Wijziging van de Wet structuur uitvoeringsorganisatie werk en inkomen (SUWI) in verband met het versterken van de arbeidsmarktinfrastructuur.

Bij Kabinetsmissive van 19 maart 2026, no.2026000604, heeft Uwe Majesteit, op voordracht van de Minister van Sociale Zaken en Werkgelegenheid, bij de Afdeling advisering van de Raad van State ter overweging aanhangig gemaakt het voorstel van wet houdende wijziging van de Wet structuur uitvoeringsorganisatie werk en inkomen in verband met de versterking van de arbeidsmarktinfrastructuur en enkele wijzigingen in de Algemene wet bestuursrecht van technische aard, met memorie van toelichting.

Het wetsvoorstel beoogt de arbeidsmarktinfrastructuur te versterken door een aantal knelpunten weg te nemen in met name de governance van de publiek-private samenwerking in de arbeidsmarktregio en in de wettelijke bevoegdheden van het UWV. Ook voorziet het voorstel in de introductie van het Werkcentrum als regionaal loket voor werkzoekenden, werkenden en werkgevers.

De Afdeling advisering van de Raad van State onderschrijft het belang van een actieve toeleiding naar werk en een betere matching op de arbeidsmarkt. Het is echter de vraag in hoeverre het voorstel hierin effectief voorziet. Ook merkt de Afdeling op dat de toelichting niet ingaat op welke alternatieve structuren zijn overwogen, op de uitvoerbaarheid van het voorstel voor het UWV en gemeenten, en op andere relevante aspecten.

In verband hiermee is aanpassing nodig van de toelichting, en zo nodig van het voorstel.

1. Inhoud van het voorstel

Het wetsvoorstel is gericht op versterking van de arbeidsmarktinfrastructuur. Beoogd wordt om werkenden, werkzoekenden en werkgevers toegang te bieden tot passende, herkenbare en laagdrempelige dienstverlening op het gebied van werk en scholing. De focus ligt daarbij op het versterken van de samenwerking in de regionale arbeidsmarkt en het wegnemen van belemmeringen om passende dienstverlening te bieden. Dit moet leiden tot snellere, betere en duurzamere matches op de arbeidsmarkt. “(zie noot 1)”

Het voorstel bevat maatregelen om een aantal knelpunten weg te nemen. “(zie noot 2)” De wettelijke grondslag voor samenwerking in de arbeidsmarktregio’s wordt verbreed. Deze verbreding is zowel inhoudelijk als wat betreft de samenwerkende partijen, nu ook onder meer onderwijsinstellingen zijn betrokken. De regietaak van de centrumgemeente van de arbeidsmarktregio wordt op wetsniveau geregeld, terwijl het UWV als taak krijgt de regionale samenwerking te ondersteunen.

Verder komt er in elke arbeidsmarktregio één regionaal loket waar informatie en advies wordt verstrekt aan werkenden, werkzoekenden en werkgevers: het Werkcentrum. Tot slot worden het UWV en gemeenten beter in staat gesteld om gezamenlijk op te trekken en worden voor het UWV de mogelijkheden verruimd om passende dienstverlening te bieden aan werkzoekenden.

2. Effectiviteit van het voorstel

De Afdeling onderschrijft het belang van betere toeleiding naar werk en matching op de arbeidsmarkt. Dit geldt niet alleen voor de individuele werkzoekende en werkgever, maar heeft ook bredere betekenis. Een actieve doorverwijzing naar bijvoorbeeld tekortberoepen kan bijdragen aan een kortere werkloosheidsduur en het oplossen van knelpunten op de arbeidsmarkt voor werkgevers. Scholing kan worden geboden om werknemers te leiden naar functies waar voldoende vraag naar is. Een (pro)actieve begeleiding en voldoende maatwerk kunnen op die manier ook het beroep op uitkeringen en andere sociale voorzieningen verminderen.

De Afdeling merkt op dat het positief is dat onderwijsinstellingen meer betrokken worden bij het regionale arbeidsmarktbeleid, zodat de aansluiting op opleidingsmogelijkheden wordt verbeterd. Het is echter de vraag in hoeverre met dit voorstel effectief wordt voorzien in een arbeidsmarktinfrastructuur die bijdraagt aan een betere matching en actieve toeleiding naar werk. Hiervoor is het van belang dat vooral het UWV een actievere rol gaat spelen.

De voorgestelde aanpak beperkt zich wat dit betreft tot een nadere uitwerking van bestaande bevoegdheden en de introductie van enkele nieuwe bevoegdheden in de Wet SUWI. De aandacht gaat daarbij vooral uit naar de governance van de publiek-private samenwerking in de arbeidsmarktregio en de taken en bevoegdheden die partijen in dat verband hebben. Uit de toelichting blijkt niet wat de verwachte effecten van het voorstel zijn voor werkzoekenden, werkenden en werkgevers.

De Afdeling adviseert om in de toelichting nader in te gaan op de geschiktheid en effectiviteit van de voorgestelde aanpak om te komen tot een arbeidsmarktinfrastructuur die voorziet in een actieve toeleiding naar werk en betere matches op de arbeidsmarkt.

3. Bestuurlijke vormgeving

In het voorstel krijgt de reeds bestaande positie van centrumgemeenten een wettelijke grondslag. Het voorstel regelt de arbeidsmarktinfrastructuur in de Wet SUWI, die de samenwerking tussen het UWV, de SVB en de gemeenten reguleert met betrekking tot werkzoekenden en werkgevers. Het borduurt daarmee voort op de bestaande geleidelijk gegroeide regelgeving.

De Afdeling merkt op dat de toelichting niet ingaat op de vraag welke alternatieve structuren zijn overwogen, zoals aansluiting bij de Wet gemeenschappelijke regelingen of een aparte ‘Wet op de regulering van de arbeidsmarkt’. In dit verband valt ook op dat in de toelichting geen aandacht wordt besteed aan de uitvoeringstoetsen van het UWV en de VNG en de betrokkenheid van het ministerie van BZK, noch op de aanpassingen naar aanleiding daarvan, waaronder die ten aanzien van de regierol van centrumgemeenten.

Daarnaast is aandacht nodig voor sociaal-culturele aspecten die in dit verband een rol spelen, zoals de wendbaarheid van werknemers en werkgevers, en voor de vraag of wet- en regelgeving aan activering in de weg kunnen staan. “(zie noot 3)” Een gezamenlijke openbare verantwoording van de betrokken partijen over de werkwijze en de daarmee bereikte resultaten kan hieraan bijdragen. Ook bij de evaluatie zou daaraan aandacht kunnen worden besteed.

De Afdeling adviseert om hierop in de toelichting nader in te gaan en zo nodig het voorstel aan te passen.

De Afdeling advisering van de Raad van State heeft een aantal opmerkingen bij het voorstel en adviseert daarmee rekening te houden voordat het voorstel bij de Tweede Kamer der Staten-Generaal wordt ingediend.


De vice-president van de Raad van State

Voetnoten

(1) Memorie van toelichting, paragraaf 1.
(2) Zie nader de memorie van toelichting, paragraaf 3.
(3) Zie bijvoorbeeld UWV, ‘Knelpuntenbrief 2026’, juni 2026.