en 4 zijn daarbij van overeenkomstige toepassing.
- In artikel 32 'De aanvraag om een projectsubsidie' telkens vervangen door: De aanvraag tot verlening van een projectsubsidie.
- In de artikelen 38 en 39 in het eerste lid voor 'financiële zekerheid' het onbepaald lidwoord weglaten.
- Artikel 39, vijfde lid, onderdeel b, vervangen door: b. Wanneer gedeputeerde staten aan degene aan wie de verplichting was opgelegd te kennen hebben gegeven dat naar hun oordeel financiële zekerheid niet langer vereist is.
Nader rapport (reactie op het advies) van 14 december 2005
De Raad van State geeft U in overweging in dezen geen besluit te nemen dan nadat met de opmerkingen van de Raad rekening zal zijn gehouden.
1. Delegatie aan gedeputeerde staten en advisering door de minister
a. In navolging van de opmerkingen van de Raad is het ontwerpbesluit aangepast in die zin dat de aan gedeputeerde staten toegekende bevoegdheden tot subsidieverlening zijn toegekend aan de minister. Dit heeft zijn doorwerking in hoofdstuk 4 Verdeling van de rijksbijdrage (artikelen 26 en 27). De nota van toelichting is eveneens aangepast.
Beoogd wordt in een afzonderlijk delegatiebesluit van de minister de uitoefening van de betreffende bevoegdheden te delegeren aan gedeputeerde staten en de andere bestuursorganen die als bevoegd gezag bodemsanering zijn aangewezen.
Artikel 20 van het ontwerpbesluit is naar aanleiding van het advies van de Raad redactioneel verduidelijkt. Het artikel is wel gehandhaafd aangezien het gewenst is om bij ministeriële regeling nadere regels te kunnen stellen ten aanzien van de voorwaarden waaronder de subsidie wordt verleend en de verplichtingen voor de subsidie-ontvanger. De wet biedt daarvoor de mogelijkheid in artikel 76j, tweede lid, onder c en e. Indien de minister gebruik maakt van zijn bevoegdheid tot delegatie aan andere bestuursorganen zal artikel 10:16, eerste lid, van de Algemene wet bestuursrecht in acht worden genomen.
b. Naar aanleiding van het advies van de Raad is de in artikel 26, tweede en derde lid, geregelde adviesverplichting komen te vervallen. Bezien zal worden of de vaststelling van beleidsregels op dit punt wenselijk is.
Wel is van belang dat de beoogde subsidieverlening wordt gemeld bij de minister in verband met de te reserveren middelen. In verband hiermee is artikel 26 verduidelijkt.
2. Subsidie voor collectieve saneringen
In verband met de opmerkingen van de Raad is het van overeenkomstige toepassing verklaren van de hoofdstukken 3 en 4 geschrapt uit artikel 31, eerste lid, en zijn een aantal bepalingen toegevoegd aan hoofdstuk 5 (artikelen 34, tweede en derde lid, 37, derde en vierde lid, en 37a). Daarmee is onduidelijkheid weggenomen over de voorschriften die op deze subsidieverlening van toepassing zijn.
Een aantal voorschriften uit hoofdstuk 3 is niet opgenomen in hoofdstuk 5. Het betreft de subsidiecriteria in artikel 11 en de subsidiepercentages in artikel 17. Deze voorschriften zijn niet van toepassing omdat een coördinerende rechtspersoon pas op grond van artikel 30 wordt aangewezen wanneer daartoe afspraken zijn gemaakt met de minister. Die afspraken kunnen betrekking hebben op bijvoorbeeld een specifieke branche en een daarop toegesneden financiering, waarbij de uitgangspunten zoals die in artikel 11 zijn gegeven en de percentages die in artikel 17 zijn opgenomen worden omgezet in een gewogen gemiddelde. Ook kan rekening worden gehouden met draagkrachtproblematiek in de betreffende branche. De afspraken kunnen echter ook betrekking hebben op het uitvoeren van saneringen voor een sector of een regio, waarbij de rechtspersoon de taak krijgt ten behoeve van de collectieve aanpak namens individuele bedrijven subsidie aan te vragen. Gezien de diversiteit aan afspraken die denkbaar is, en waarvan niet voorzienbaar is welke varianten zich zullen voordoen, is het gewenst geen inhoudelijke voorschriften in hoofdstuk 5 op te nemen, maar die vast te leggen in de afspraken die met de betreffende rechtspersoon worden gemaakt. Uiteraard zullen deze afspraken worden voorgelegd aan de Europese Commissie om te toetsen of voldaan wordt aan de voorschriften met betrekking tot staatssteun.
Terecht tekent de Raad aan dat ook bij subsidieverlening als onderdeel van de collectieve sanering, de saneringsplicht ingevolge artikel 55b blijft berusten bij de rechthebbenden.
3. Mogelijkheid van kostenverhaal ex artikel 75 Wbb
a. Op advies van de Raad is artikel 11, eerste lid, onder h (nieuw: f), verduidelijkt in die zin dat als subsidievoorwaarde is opgenomen dat kostenverhaal niet zal plaatsvinden. Onderkend wordt dat het enkel ‘kunnen’ verhalen van de kosten onvoldoende zekerheid geeft over de concreetheid van de plannen van de minister om dit ook daadwerkelijk te doen. Daartoe zal er aantoonbaar sprake moeten zijn van zodanige stappen dat geen twijfel meer bestaat over het voornemen tot kostenverhaal. Daarvan is in elk geval sprake wanneer er een dagvaarding is uitgebracht. Om duidelijk te maken dat het voornemen van de minister om kosten te verhalen in uitvoering moet zijn gebracht op het moment van de subsidieaanvraag om een grond te vormen voor een weigering van de subsidie, wordt het woord ‘kunnen’ vervangen door ‘zullen’. Dat er lopende de procedure onzekerheid bestaat over de uitkomst en het bedrag van het kostenverhaal is geen reden om de subsidie niet te weigeren. Zoals in de toelichting wordt aangegeven, is het de bedoeling met het betreffende bedrijf te komen tot een kostenverevening. Er ontstaat dan een onderhandelingssituatie waarbij recht wordt gedaan aan zowel de positie van de Staat op het gebied van kostenverhaal als het recht van het bedrijf op subsidie.
b. Het ontwerpbesluit is naar aanleiding van het advies van de Raad aangepast (zie artikel 11, nieuw tweede lid).
4. Stellen financiële zekerheid
Terecht constateert de Raad dat op basis van artikel 55b, derde lid, Wbb de nieuwe rechthebbende niet tot het stellen van financiële zekerheid kan worden verplicht. De redactie van artikel 38, derde lid, van het ontwerpbesluit is in verband daarmee aangepast. Het doel van het stellen van het voorschrift in artikel 55b, derde lid, van de wet is zeker te stellen dat daadwerkelijk wordt gesaneerd. Bij de beschikking inzake de instemming op het saneringsplan heeft het bevoegd gezag de mogelijkheid voorschriften met betrekking tot financiële zekerheid te stellen op grond van artikel 39f van de wet. In artikel 38, derde lid, is daarom de beëindiging van de financiële zekerheidsstelling op grond van artikel 55b, derde lid, van de wet gekoppeld aan het verlenen van instemming aan het saneringsplan. Op dat moment kan immers financiële zekerheid worden geëist op grond van artikel 39f, van de wet en heeft de financiële zekerheid gesteld in verband met artikel 55b, derde lid, van de wet geen betekenis meer. Voorts is artikel 38, tweede lid, geschrapt aangezien deze bepaling in dit licht bezien overbodig is. De toelichting is dienovereenkomstig aangepast.
5. Start budgetperiode 2005-2009
Artikel III van de (beoogde) wet tot wijziging van de Wet bodembescherming en enkele andere wetten in verband met wijzigingen in het beleid inzake bodemsaneringen voorziet in terugwerkende kracht tot en met 1 januari 2005 van de bepalingen omtrent de programmafinanciering. Dit is ook voorzien voor de desbetreffende bepalingen in het ontwerpbesluit en de beoogde ministeriële regeling financiële bepalingen. In afwachting van de inwerkingtreding van de nieuwe wet en de daarop gebaseerde regelgeving zijn de bevoegde overheden door middel van brieven geïnformeerd over de wijze waarop voor de periode 2005 tot en met 2009 het rijk het budget voor bodemsanering beschikbaar stelt. Daarbij zijn richtlijnen en eisen bekendgemaakt ten aanzien van de opzet en de inhoud van het meerjarenprogramma Wet bodembescherming. Op basis hiervan hebben de bevoegde overheden voor 15 november 2004 hun programma’s ingediend.
Over de hoogte van de mogelijke rijksbijdrage, het indicatief budget, zijn de bevoegde overheden eveneens geïnformeerd bij brief. De bevoegde overheden zijn ruim vóór 1 januari 2005 geïnformeerd en hebben derhalve geen gevolgen ondervonden van de opgetreden vertraging.
6. Redactionele kanttekeningen
De redactionele opmerkingen van de Raad zijn verwerkt met dien verstande dat, voor wat betreft het derde gedachtestreepje, in plaats van de woorden "na 1 januari" is gekozen voor "op of na 1 januari" aangezien de datum 1 januari is inbegrepen.
7. Tot slot zijn, naast redactionele verbeteringen, nog de volgende wijzigingen in het ontwerpbesluit of de nota van toelichting opgenomen:
- Artikel 11, eerste lid, onder d (oud), is geschrapt aangezien op dit moment niet valt te voorzien tot wanneer subsidieverlening zal plaatsvinden.
- Artikel 11, eerste lid, onder g (oud), en in verband daarmee artikel 11, tweede lid (oud), zijn geschrapt, aangezien deze bepalingen niet consistent zijn met de voorwaarde genoemd in artikel 11, eerste lid, onder e (oud). Deelsanering kan immers krachtens de wet worden toegestaan; indien dat gebeurt zou ook subsidieverlening voor deelsanering moeten kunnen plaatsvinden, te meer omdat het doel van de regeling is sanering zoveel mogelijk te stimuleren.
- Artikel 12, onder c, is aangepast aangezien het niet doelmatig is om in alle gevallen bij de aanmelding al de resultaten van een nader onderzoek te overleggen. Volstaan kan worden met de resultaten van een verkennend onderzoek bij de aanmelding. De aanvraag, bedoeld in artikel 12, zal wel vergezeld moeten gaan van de resultaten van het nader onderzoek. In dit verband is artikel 13, eerste lid, aangepast.
- In artikel 17, eerste lid, onder b, zijn een typefout en een omissie hersteld; het bedoelde percentage moet "15" zijn, toegevoegd is "en voor 1 januari 1995".
- Van de gelegenheid is gebruik gemaakt om in artikel 46 het tijdstip van inwerkingtreding van de wetswijziging waarop het ontwerpbesluit steunt, te bepalen en de inwerkingtreding van het besluit daarop af te stemmen.
Daartoe gemachtigd door de ministerraad moge ik U hierbij het gewijzigde ontwerpbesluit en de gewijzigde nota van toelichting doen toekomen en U verzoeken overeenkomstig dit ontwerp te besluiten.
De Staatssecretaris van Volkshuisvesting, Ruimtelijke Ordening en Milieubeheer
(1) Kamerstukken I 2004/05, 29 462 A (Wijziging van de Wet bodembescherming en enkele andere wetten in verband met wijzigingen in het beleid inzake bodemsaneringen), gewijzigd voorstel van wet op 14 december 2004 bij de Eerste Kamer in behandeling genomen.
(2) Nota van toelichting, Algemeen deel, hoofdstuk 1, paragraaf 1; Kamerstukken II 2003-2004, 29 462 nr. 3, p. 3.
(3) Ministerie van Binnenlandse Zaken en Koninkrijksrelaties, Interprovinciaal overleg, Vereniging van Nederlandse gemeenten, 'Code interbestuurlijke verhoudingen' (januari 2005), pp. 6-7 en 17.
(4) In het gewijzigd voorstel van wet (zie noot 1): artikel 76j, vierde lid.
(5) Artikelen 31, 35 en 41.
(6) Een dergelijke verplichting is opgenomen in het onlangs in werking getreden artikel 7.6 van de Wet milieubeheer. In de memorie van toelichting (Kamerstukken II 2002/03, 28744 nr. 3) wordt geen specifieke toelichting gegeven op dit onderdeel.
(7) Nota van toelichting, toelichting op artikel 26, tweede en derde lid.
(8) Artikel 4:81, eerste lid, jo artikel 1:3, vierde lid, Awb.
(9) Toelichting op artikel 11, eerste lid, onderdeel h en op artikel 26, eerste lid.
Het ontwerpbesluit dient ter uitvoering van een aantal financiële bepalingen dat is opgenomen in een voorstel tot wijziging van de Wet bodembescherming (Wbb). Dit voorstel van wet is op dit moment aanhangig bij de Eerste Kamer.(zie noot 1) De bepalingen in het ontwerpbesluit betreffen onder meer de verstrekking van budget aan overheden, verstrekking van subsidies aan derden en de mogelijkheid tot het stellen van financiële zekerheid bij sanering. De zogenoemde 'bedrijvenregeling', die inhoudt dat subsidie kan worden verstrekt voor de (verplichte) sanering van verontreinigde bedrijfsterreinen en die was opgenomen in een convenant, maakt ook deel uit van dit ontwerpbesluit. Het nieuwe stelsel van financiering van saneringsoperaties dat voortvloeit uit het ontwerpbesluit en de voorgestelde wijziging van de Wbb is mede gericht op het geven van meer ruimte aan decentrale overheden om bij de inzet van overheidsmiddelen te kunnen aansluiten op maatschappelijke dynamiek en lokale behoeften.(zie noot 2) Het stelsel sluit op dit punt aan bij wat in de Code interbestuurlijke verhoudingen wordt opgemerkt over het bieden van beleidsruimte aan decentrale overheden, en bij het uitgangspunt 'decentraal wat kan, centraal wat moet' dat mede aan die Code ten grondslag ligt.(zie noot 3)
De Raad van State maakt naar aanleiding van het ontwerpbesluit de volgende opmerkingen. Hij is van oordeel dat in verband daarmee het ontwerpbesluit deels nader dient te worden overwogen.
1. Delegatie aan gedeputeerde staten en advisering door de minister
De mogelijkheid om subsidies te verstrekken aan derden, geregeld in hoofdstuk 3 van het ontwerpbesluit, is gebaseerd op het nieuw in te voegen artikel 76j Wbb. Op grond van dat artikel heeft de minister de bevoegdheid om subsidie te verstrekken voor bepaalde activiteiten op het gebied van onderzoek en sanering van gevallen van ernstige verontreiniging, en kan hij die bevoegdheid delegeren.
a. In de toelichting op artikel 9 van het ontwerpbesluit wordt opgemerkt dat in dit artikel 'uitvoering wordt gegeven aan artikel 76j, vijfde lid,(zie noot 4) van de wet, door het verstrekken van subsidie te delegeren aan gedeputeerde staten'. Hieruit kan worden afgeleid dat bedoeld is dat artikel 9 moet worden beschouwd als de in genoemde bepaling bedoelde delegatie. De Raad is evenwel van mening dat het artikel daartoe niet kan dienen, aangezien delegatie bij algemene maatregel van bestuur van de bevoegdheid van de minister aan gedeputeerde staten een grondslag vereist in de wet (in dit geval: het voorgestelde artikel 76j Wbb). Die grondslag ontbreekt; delegatie kan daarom uitsluitend plaatsvinden bij besluit van de minister. In dat besluit zal moeten worden gepreciseerd op welke onderdelen van de ministeriële bevoegdheid het betrekking heeft. Uit verschillende bepalingen in het ontwerpbesluit blijkt immers dat bedoeld is de in artikel 76j aan de minister toegekende bevoegdheid niet geheel te delegeren aan gedeputeerde staten; in bepaalde gevallen blijft de minister bevoegd om subsidie te verlenen.(zie noot 5)
Het voorgaande brengt mee dat hoofdstuk 3 van het ontwerpbesluit redactioneel zo zal moeten worden aangepast dat de daar aan gedeputeerde staten toegekende bevoegdheden worden toegekend aan de minister.
De Raad adviseert het ontwerpbesluit in bovenstaande zin aan te passen. Daarbij dient - gelet op artikel 10:16, eerste lid, Awb, dat bepaalt dat het oorspronkelijk bevoegde bestuursorgaan uitsluitend beleidsregels kan geven ter zake van de gedelegeerde bevoegdheid - artikel 20 van het ontwerpbesluit te worden heroverwogen.
b. Artikel 26, tweede lid, van het ontwerpbesluit bepaalt dat voorafgaand aan de verlening van de subsidie gedeputeerde staten advies vragen aan de minister, en dat zij gemotiveerd aan de minister kennis geven als zij van zijn advies afwijken. Een dergelijke adviesverplichting van de minister jegens gedeputeerde staten is zeer uitzonderlijk.(zie noot 6) Zij brengt in dit geval mee dat afdeling 3.3 van de Algemene wet bestuursrecht (Awb) van toepassing wordt op de verhouding minister-gedeputeerde staten, wat onder meer betekent dat deze laatsten een termijn kunnen stellen waarbinnen het advies moet worden uitgebracht (artikel 3:6 Awb).
Bezwaarlijk acht de Raad dat het advies betrekking heeft op een bevoegdheid die de minister juist aan gedeputeerde staten heeft gedelegeerd. De verantwoordelijkheid voor de uitoefening ervan berust daarmee bij laatstgenoemd college. Instructies omtrent de uitoefening van de gedelegeerde bevoegdheid kan het delegerend bestuursorgaan uitsluitend geven in de vorm van beleidsregels (artikel 10:16, tweede lid, Awb). Een adviesbevoegdheid als hier aan de orde verdraagt zich slecht met het systeem van delegatie zoals geregeld in de Awb en met name met juist genoemd artikel, vooral omdat het delegerend bestuursorgaan langs deze weg invloed krijgt op beslissingen in concrete gevallen. Voorzover het wenselijk wordt geacht dat in algemene zin coördinatie door de minister plaatsvindt met betrekking tot de interpretatie van de betrokken regelingen (wat uit de nota van toelichting kan worden afgeleid(zie noot 7)), biedt de vaststelling van beleidsregels daartoe de mogelijkheid.(zie noot 8)
De Raad adviseert tot heroverweging van artikel 26 wat betreft de verplichting om advies te vragen aan de minister.
2. Subsidie voor collectieve saneringen
Artikel 30 bepaalt dat de minister rechtspersonen kan aanwijzen die belast zijn met de uitvoering en coördinatie van de bodemsaneringactiviteiten met betrekking tot bedrijfsterreinen van bij de rechtspersoon aangesloten rechthebbenden. Aan dergelijke rechtspersonen kan de minister een projectsubsidie verstrekken 'voor het collectief saneren van een aantal gevallen van ernstige verontreiniging van bedrijfsterreinen', aldus artikel 31, eerste lid. Uit de aangehaalde zinsnede kan worden afgeleid dat de subsidie op grond van dit artikel in de plaats treedt van de subsidie die de aangesloten rechthebbenden zouden kunnen krijgen op grond van artikel 9; dat vloeit ook voort uit artikel 15, onderdeel a.
Te verwachten valt dat een niet onaanzienlijk aantal bedrijven uit een oogpunt van efficiency van de regeling voor collectieve sanering gebruik zal willen maken. Het is daarom opvallend dat de regeling niet goed is uitgewerkt. Zo is op grond van artikel 31, eerste lid, het bepaalde in hoofdstuk 3 en 4 van overeenkomstige toepassing op verstrekking door de minister van projectsubsidies aan rechtspersonen als bedoeld in artikel 30 (behoudens afwijking bij ministeriële regeling). De genoemde hoofdstukken bevatten evenwel een aantal bepalingen die zich niet lenen voor overeenkomstige toepassing (bijvoorbeeld de artikelen 26 en 27). In sommige gevallen wordt verder niet duidelijk hoe overeenkomstige toepassing precies plaats moet vinden; zo blijkt niet welke percentages gelden voor subsidie als één of meer van de bij het collectief aangesloten rechthebbenden betrokken waren bij de veroorzaking van de verontreiniging en anderen niet, of als de momenten van verwerving uiteenlopen (artikel 17). Daarnaast zijn in hoofdstuk 5 een aantal specifieke bepalingen opgenomen die op onderdelen afwijken van de corresponderende bepalingen in hoofdstuk 3, en waarvan niet duidelijk is in hoeverre die laatste al dan niet gedeeltelijk van toepassing zijn; artikel 34 eist bijvoorbeeld geen financieel verslag, artikel 21 wel. Ten slotte is van een aantal bepalingen niet helder in hoeverre overeenkomstige toepassing daadwerkelijk beoogd is. Zo wordt niet duidelijk of ook bij collectieve saneringen de subsidieaanvraag voor 1 januari 2008 moet worden aangemeld (artikel 12, eerste lid).
De Raad adviseert het ontwerpbesluit zodanig aan te passen dat duidelijkheid ontstaat omtrent de procedurele en inhoudelijke voorschriften met betrekking tot de collectieve-subsidieregeling bedoeld in artikel 31, eerste lid, en de verhouding daarvan tot de subsidieregeling voor individuele bedrijven. Daarbij tekent hij aan dat, ook wanneer de subsidie wordt verleend aan een rechtspersoon ten behoeve van collectieve sanering, de saneringsplicht ingevolge artikel 55b Wbb blijft rusten op de rechthebbenden.
3. Mogelijkheid van kostenverhaal ex artikel 75 Wbb
Ingevolge artikel 11, eerste lid, aanhef en onder h, komt een aanvrager alleen in aanmerking voor subsidie als er op hem geen kosten kunnen worden verhaald op grond van artikel 75, eerste, derde en zesde lid, Wbb.
a. Uit de toelichting blijkt dat de verplichting van artikel 26, eerste lid, om de aanvraag onverwijld te melden bij de minister, vooral bedoeld is om van deze laatste te vernemen of er al dan niet kosten kunnen worden verhaald op grond van artikel 75 Wbb.(zie noot 9) Het is onduidelijk welke waarde moet worden toegekend aan de reactie van de minister, en waarop hij zijn oordeel baseert of verhaal ex artikel 75 Wbb wel of niet mogelijk is. Of dat zo is en, zo ja, tot welk bedrag zal veelal pas definitief blijken in een gerechtelijke procedure. Voor de gevallen waarin een definitieve rechterlijke beslissing (nog) ontbreekt zal het oordeel van de minister noodzakelijkerwijs een voorlopig karakter hebben.
De Raad adviseert artikel 11, eerste lid onder h, te verduidelijken.
b. Op basis van de huidige tekst is subsidiëring ook niet mogelijk wanneer het bedrag van de eventueel toe te kennen subsidie hoger - mogelijk zelfs aanzienlijk hoger - is dan het bedrag dat kan worden verhaald op grond van artikel 75 Wbb. Als de mogelijkheid van kostenverhaal bestaat moet de subsidie immers worden geweigerd, onafhankelijk van het bedrag dat verhaald zou kunnen worden.
De Raad adviseert het ontwerpbesluit aan te passen.
4. Stellen financiële zekerheid
Artikel 38, derde lid, bepaalt dat, indien gedeputeerde staten een verplichting opleggen tot het stellen van financiële zekerheid, die zekerheid in stand wordt gehouden totdat is ingestemd met het saneringsverslag. Artikel 55b Wbb, waarnaar artikel 38 verwijst, bevat echter geen bepalingen op basis waarvan het mogelijk is een verplichting tot het stellen van financiële zekerheid op te leggen. Het artikel bepaalt slechts dat bij overdracht van de grond de saneringsplicht behalve op de nieuwe rechthebbende ook op de voormalig rechthebbende blijft rusten, tot het moment dat de eerstgenoemde (en niet, zoals de toelichting vermeldt, de voormalig rechthebbende) zekerheid heeft gesteld. Tot het stellen van financiële zekerheid kan de rechthebbende niet worden verplicht.
Bovendien acht de Raad het onjuist dat, als gevolg van het derde lid van artikel 38 van het ontwerpbesluit, de financiële zekerheid in stand zou moeten blijven in de omvang waarin zij initieel is gesteld, ook als daar in een later stadium geen behoefte meer aan bestaat.
De Raad adviseert artikel 38, derde lid, en de toelichting aan te passen.
5. Start budgetperiode 2005-2009
De budgetperiode 2005-2009 is gestart op 1 januari 2005. Gelet op artikel 4, eerste lid, wil dat zeggen dat de aanvragen voor budget, voorzien van een saneringsprogramma, hadden moeten zijn ingediend voor 15 november 2004. Ook zijn de indicatieve budgetten niet voor 1 januari 2005 bekendgemaakt.
De Raad adviseert in de toelichting uiteen te zetten welke gevolgen de budgethouders bij het voorbereiden en indienen van hun aanvragen ondervinden of hebben ondervonden van de opgetreden vertraging.
6. Voor redactionele kanttekeningen verwijst de Raad naar de bij het advies behorende bijlage.
De Raad van State geeft U in overweging in dezen geen besluit te nemen dan nadat met het vorenstaande rekening zal zijn gehouden.
De Vice-President van de Raad van State
Bijlage bij het advies van de Raad van State betreffende no.W08.05.0006/V met redactionele kanttekeningen die de Raad in overweging geeft.
Ontwerpbesluit
- In artikel 15, onderdeel c en artikel 26, tweede lid, 'de verlening' telkens vervangen door: de beslissing omtrent verlening.
- Artikel 16, tweede lid, vervangen door: 2. Indien zich binnen vijf jaar na subsidievaststelling een situatie voordoet als bedoeld in het eerste lid, onder a of b, meldt de eigenaar of erfpachter dit onverwijld aan gedeputeerde staten.
- In artikel 17, eerste lid onder b, 'vanaf 1 januari 1983' vervangen door: na 1 januari 1983.
- In artikel 17, zesde lid, 'artikel 10, vierde lid' vervangen door: artikel 11, vierde lid.
- In artikel 19, eerste lid, 'PbEG L124/36 van 20 mei 2003' vervangen door: PbEU L 124.
- In artikel 27, tweede lid, onderdeel a, vermelden bij wie de aanvraag wordt ingediend.
- In artikel 27, vierde lid, 'als bedoeld in het eerste lid' vervangen door: bedoeld in het eerste lid.
- In artikel 31, eerste lid, 'Het bepaalde in hoofdstuk 3 en 4 is daarbij van overeenkomstige toepassing' vervangen door: De hoofdstukken 3 en 4 zijn daarbij van overeenkomstige toepassing.
- In artikel 32 'De aanvraag om een projectsubsidie' telkens vervangen door: De aanvraag tot verlening van een projectsubsidie.
- In de artikelen 38 en 39 in het eerste lid voor 'financiële zekerheid' het onbepaald lidwoord weglaten.
- Artikel 39, vijfde lid, onderdeel b, vervangen door: b. Wanneer gedeputeerde staten aan degene aan wie de verplichting was opgelegd te kennen hebben gegeven dat naar hun oordeel financiële zekerheid niet langer vereist is.
Nader rapport (reactie op het advies) van 14 december 2005
De Raad van State geeft U in overweging in dezen geen besluit te nemen dan nadat met de opmerkingen van de Raad rekening zal zijn gehouden.
1. Delegatie aan gedeputeerde staten en advisering door de minister
a. In navolging van de opmerkingen van de Raad is het ontwerpbesluit aangepast in die zin dat de aan gedeputeerde staten toegekende bevoegdheden tot subsidieverlening zijn toegekend aan de minister. Dit heeft zijn doorwerking in hoofdstuk 4 Verdeling van de rijksbijdrage (artikelen 26 en 27). De nota van toelichting is eveneens aangepast.
Beoogd wordt in een afzonderlijk delegatiebesluit van de minister de uitoefening van de betreffende bevoegdheden te delegeren aan gedeputeerde staten en de andere bestuursorganen die als bevoegd gezag bodemsanering zijn aangewezen.
Artikel 20 van het ontwerpbesluit is naar aanleiding van het advies van de Raad redactioneel verduidelijkt. Het artikel is wel gehandhaafd aangezien het gewenst is om bij ministeriële regeling nadere regels te kunnen stellen ten aanzien van de voorwaarden waaronder de subsidie wordt verleend en de verplichtingen voor de subsidie-ontvanger. De wet biedt daarvoor de mogelijkheid in artikel 76j, tweede lid, onder c en e. Indien de minister gebruik maakt van zijn bevoegdheid tot delegatie aan andere bestuursorganen zal artikel 10:16, eerste lid, van de Algemene wet bestuursrecht in acht worden genomen.
b. Naar aanleiding van het advies van de Raad is de in artikel 26, tweede en derde lid, geregelde adviesverplichting komen te vervallen. Bezien zal worden of de vaststelling van beleidsregels op dit punt wenselijk is.
Wel is van belang dat de beoogde subsidieverlening wordt gemeld bij de minister in verband met de te reserveren middelen. In verband hiermee is artikel 26 verduidelijkt.
2. Subsidie voor collectieve saneringen
In verband met de opmerkingen van de Raad is het van overeenkomstige toepassing verklaren van de hoofdstukken 3 en 4 geschrapt uit artikel 31, eerste lid, en zijn een aantal bepalingen toegevoegd aan hoofdstuk 5 (artikelen 34, tweede en derde lid, 37, derde en vierde lid, en 37a). Daarmee is onduidelijkheid weggenomen over de voorschriften die op deze subsidieverlening van toepassing zijn.
Een aantal voorschriften uit hoofdstuk 3 is niet opgenomen in hoofdstuk 5. Het betreft de subsidiecriteria in artikel 11 en de subsidiepercentages in artikel 17. Deze voorschriften zijn niet van toepassing omdat een coördinerende rechtspersoon pas op grond van artikel 30 wordt aangewezen wanneer daartoe afspraken zijn gemaakt met de minister. Die afspraken kunnen betrekking hebben op bijvoorbeeld een specifieke branche en een daarop toegesneden financiering, waarbij de uitgangspunten zoals die in artikel 11 zijn gegeven en de percentages die in artikel 17 zijn opgenomen worden omgezet in een gewogen gemiddelde. Ook kan rekening worden gehouden met draagkrachtproblematiek in de betreffende branche. De afspraken kunnen echter ook betrekking hebben op het uitvoeren van saneringen voor een sector of een regio, waarbij de rechtspersoon de taak krijgt ten behoeve van de collectieve aanpak namens individuele bedrijven subsidie aan te vragen. Gezien de diversiteit aan afspraken die denkbaar is, en waarvan niet voorzienbaar is welke varianten zich zullen voordoen, is het gewenst geen inhoudelijke voorschriften in hoofdstuk 5 op te nemen, maar die vast te leggen in de afspraken die met de betreffende rechtspersoon worden gemaakt. Uiteraard zullen deze afspraken worden voorgelegd aan de Europese Commissie om te toetsen of voldaan wordt aan de voorschriften met betrekking tot staatssteun.
Terecht tekent de Raad aan dat ook bij subsidieverlening als onderdeel van de collectieve sanering, de saneringsplicht ingevolge artikel 55b blijft berusten bij de rechthebbenden.
3. Mogelijkheid van kostenverhaal ex artikel 75 Wbb
a. Op advies van de Raad is artikel 11, eerste lid, onder h (nieuw: f), verduidelijkt in die zin dat als subsidievoorwaarde is opgenomen dat kostenverhaal niet zal plaatsvinden. Onderkend wordt dat het enkel ‘kunnen’ verhalen van de kosten onvoldoende zekerheid geeft over de concreetheid van de plannen van de minister om dit ook daadwerkelijk te doen. Daartoe zal er aantoonbaar sprake moeten zijn van zodanige stappen dat geen twijfel meer bestaat over het voornemen tot kostenverhaal. Daarvan is in elk geval sprake wanneer er een dagvaarding is uitgebracht. Om duidelijk te maken dat het voornemen van de minister om kosten te verhalen in uitvoering moet zijn gebracht op het moment van de subsidieaanvraag om een grond te vormen voor een weigering van de subsidie, wordt het woord ‘kunnen’ vervangen door ‘zullen’. Dat er lopende de procedure onzekerheid bestaat over de uitkomst en het bedrag van het kostenverhaal is geen reden om de subsidie niet te weigeren. Zoals in de toelichting wordt aangegeven, is het de bedoeling met het betreffende bedrijf te komen tot een kostenverevening. Er ontstaat dan een onderhandelingssituatie waarbij recht wordt gedaan aan zowel de positie van de Staat op het gebied van kostenverhaal als het recht van het bedrijf op subsidie.
b. Het ontwerpbesluit is naar aanleiding van het advies van de Raad aangepast (zie artikel 11, nieuw tweede lid).
4. Stellen financiële zekerheid
Terecht constateert de Raad dat op basis van artikel 55b, derde lid, Wbb de nieuwe rechthebbende niet tot het stellen van financiële zekerheid kan worden verplicht. De redactie van artikel 38, derde lid, van het ontwerpbesluit is in verband daarmee aangepast. Het doel van het stellen van het voorschrift in artikel 55b, derde lid, van de wet is zeker te stellen dat daadwerkelijk wordt gesaneerd. Bij de beschikking inzake de instemming op het saneringsplan heeft het bevoegd gezag de mogelijkheid voorschriften met betrekking tot financiële zekerheid te stellen op grond van artikel 39f van de wet. In artikel 38, derde lid, is daarom de beëindiging van de financiële zekerheidsstelling op grond van artikel 55b, derde lid, van de wet gekoppeld aan het verlenen van instemming aan het saneringsplan. Op dat moment kan immers financiële zekerheid worden geëist op grond van artikel 39f, van de wet en heeft de financiële zekerheid gesteld in verband met artikel 55b, derde lid, van de wet geen betekenis meer. Voorts is artikel 38, tweede lid, geschrapt aangezien deze bepaling in dit licht bezien overbodig is. De toelichting is dienovereenkomstig aangepast.
5. Start budgetperiode 2005-2009
Artikel III van de (beoogde) wet tot wijziging van de Wet bodembescherming en enkele andere wetten in verband met wijzigingen in het beleid inzake bodemsaneringen voorziet in terugwerkende kracht tot en met 1 januari 2005 van de bepalingen omtrent de programmafinanciering. Dit is ook voorzien voor de desbetreffende bepalingen in het ontwerpbesluit en de beoogde ministeriële regeling financiële bepalingen. In afwachting van de inwerkingtreding van de nieuwe wet en de daarop gebaseerde regelgeving zijn de bevoegde overheden door middel van brieven geïnformeerd over de wijze waarop voor de periode 2005 tot en met 2009 het rijk het budget voor bodemsanering beschikbaar stelt. Daarbij zijn richtlijnen en eisen bekendgemaakt ten aanzien van de opzet en de inhoud van het meerjarenprogramma Wet bodembescherming. Op basis hiervan hebben de bevoegde overheden voor 15 november 2004 hun programma’s ingediend.
Over de hoogte van de mogelijke rijksbijdrage, het indicatief budget, zijn de bevoegde overheden eveneens geïnformeerd bij brief. De bevoegde overheden zijn ruim vóór 1 januari 2005 geïnformeerd en hebben derhalve geen gevolgen ondervonden van de opgetreden vertraging.
6. Redactionele kanttekeningen
De redactionele opmerkingen van de Raad zijn verwerkt met dien verstande dat, voor wat betreft het derde gedachtestreepje, in plaats van de woorden "na 1 januari" is gekozen voor "op of na 1 januari" aangezien de datum 1 januari is inbegrepen.
7. Tot slot zijn, naast redactionele verbeteringen, nog de volgende wijzigingen in het ontwerpbesluit of de nota van toelichting opgenomen:
- Artikel 11, eerste lid, onder d (oud), is geschrapt aangezien op dit moment niet valt te voorzien tot wanneer subsidieverlening zal plaatsvinden.
- Artikel 11, eerste lid, onder g (oud), en in verband daarmee artikel 11, tweede lid (oud), zijn geschrapt, aangezien deze bepalingen niet consistent zijn met de voorwaarde genoemd in artikel 11, eerste lid, onder e (oud). Deelsanering kan immers krachtens de wet worden toegestaan; indien dat gebeurt zou ook subsidieverlening voor deelsanering moeten kunnen plaatsvinden, te meer omdat het doel van de regeling is sanering zoveel mogelijk te stimuleren.
- Artikel 12, onder c, is aangepast aangezien het niet doelmatig is om in alle gevallen bij de aanmelding al de resultaten van een nader onderzoek te overleggen. Volstaan kan worden met de resultaten van een verkennend onderzoek bij de aanmelding. De aanvraag, bedoeld in artikel 12, zal wel vergezeld moeten gaan van de resultaten van het nader onderzoek. In dit verband is artikel 13, eerste lid, aangepast.
- In artikel 17, eerste lid, onder b, zijn een typefout en een omissie hersteld; het bedoelde percentage moet "15" zijn, toegevoegd is "en voor 1 januari 1995".
- Van de gelegenheid is gebruik gemaakt om in artikel 46 het tijdstip van inwerkingtreding van de wetswijziging waarop het ontwerpbesluit steunt, te bepalen en de inwerkingtreding van het besluit daarop af te stemmen.
Daartoe gemachtigd door de ministerraad moge ik U hierbij het gewijzigde ontwerpbesluit en de gewijzigde nota van toelichting doen toekomen en U verzoeken overeenkomstig dit ontwerp te besluiten.
De Staatssecretaris van Volkshuisvesting, Ruimtelijke Ordening en Milieubeheer
(1) Kamerstukken I 2004/05, 29 462 A (Wijziging van de Wet bodembescherming en enkele andere wetten in verband met wijzigingen in het beleid inzake bodemsaneringen), gewijzigd voorstel van wet op 14 december 2004 bij de Eerste Kamer in behandeling genomen.
(2) Nota van toelichting, Algemeen deel, hoofdstuk 1, paragraaf 1; Kamerstukken II 2003-2004, 29 462 nr. 3, p. 3.
(3) Ministerie van Binnenlandse Zaken en Koninkrijksrelaties, Interprovinciaal overleg, Vereniging van Nederlandse gemeenten, 'Code interbestuurlijke verhoudingen' (januari 2005), pp. 6-7 en 17.
(4) In het gewijzigd voorstel van wet (zie noot 1): artikel 76j, vierde lid.
(5) Artikelen 31, 35 en 41.
(6) Een dergelijke verplichting is opgenomen in het onlangs in werking getreden artikel 7.6 van de Wet milieubeheer. In de memorie van toelichting (Kamerstukken II 2002/03, 28744 nr. 3) wordt geen specifieke toelichting gegeven op dit onderdeel.
(7) Nota van toelichting, toelichting op artikel 26, tweede en derde lid.
(8) Artikel 4:81, eerste lid, jo artikel 1:3, vierde lid, Awb.
(9) Toelichting op artikel 11, eerste lid, onderdeel h en op artikel 26, eerste lid.