Ontwerpbesluit houdende bepalingen omtrent de wijze van bekendmaking van de beëindiging van de aanwijzing van een gedeelte van de krijgsmacht in verband met militair noodtestament (Besluit beëindiging mogelijkheid militair noodtestament defensie), met nota van toelichting.
- Kenmerk
- W07.05.0055/II
- Datum advies
- 8 april 2005
- Vindplaats
- Bijvoegsel Staatscourant 12 juli 2005, nr 132
- Defensie
- Algemene maatregel van bestuur
Toon inhoud
Volledige tekst
Ontwerpbesluit houdende bepalingen omtrent de wijze van bekendmaking van de beëindiging van de aanwijzing van een gedeelte van de krijgsmacht in verband met militair noodtestament (Besluit beëindiging mogelijkheid militair noodtestament defensie), met nota van toelichting.
Bij Kabinetsmissive van 3 maart 2005, no. 05.000785, heeft Uwe Majesteit, op voordracht van de Minister van Defensie mede namens de Minister van Justitie, bij de Raad van State ter overweging aanhangig gemaakt het ontwerpbesluit houdende bepalingen omtrent de wijze van bekendmaking van de beëindiging van de aanwijzing van een gedeelte van de krijgsmacht in verband met militair noodtestament (Besluit beëindiging mogelijkheid militair noodtestament defensie), met nota van toelichting.
Ingevolge artikel 98, tweede lid, van boek 4 van het Burgerlijk Wetboek (verder: BW) kunnen, kort gezegd, militairen buiten het geval van oorlog of burgeroorlog een uiterste wil maken ten overstaan van een officier van de krijgsmacht, als zij behoren tot een gedeelte van de krijgsmacht dat is aangewezen ter deelneming aan een bepaalde vorm van militair optreden; daaronder valt bijvoorbeeld optreden ter handhaving of herstel van de internationale orde en veiligheid. Voor degenen die tot een aldus aangewezen gedeelte van de krijgsmacht behoren, blijft de mogelijkheid tot het op deze manier maken van een uiterste wil bestaan totdat aan hen is bekendgemaakt dat de aanwijzing is geëindigd. De wijze van bekendmaking wordt geregeld bij algemene maatregel van bestuur (artikel 100, tweede lid, boek 4 BW). Het ontwerpbesluit bepaalt dat bekendmaking mondeling of schriftelijk plaatsvindt door de Minister van Defensie.
De Raad van State onderschrijft de strekking van het ontwerpbesluit, maar maakt daarover de volgende opmerkingen.
1. Artikel 1 van het ontwerpbesluit bepaalt dat de bekendmaking dat de aanwijzing is geëindigd, mondeling of schriftelijk geschiedt door de Minister van Defensie. Om in voorkomend geval te kunnen bepalen of een uiterste wil die is gemaakt overeenkomstig artikel 98, tweede lid, boek 4 BW, vernietigbaar is (artikel 107, eerste lid, boek 4 BW), zal echter duidelijkheid moeten bestaan over het precieze moment waarop de aanwijzing, en daarmee de mogelijkheid tot het maken van een uiterste wil als bedoeld in artikel 98, tweede lid, is geëindigd. Mondelinge bekendmaking ligt dan niet in de rede. De Raad is van oordeel dat bekendmaking van de beëindiging van de aanwijzing in de Staatscourant de geëigende manier is om de vereiste duidelijkheid te verkrijgen.
De Raad adviseert het ontwerpbesluit op dit punt aan te passen.
2. Het koninklijk besluit van 10 augustus 1962 houdende uitvoering van artikel 993b, tweede lid, van het Burgerlijk Wetboek,(zie noot 1) dat wordt vervangen door het ontwerpbesluit, bepaalde in artikel 1 dat bij de bekendmaking dat de aanwijzing is geëindigd, wordt gewezen op de gevolgen daarvan voor de mogelijkheid een uiterste wil in buitengewone omstandigheden te maken en voor de geldigheid van reeds gemaakte uiterste willen in buitengewone omstandigheden. Een corresponderende bepaling komt in het ontwerpbesluit niet voor. De nota van toelichting zet wel uiteen welke de gevolgen van de bekendmaking zijn - die vloeien voort uit de artikelen 98 tot en met 110 van boek 4 BW - maar geeft, afgezien van de constatering dat een bepaling van de bedoelde strekking niet nodig is, geen nadere toelichting op het ontbreken van een dergelijke bepaling. Dat bevreemdt des te meer, omdat in de toelichting wel wordt opgemerkt dat het 'de bedoeling is dat de militair op deze gevolgen van de bekendmaking gewezen wordt'.
De Raad adviseert de toelichting aan te vullen.
3. Voor redactionele kanttekeningen verwijst de Raad naar de bij het advies behorende bijlage.
De Raad van State geeft U in overweging in dezen een besluit te nemen, nadat met het vorenstaande rekening zal zijn gehouden.
De waarnemend Vice-President van de Raad van State
Bijlage bij het advies van de Raad van State betreffende no. W07.05.0055/II met redactionele kanttekeningen die de Raad in overweging geeft.
- In het opschrift 'in verband met militair noodtestament' vervangen door: in verband met de mogelijkheid van het maken van een militair noodtestament.
- In de nota van toelichting, Algemeen deel, tweede tekstblok, tot uitdrukking brengen dat het tweede lid van artikel 98 boek 4 BW betrekking heeft op situaties waarin geen sprake is van oorlog of burgeroorlog.
Nader rapport (reactie op advies) van 23 mei 2005
1. Overeenkomstig het advies van de Raad is artikel 1 van het ontwerp-besluit aangepast. Bepaald wordt dat de bekendmaking, bedoeld in artikel 100 lid 2 van Boek 4 van het Burgerlijk Wetboek, plaatsvindt door middel van een publicatie in de Staatscourant.
2. De Raad constateert dat een bepaling over het informeren van de betrokken militairen en andere tot de krijgsmacht behorende personen over de gevolgen van de bekendmaking in het ontwerp-besluit ontbreekt. De reden daarvoor is dat artikel 4:100 lid 2 BW onvoldoende basis biedt om hierover regels te stellen. Overeenkomstig het advies van de Raad is de nota van toelichting bij het ontwerp-besluit op dit punt aangevuld. Daarbij is tevens aangegeven dat het de bedoeling is dat de desbetreffende personen op deze gevolgen van de bekendmaking gewezen worden en dat dit in interne defensievoorschriften zal worden vastgelegd.
3. Aan de door de Raad gemaakte redactionele kanttekeningen is gevolg gegeven.
Ik moge U hierbij het gewijzigde ontwerp-besluit en de gewijzigde nota van toelichting doen toekomen en U verzoeken overeenkomstig dit ontwerp te besluiten.
De Minister van Defensie
(1)Stb. 325.
Ingevolge artikel 98, tweede lid, van boek 4 van het Burgerlijk Wetboek (verder: BW) kunnen, kort gezegd, militairen buiten het geval van oorlog of burgeroorlog een uiterste wil maken ten overstaan van een officier van de krijgsmacht, als zij behoren tot een gedeelte van de krijgsmacht dat is aangewezen ter deelneming aan een bepaalde vorm van militair optreden; daaronder valt bijvoorbeeld optreden ter handhaving of herstel van de internationale orde en veiligheid. Voor degenen die tot een aldus aangewezen gedeelte van de krijgsmacht behoren, blijft de mogelijkheid tot het op deze manier maken van een uiterste wil bestaan totdat aan hen is bekendgemaakt dat de aanwijzing is geëindigd. De wijze van bekendmaking wordt geregeld bij algemene maatregel van bestuur (artikel 100, tweede lid, boek 4 BW). Het ontwerpbesluit bepaalt dat bekendmaking mondeling of schriftelijk plaatsvindt door de Minister van Defensie.
De Raad van State onderschrijft de strekking van het ontwerpbesluit, maar maakt daarover de volgende opmerkingen.
1. Artikel 1 van het ontwerpbesluit bepaalt dat de bekendmaking dat de aanwijzing is geëindigd, mondeling of schriftelijk geschiedt door de Minister van Defensie. Om in voorkomend geval te kunnen bepalen of een uiterste wil die is gemaakt overeenkomstig artikel 98, tweede lid, boek 4 BW, vernietigbaar is (artikel 107, eerste lid, boek 4 BW), zal echter duidelijkheid moeten bestaan over het precieze moment waarop de aanwijzing, en daarmee de mogelijkheid tot het maken van een uiterste wil als bedoeld in artikel 98, tweede lid, is geëindigd. Mondelinge bekendmaking ligt dan niet in de rede. De Raad is van oordeel dat bekendmaking van de beëindiging van de aanwijzing in de Staatscourant de geëigende manier is om de vereiste duidelijkheid te verkrijgen.
De Raad adviseert het ontwerpbesluit op dit punt aan te passen.
2. Het koninklijk besluit van 10 augustus 1962 houdende uitvoering van artikel 993b, tweede lid, van het Burgerlijk Wetboek,(zie noot 1) dat wordt vervangen door het ontwerpbesluit, bepaalde in artikel 1 dat bij de bekendmaking dat de aanwijzing is geëindigd, wordt gewezen op de gevolgen daarvan voor de mogelijkheid een uiterste wil in buitengewone omstandigheden te maken en voor de geldigheid van reeds gemaakte uiterste willen in buitengewone omstandigheden. Een corresponderende bepaling komt in het ontwerpbesluit niet voor. De nota van toelichting zet wel uiteen welke de gevolgen van de bekendmaking zijn - die vloeien voort uit de artikelen 98 tot en met 110 van boek 4 BW - maar geeft, afgezien van de constatering dat een bepaling van de bedoelde strekking niet nodig is, geen nadere toelichting op het ontbreken van een dergelijke bepaling. Dat bevreemdt des te meer, omdat in de toelichting wel wordt opgemerkt dat het 'de bedoeling is dat de militair op deze gevolgen van de bekendmaking gewezen wordt'.
De Raad adviseert de toelichting aan te vullen.
3. Voor redactionele kanttekeningen verwijst de Raad naar de bij het advies behorende bijlage.
De Raad van State geeft U in overweging in dezen een besluit te nemen, nadat met het vorenstaande rekening zal zijn gehouden.
De waarnemend Vice-President van de Raad van State
Bijlage bij het advies van de Raad van State betreffende no. W07.05.0055/II met redactionele kanttekeningen die de Raad in overweging geeft.
- In het opschrift 'in verband met militair noodtestament' vervangen door: in verband met de mogelijkheid van het maken van een militair noodtestament.
- In de nota van toelichting, Algemeen deel, tweede tekstblok, tot uitdrukking brengen dat het tweede lid van artikel 98 boek 4 BW betrekking heeft op situaties waarin geen sprake is van oorlog of burgeroorlog.
Nader rapport (reactie op advies) van 23 mei 2005
1. Overeenkomstig het advies van de Raad is artikel 1 van het ontwerp-besluit aangepast. Bepaald wordt dat de bekendmaking, bedoeld in artikel 100 lid 2 van Boek 4 van het Burgerlijk Wetboek, plaatsvindt door middel van een publicatie in de Staatscourant.
2. De Raad constateert dat een bepaling over het informeren van de betrokken militairen en andere tot de krijgsmacht behorende personen over de gevolgen van de bekendmaking in het ontwerp-besluit ontbreekt. De reden daarvoor is dat artikel 4:100 lid 2 BW onvoldoende basis biedt om hierover regels te stellen. Overeenkomstig het advies van de Raad is de nota van toelichting bij het ontwerp-besluit op dit punt aangevuld. Daarbij is tevens aangegeven dat het de bedoeling is dat de desbetreffende personen op deze gevolgen van de bekendmaking gewezen worden en dat dit in interne defensievoorschriften zal worden vastgelegd.
3. Aan de door de Raad gemaakte redactionele kanttekeningen is gevolg gegeven.
Ik moge U hierbij het gewijzigde ontwerp-besluit en de gewijzigde nota van toelichting doen toekomen en U verzoeken overeenkomstig dit ontwerp te besluiten.
De Minister van Defensie
(1)Stb. 325.