Wijziging van het Warenwetbesluit informatie levensmiddelen en het Warenwetbesluit bestuurlijke boeten in verband met het wijzigen van de voorwaarden waaronder een voedselkeuzelogo mag worden gebezigd.

Bij Kabinetsmissive van 10 oktober 2022, no.2022002190, heeft Uwe Majesteit, op voordracht van de Minister van Volksgezondheid, Welzijn en Sport, bij de Afdeling advisering van de Raad van State ter overweging aanhangig gemaakt het Ontwerpbesluit houdende wijziging van het Warenwetbesluit informatie levensmiddelen en het Warenwetbesluit bestuurlijke boeten in verband met het wijzigen van de voorwaarden waaronder een voedselkeuzelogo mag worden gebezigd, met nota van toelichting.

Het ontwerpbesluit introduceert de mogelijkheid van het bij ministeriële regeling aanwijzen van Nutri-Score als voedselkeuzelogo.

De Afdeling advisering van de Raad van State wijst op enkele onduidelijkheden in het voorstel die een nadere toelichting behoeven. Zo is het onduidelijk wat is gedaan met adviezen van het wetenschappelijk comité en de Gezondheidsraad, of er rekening is gehouden met de Unierechtelijke aspecten en waarom wordt afgeweken van de vaste verandermomenten, mede gelet op de beoogde pilots. In verband daarmee is aanpassing van de toelichting nodig.

1. Wetenschappelijk comité en Gezondheidsraad

Met het voorstel wordt het Warenwetbesluit informatie levensmiddelen gewijzigd om de mogelijkheid te creëren Nutri-Score aan te wijzen als voedselkeuzelogo. Een onafhankelijk wetenschappelijk comité is ingesteld om advies te geven over het algoritme achter Nutri-Score en de impact van Nutri-Score op de volksgezondheid. (zie noot 1) Op 26 juli 2022 is een update voor het algoritme van Nutri-Score door het wetenschappelijk comité gepubliceerd. (zie noot 2)

In een debat van de vaste kamercommissie voor Volksgezondheid, Welzijn en Sport inzake preventief gezondheidsbeleid bleek dat de Staatssecretaris vóór de definitieve beslissing over het aanwijzen van Nutri-Score als voedselkeuzelogo wilde wachten op het advies van het wetenschappelijk comité en een reflectie daarop van de Gezondheidsraad. (zie noot 3) Het valt de Afdeling op dat er in het voorstel niets is toegelicht over (de uitkomsten van de) advisering door het wetenschappelijk comité.

De Afdeling adviseert hierop in de toelichting nader in te gaan.

2. Unierechtelijke aspecten

De Nutri-Score is een voedingsclaim zoals bedoeld in artikel 2, tweede lid, onder 4, van Verordening (EG) Nr. 1924/2006. (zie noot 4) Op grond van artikel 8, eerste lid, van deze verordening zijn alleen de voedingsclaims toegestaan die in de bijlage bij de verordening zijn opgenomen.

De voedingsclaims in deze bijlage hebben betrekking op uitsluitend de hoeveelheid energie van een levensmiddel of op de hoeveelheid van één stof of nutriënt. Het voedselkeuzelogo Nutri-Score valt daarbuiten, omdat de gehele samenstelling van een levensmiddel hierbij in acht wordt genomen. De verhouding van het voorstel tot genoemde verordening behoeft toelichting, evenals de kennisgeving (zie noot 5), dan wel notificatie (zie noot 6) van dit voorstel en/of de ministeriële regeling.

De Afdeling adviseert in de toelichting op de Unierechtelijke aspecten in te gaan.

3. Inwerkingtreding en pilots

Momenteel bestaat er geen specifieke wettelijke grondslag voor het gebruik van Nutri-Score als voedselkeuzelogo. Het voorstel verandert dit en treedt zo spoedig mogelijk na publicatie in werking. (zie noot 7)

De Afdeling mist in de toelichting een duidelijke reden om af te wijken van de vaste verandermomenten. De toelichting vermeldt dat om aanzienlijke ongewenste nadelen voor de levensmiddelenbranche te voorkomen er wordt afgeweken van de vaste verandermomenten. De vraag rijst welke nadelen hiermee worden bedoeld en waarom deze met spoedige inwerkingtreding worden weggenomen. In dat verband constateert de Afdeling dat het voornemen bestaat om pilots te houden voor de implementatie van Nutri-Score als voedselkeuzelogo. (zie noot 8) Dit roept de vraag op of het de bedoeling is deze pilots te houden voordat tot inwerkingtreding van de wijziging respectievelijk tot aanwijzing van Nutri-Score als voedselkeuzelogo wordt overgegaan en hoe dit zich vervolgens verhoudt tot het Unierecht en de daaruit voortvloeiende stand still-plicht (zie hiervoor punt b).

De Afdeling adviseert in de toelichting hierop nader in te gaan.

De Afdeling advisering van de Raad van State heeft een aantal opmerkingen bij het ontwerpbesluit en adviseert daarmee rekening te houden voordat een besluit wordt genomen.

De vice-president van de Raad van State

Nader rapport (reactie op het advies) van 25 april 2023

De Afdeling advisering van de Raad van State heeft geadviseerd om de nota van toelichting van het ontwerp-besluit op enkele punten te verduidelijken. Naar aanleiding van bovenvermeld advies, is aanvullend toegelicht op welke manier rekening is gehouden met Unierechtelijke aspecten, wat de uitkomst is van de adviezen van het wetenschappelijk comité en de Gezondheidsraad en waarom wordt afgeweken van de vaste verandermomenten.

Ik moge U hierbij het ontwerp-besluit en de gewijzigde nota van toelichting doen toekomen en U verzoeken overeenkomstig dit ontwerp te besluiten.

De Minister van Volksgezondheid, Welzijn en Sport

Voetnoten

(1) https://www.rijksoverheid.nl/documenten/publicaties/2021/02/12/wetenschappelijk-comite-inzake-nutri-score
(2) https://www.rijksoverheid.nl/onderwerpen/voeding/documenten/publicaties/2022/06/29/ update-of-the-nutri-score-algorithm
(3) Kamerstukken II, 2021/22, 32793, nr. 604.
(4) Verordening (EG) nr. 1924/2006 van het Europees Parlement en de Raad van 20 december 2006 inzake voedings- en gezondheidsclaims voor levensmiddelen (PbEU 2006, L 404, en PbEU 2007, L 12).
(5) Artikel 23 Verordening (EG) Nr. 1924/2006.
(6) Richtlijn EU 2015/1535 van het Europees Parlement en de Raad van 9 september 2015 betreffende een informatieprocedure op het gebied van technische voorschriften en regels betreffende de diensten van de informatiemaatschappij (PbEU 2015, L 241).
(7) Artikel III.
(8) Kamerstukken II, 2021/22, 32793, nr. 604.