Wijziging van het Besluit uitvoering Pensioenwet en Wet verplichte beroepspensioenregeling in verband met gegevensverstrekking voor keuzebegeleiding bij pensioenen en tot wijziging van het Besluit financieel toetsingskader pensioenfonds.

Bij Kabinetsmissive van 15 april 2024, no.2024000954, heeft Uwe Majesteit, op voordracht van de Minister voor Armoedebeleid, Participatie en Pensioenen, bij de Afdeling advisering van de Raad van State ter overweging aanhangig gemaakt het ontwerpbesluit tot wijziging van het Besluit uitvoering Pensioenwet en Wet verplichte beroepspensioenregeling in verband met gegevensverstrekking voor keuzebegeleiding bij pensioenen en tot wijziging van het Besluit financieel toetsingskader pensioenfondsen in verband met een grondslag voor afwijking van de jaarlijkse haalbaarheidstoets, met nota van toelichting.

Het ontwerpbesluit wijzigt het Besluit uitvoering Pensioenwet en de Wet verplichte beroepspensioenregeling (hierna: Uitvoeringsbesluit). Om een goede begeleiding mogelijk te maken bij pensioenkeuzes, regelt het ontwerpbesluit welke gegevens het pensioenregister deelt met de pensioenuitvoerder, wie de verwerkingsverantwoordelijke is en op welke wijze bij dat laatste zo nodig taken worden verdeeld.

Daarnaast wijzigt het ontwerpbesluit het Besluit financieel toetsingskader pensioenfondsen. Deze wijziging maakt het mogelijk onder voorwaarden af te zien van het uitvoeren van een jaarlijkse haalbaarheidstoets.

Omdat het voor de rechtmatigheid van de gegevensverwerking in het licht van de Algemene verordening gegevensbescherming (AVG) essentieel is dat daarvoor een duidelijk kenbare grondslag bestaat, adviseert de Afdeling advisering van de Raad van State deze alsnog uitdrukkelijk in de toelichting te vermelden.

In verband hiermee is aanpassing van de nota van toelichting wenselijk.

1. Inhoud van het voorstel

Veel mensen hebben moeite met het maken van pensioenkeuzes. (zie noot 1) Om te bevorderen dat deze keuzes weloverwogen en passend kunnen worden gemaakt,  is in de Pensioenwet (PW) en in de Wet verplichte beroepspensioenregeling (Wvb) bepaald dat (gewezen) deelnemers, gewezen partners of pensioengerechtigden een pensioenuitvoerder kunnen verzoeken adequate begeleiding te bieden bij het maken van een keuze binnen de pensioenovereenkomst. (zie noot 2)

Voor een goede uitvoering van deze begeleiding is het van belang dat de pensioenuitvoerder weet heeft van de opgebouwde pensioenaanspraken van de betreffende (gewezen) deelnemer, gewezen partner of pensioengerechtigde, ook voor zover deze aanspraken bij andere pensioenuitvoerders zijn opgebouwd. Om dit eenvoudig te realiseren, is in de PW en in de Wvb bepaald dat het pensioenregister, op verzoek van de (gewezen) deelnemer, gewezen partner of pensioengerechtigde, de betreffende gegevens over pensioenaanspraken en pensioenrechten deelt met de door laatstgenoemden aangewezen pensioenuitvoerder. (zie noot 3)

Dit ontwerpbesluit regelt de privacy- en gegevensdelingswaarborgen die voor deze  gegevensverstrekking noodzakelijk zijn. (zie noot 4) Het ontwerpbesluit wijzigt daartoe het Uitvoeringsbesluit en regelt daarin:
i. welke gegevens het pensioenregister deelt met de pensioenuitvoerder;
ii. wie in dat verband verwerkingsverantwoordelijke in de zin van de AVG is of zijn;
iii. de wijze waarop de taken worden verdeeld als sprake is van verschillende verwerkingsverantwoordelijken.

Daarnaast maakt het ontwerpbesluit het mogelijk, door wijziging van het Besluit financieel toetsingskader pensioenfondsen, om bij ministeriële regeling voorwaarden te stellen waaronder pensioenfondsen, in het kader van de transitie naar een nieuw pensioenstelsel, mogen afzien van het uitvoeren van een jaarlijkse haalbaarheidstoets.

2. Grondslag voor gegevensverwerking

De Afdeling constateert dat uit het ontwerpbesluit volgt dat het pensioenregister gegevens uitsluitend deelt met de aangewezen pensioenuitvoerder als de betreffende (gewezen) deelnemer, gewezen partner of pensioengerechtigde de pensioenuitvoerder heeft verzocht om keuzebegeleiding en toestemming heeft gegeven voor gegevensdeling. (zie noot 5) Het delen van gegevens gebeurt immers op verzoek van die betrokkene.

In de nota van toelichting wordt beschreven hoe deze gegevensverstrekking in de praktijk plaatsvindt. De betrokkene logt in op de (digitale) MijnOmgeving van de pensioenuitvoerder en, via een hiertoe aangeboden knop en na identificatie via DigiD, verzoekt hij of zij het pensioenregister om zijn of haar gegevens te delen. Die gegevens worden opgehaald en in de MijnOmgeving van de pensioenuitvoerder betrokken. (zie noot 6)

Hoewel uit de voorgestelde wijziging en de beschreven werkwijze in de praktijk impliciet al volgt dat de grondslag voor de hier aan de orde zijn gegevensverwerking berust op toestemming van de betrokkene, blijkt dit niet expliciet uit de nota van toelichting. Omdat het voor de rechtmatigheid van de gegevensverwerking in het licht van de AVG essentieel is dat daarvoor een duidelijk kenbare grondslag bestaat, adviseert de Afdeling om in de nota van toelichting de grondslag voor de hier aan de orde zijnde gegevensverwerking alsnog uitdrukkelijk te vermelden.

De Afdeling advisering van de Raad van State heeft een opmerking bij het ontwerpbesluit en adviseert daarmee rekening te houden voordat een besluit wordt genomen.

De vice-president van de Raad van State

Nader rapport (reactie op het advies) van 14 juni 2024

2. Grondslag voor gegevensverwerking

Naar aanleiding van het bovenstaande is de nota van toelichting gewijzigd om te benoemen dat de toestemming van de betrokkene en dus artikel 6, eerste lid, onder a, van de AVG geldt als grondslag voor de gegevensverwerking.

Naast aanpassingen die voortvloeien uit het advies van de Afdeling is van de gelegenheid gebruikgemaakt om enkele redactionele wijzigingen in de nota van toelichting door te voeren.

Ik bied U hierbij het ontwerpbesluit en de gewijzigde nota van toelichting aan en verzoek U overeenkomstig dit ontwerp te besluiten.

De Minister voor Armoedebeleid, Participatie en Pensioenen

Voetnoten

(1) Kamerstukken II 2021/22, 36067, nr. 7, p. 127.
(2) Artikel 48a PW; artikel 59a Wvb.
(3) Artikel 51, tweede lid, aanhef en onder b, PW; artikel 62, tweede lid, aanhef en onder b, Wvb; Deze artikelen zijn het gevolg van een bij de Wet toekomst pensioenen aangenomen amendement van Stoffer: Kamerstukken II 2022/23, 36067, nr. 67.
(4) Nota van toelichting, paragraaf 2.1.
(5) Artikel 51, tweede lid, aanhef en onder b, PW; artikel 62, tweede lid, aanhef en onder b, Wvb.
(6) Nota van toelichting, paragraaf 2.2.