Wijziging van enige uitvoeringsbesluiten op het gebied van de belastingen en enige andere besluiten.

Bij Kabinetsmissive van 16 november 2022, no.2022002482, heeft Uwe Majesteit, op voordracht van de Staatssecretaris van Financiën, bij de Afdeling advisering van de Raad van State ter overweging aanhangig gemaakt het ontwerpbesluit tot wijziging van enige uitvoeringsbesluiten op het gebied van de belastingen en enige andere besluiten, met nota van toelichting.

In het ontwerpbesluit is een aantal wijzigingen opgenomen van enkele uitvoeringsbesluiten op het terrein van belastingen en douane, het uitvoeringsbesluit kostenverrekening gegevensuitwisseling Wet waardering onroerende zaken en het besluit zorgverzekering BES. De wijzigingen vloeien onder andere voort uit de Wet inkomstenbelasting 2001 (Wet IB 2001), de aanwijzing van de Dienst Wegverkeer, de Wet delegatiebepaling geen invorderingsrente in specifieke gevallen, de Fiscale verzamelwet 2023 en het Belastingplan 2023.

De Afdeling advisering van de Raad van State maakt een opmerking over het voorstel om het college van burgemeester en wethouders aan te wijzen als bestuursorgaan dat de WOZ-waarde en de bijbehorende temporele en meta-kenmerken mag gebruiken voor een ander, bij gemeentelijke verordening geregeld gebruiksdoel. Daarnaast wijst zij op het ontbreken van uitvoeringstoetsen bij twee voorgestelde maatregelen.

In verband daarmee is aanpassing van de tekst van het ontwerpbesluit en de toelichting wenselijk.

1. Gebruik WOZ-waardegegeven voor een ander doel dan belastingheffing

Het ontwerpbesluit bevat een voorstel om het college van burgemeester en wethouders aan te wijzen als bestuursorgaan dat de WOZ-waarde en de bijbehorende temporele en meta-kenmerken mag gebruiken voor een ander, bij gemeentelijke verordening geregeld gebruiksdoel.

De nota van toelichting bevat een omschrijving van de inhoud van het voorstel, maar geeft onvoldoende inzicht in de aanleiding en de noodzaak om dit te regelen en waarom dit nodig is per 1 januari 2023. (zie noot 1) De Afdeling adviseert om de toelichting op dit punt aan te vullen.

De aanwijzing is gebaseerd op een delegatiegrondslag in de Wet waardering onroerende zaken. Op basis van die grondslag is het mogelijk om bij algemene maatregel van bestuur (amvb) bestuursorganen aan te wijzen die bevoegd zijn tot gebruik van een waardegegeven of de daarbij behorende temporele en meta-kenmerken ten behoeve van de bij die amvb aan te wijzen doeleinden. (zie noot 2)

Het ontwerpbesluit beoogt deze doeleinden nader aan te wijzen bij gemeentelijke verordening, in plaats van bij de amvb. (zie noot 3) De toelichting noemt één concreet doeleinde als voorbeeld. (zie noot 4) Het wordt niet doelmatig geacht om alle doeleinden waarvoor gemeenten het waardegegeven nodig hebben ter uitvoering van aan hen opgedragen taken bij amvb aan te wijzen. (zie noot 5) Tevens wordt opgemerkt dat het ook om toekomstige taken kan gaan. (zie noot 6)

De delegatiegrondslag in de Wet waardering onroerende zaken biedt echter geen ruimte voor het verder delegeren van de aan te wijzen doeleinden naar lagere regelgeving, zoals een gemeentelijke verordening. De delegatiegrondslag is ook niet bedoeld om mogelijke toekomstige gebruiksdoelen onder haar werking te brengen.

Gelet op het voorgaande adviseert de Afdeling om het conceptbesluit aan te passen door in het voorgestelde artikel 10, eerste lid, onderdeel k, van het Uitvoeringsbesluit kostenverrekening en gegevensuitwisseling Wet waardering onroerende zaken de delegatie naar de gemeentelijke verordening te schrappen en het onderdeel te voorzien van een concrete omschrijving van het specifieke gebruiksdoel of de specifieke gebruiksdoelen waarvoor het college deze gegevens mag verwerken.

2. Uitvoeringstoetsen

De toelichting vermeldt dat de maatregelen in het ontwerpbesluit door de Belastingdienst zijn beoordeeld met een uitvoeringstoets en dat de Belastingdienst alle maatregelen uitvoerbaar acht per de voorgestelde data van inwerkingtreding. (zie noot 7) Uit de bij het ontwerpbesluit gevoegde uitvoeringstoetsen volgt echter dat de Belastingdienst een tweetal maatregelen niet heeft beoordeeld op uitvoerbaarheid. De nota van toelichting is op dit punt daarom onvolledig.

Het betreft twee maatregelen die te maken hebben met de box 3-heffing over vermogensbestanddelen in het buitenland. (zie noot 8) Deze per 1 januari 2023 ingaande maatregelen zullen worden betrokken in de voor het jaar 2023 aangekondigde herijking van de uitvoeringstoets op de overbruggingswetgeving box 3, aldus de uitvoeringstoets. Voor deze twee maatregelen ontbreekt derhalve op dit moment inzicht in de uitvoerbaarheid, terwijl, zoals de Afdeling ook heeft benadrukt in haar advies bij het Belastingplan 2023, uitvoeringsaspecten, zeker ook in de context van box 3, cruciaal zijn bij invoering van nieuwe regelgeving. (zie noot 9)

De Afdeling adviseert de toelichting aan te passen door nader in te gaan op het voorgaande en zo nodig het ontwerpbesluit aan te passen.

De Afdeling advisering van de Raad van State heeft een aantal opmerkingen bij het ontwerpbesluit en adviseert daarmee rekening te houden voordat een besluit wordt genomen.

De vice-president van de Raad van State

Nader rapport (reactie op het advies) van 20 december 2022

1. Gebruik WOZ-waardegegeven voor een ander doel dan belastingheffing

Gelet op de constatering van de Afdeling dat de delegatiegrondslag in de Wet waardering onroerende zaken geen ruimte biedt voor het verder delegeren van de aan te wijzen doeleinden naar lagere regelgeving, zoals een gemeentelijke verordening, en gezien het advies om het conceptbesluit aan te passen door de delegatie naar de gemeentelijke verordening te schrappen en te voorzien van een concrete omschrijving van het specifieke gebruiksdoel, neemt het kabinet de voorgestelde maatregel in heroverweging. Om deze reden haalt het kabinet de voorgestelde maatregel eruit en wijzigt daarmee het Eindejaarbesluit 2022.

Het schrappen van de gemeentelijke verordening uit de al bestaande besluittekst is niet aan de orde, omdat richting gemeenten als noodzakelijke voorwaarde voor het aanwijzen als bevoegd bestuursorgaan het neerleggen van de gemeentelijke taak in de eigen gemeentelijke verordening als noodzakelijke voorwaarde is gesteld. Daarbij lijkt de delegatiegrondslag in de Wet waardering onroerende zaken niet langer in overeenstemming te zijn met het huidige en met het gewenste gebruik van het waardegegeven door bestuursorganen. Dit punt wordt meegenomen in het evaluatieonderzoek naar de Basisregistratie waarde onroerende zaken (BR WOZ) dat naar waarschijnlijk begin 2023 van start gaat. Het waardegegeven mag immers uit de BR WOZ worden verstrekt aan afnemers zijnde bestuursorganen die op grond van een wettelijk voorschrift, waaronder een gemeentelijke verordening, het waardegegeven mogen gebruiken. Bij de heroverweging worden de uitkomsten van het evaluatieonderzoek betrokken.

2. Uitvoeringstoetsen

De aanpassing van de regels ter voorkoming van dubbele belastingheffing betreft een gewijzigde berekenings-systematiek. De systematiek zoals die is opgenomen in het Besluit voorkoming dubbele belasting 2001 sluit namelijk niet volledig aan bij de berekeningswijze in de Overbruggingswet box 3. Daarnaast wordt de voorkomingssystematiek in box 3 aangepast voor wat betreft de wijze waarop het heffingvrije vermogen wordt toegerekend aan het rendement over binnenlands respectievelijk buitenlands vermogen. De Belastingdienst is nog niet in de gelegenheid geweest om bedoelde maatregelen te toetsen op hun uitvoerbaarheid. Niettemin is de verwachting dat deze maatregelen betreffende de box-3-heffing over vermogensbestanddelen in het buitenland uitvoerbaar zullen blijken. Met hun inwerkingtreding wordt immers een anders aanwezige juridische kwetsbaarheid in het stelsel op het punt van voorkoming van dubbele heffing weggenomen. Mitsdien komen, naar nu wordt ingeschat, de maatregelen het verkeer tussen betrokken belastingplichtigen en de inspecteur ten goede, alsook de handhaafbaarheid. Een soortgelijke maatregel is getroffen ter zake van de herstelwetgeving voor box 3, reden waarom nu wordt aangenomen dat onderhavige bepalingen ook met adequate iv-ondersteuning zullen kunnen worden uitgevoerd, nu de daartoe noodzakelijke systeemaanpassingen reeds in het kader van box-3-herstelwetgeving zijn gedaan. Ook  met betrekking tot de aanpassing van de voorkomingssystematiek wordt thans geen probleem op het punt van (systeem)maakbaarheid of handhaafbaarheid voorzien. De uitvoeringsgevolgen zullen evenwel eerst met meer precisie in beeld kunnen worden gebracht bij de (aangekondigde) herijking van de uitvoeringstoets die ziet op de Overbruggingswet box 3.

Ten slotte zijn enkele redactionele wijzigingen in het ontwerpbesluit en de nota van toelichting aangebracht.

Ik moge U hierbij het gewijzigde ontwerpbesluit en de gewijzigde nota van toelichting doen toekomen en U verzoeken overeenkomstig dit ontwerp te besluiten.

De Staatssecretaris van Financiën

Voetnoten
(1) Nota van toelichting, onderdeel 2.5.
(2) Artikel 37h Wet waardering onroerende zaken.
(3) Voorgesteld artikel VIII.
(4) Nota van toelichting, artikelsgewijze toelichting op artikel VIII: voor de handhaving van de uitvoering van de opkoopbescherming volgend uit de gemeentelijke Huisvestingsverordening op grond van de Huisvestingswet 2014 is het noodzakelijk dat gemeenten beschikken over het waardegegeven om de waarde van een woonruimte vast te stellen.
(5) Nota van toelichting, onderdeel 2.5, onder Advies en consultatie.
(6) Nota van toelichting, artikelsgewijze toelichting op artikel VIII.
(7) Nota van toelichting, onderdeel 5.
(8) De eerste maatregel betreft het in lijn met het voorstel Overbruggingswet box 3 brengen van de vermindering voor inkomen uit sparen en beleggen met betrekking tot de rendementsgrondslag in het buitenland die op grond van de vrijstellingsmethode wordt verleend. De tweede maatregel betreft het zodanig aanpassen van de voorkomingssystematiek in box 3 dat vanaf 1 januari 2023 bij het bepalen van de vermindering het heffingvrije vermogen niet langer volledig wordt toegerekend aan het binnenlandse deel van de rendementsgrondslag.
(9) Advies van de Afdeling advisering van de Raad van State van 12 september 2022 over het Belastingplan 2023 (W06.22.0178/III), Kamerstukken II 2022/23, 36202, nr. 4.