Wijziging van het Besluit activiteiten leefomgeving en het Omgevingsbesluit.

Bij Kabinetsmissive van 10 juli 2026, no.2026001551, heeft Uwe Majesteit, op voordracht van de Minister van Landbouw, Visserij, Voedselzekerheid en Natuur, bij de Afdeling advisering van de Raad van State ter overweging aanhangig gemaakt het ontwerpbesluit houdende wijziging van het Besluit activiteiten leefomgeving en het Omgevingsbesluit ter uitvoering van Verordening (EU) 2025/2650 van het Europees Parlement en de Raad van 19 december 2025 tot wijziging van Verordening (EU) 2023/1115 wat betreft bepaalde verplichtingen van marktdeelnemers en handelaren, met nota van toelichting.

Het ontwerpbesluit implementeert Verordening (EU) 2025/2650 (hierna: de wijzigingsverordening), tot wijziging van Verordening (EU) 2023/1115 (hierna: de verordening) betreffende het op de markt van de Unie aanbieden en de uitvoer uit de Unie van bepaalde grondstoffen en producten die met ontbossing en bosdegradatie verband houden. Het ontwerpbesluit strekt tot zuivere implementatie van de wijzigingsverordening, waarbij het Besluit activiteiten leefomgeving en het Omgevingsbesluit worden gewijzigd. De wijzigingen zijn veelal technisch van aard en zien onder meer op het uitbreiden van de bestuurlijke maatregelen voor downstreammarktdeelnemers.

De Afdeling advisering van de Raad van State maakt een opmerking over het bestuursrechtelijke handhavingsinstrumentarium van de verordening. Zij adviseert om in de toelichting in te gaan op de wenselijkheid van uitbreiding van dit instrumentarium met de bestuurlijke boete.

De verordening is reeds geïmplementeerd in de Wet uitvoering verordening ontbossingsvrije grondstoffen en producten (zie noot 1) (hierna: de wet) en het Besluit uitvoering verordening ontbossingsvrije grondstoffen en producten (zie noot 2) (hierna: het besluit). In de toelichting bij de wet is vermeld dat nader wordt bezien of het met het oog op een effectieve handhaving van de verordening wenselijk is om het mogelijk te maken dat een bestuurlijke boete wordt opgelegd voor overtreding van bepalingen uit de verordening. (zie noot 3) In de toelichting bij de wet wordt verwezen naar de conclusie van advocaat-generaal Wattel, waarin de noodzaak daartoe wordt aangevoerd. (zie noot 4)

De Afdeling heeft hierover in haar eerdere advies bij het besluit een adviesopmerking gemaakt. Als reactie op deze adviesopmerking is in het nader rapport bij het besluit gesteld dat de bestuursrechtelijke maatregelen van de ontbossingsverordening en het bestaande strafrechtelijke instrumentarium op grond van de Wet economische delicten vooralsnog voldoende zijn om de verordening adequaat te kunnen handhaven. (zie noot 5) Dit zou volgens het nader rapport tijd geven om een zorgvuldige, interdepartementale besluitvorming over eventuele invoering van een bestuurlijke boete voor te bereiden, waarbij ook afstemming met het Openbaar Ministerie nodig was.

Het voorliggende ontwerpbesluit geeft gelegenheid om nader te bezien of het bestaande instrumentarium dient te worden aangevuld met extra bevoegdheden tot bestuursrechtelijke sanctionering, in het bijzonder via het instrument van de bestuurlijke boete. De Afdeling mist in de toelichting bij het ontwerpbesluit echter een beschouwing over de voortgang van het besluitvormingsproces omtrent de invoering van de bestuurlijke boete en over de wenselijkheid van aanvulling van het instrumentarium op dit punt.

De Afdeling adviseert om de toelichting op het voorgaande punt aan te vullen.

De Afdeling advisering van de Raad van State heeft een opmerking bij het ontwerpbesluit en adviseert daarmee rekening te houden voordat een besluit wordt genomen.


De vice-president van de Raad van State

Voetnoten 

(1) Staatsblad 2024, 242.
(2) Staatsblad 2025, 45.
(3) Staatscourant 2025, 15783.
(4) Conclusie van advocaat-generaal Wattel van 11 maart 2020, ECLI:NL:RVS:2020:738. Deze conclusie gaat over de weigering door de Nederlandse Voedsel- en Warenautoriteit om in te gaan op het verzoek van Greenpeace tot handhaving van de EU-Houtverordening jegens een aantal houtimporterende bedrijven die in het verleden hout hebben geïmporteerd zonder de door die Verordening vereiste voorzorg te betrachten om te voorkomen dat illegaal gekapt hout op de interne markt komt. Advocaat generaal Wattel acht de mogelijkheid van bestuurlijke beboeting noodzakelijk met het oog op effectieve handhaving.
(5) Staatscourant 2025, 15783.