Tijdelijk besluit Europese interoperabiliteit notificatieapplicatie covid 19.

Bij Kabinetsmissive van 28 januari 2021, no.2021000161, heeft Uwe Majesteit, op voordracht van de Minister van Volksgezondheid, Welzijn en Sport, bij de Afdeling advisering van de Raad van State ter overweging aanhangig gemaakt het ontwerpbesluit houdende tijdelijke bepalingen in verband met de aanwijzing van de verwerkingsverantwoordelijke voor de uitwisseling van gegevens van de in artikel 6d van de Wet publieke gezondheid bedoelde notificatieapplicatie en notificatieapplicaties die worden gebruikt door andere lidstaten van de Europese Unie (Tijdelijk besluit Europese interoperabiliteit notificatieapplicatie covid-19), met nota van toelichting.

Het ontwerpbesluit betreft de interoperabiliteit van de notificatieapplicatie (hierna: Coronamelder of app), die in het bron- en contactonderzoek wordt gebruikt, met vergelijkbare apps van andere lidstaten van de Europese Unie. De Tijdelijke wet notificatieapplicatie covid-19 biedt hiervoor een grondslag. (zie noot 1) Deze uitwisseling van positieve testresultaten via gepseudonimiseerde codes gebeurt via de European Union Federated Gateway Service (hierna: federatieve gateway) waar deelnemende lidstaten op zijn aangesloten.

De wet regelt ook dat bij algemene maatregel van bestuur in ieder geval de verwerkingsverantwoordelijke wordt aangewezen als de gegevens worden uitgewisseld met andere lidstaten via de federatieve gateway. (zie noot 2) Het ontwerpbesluit voorziet hierin. De toelichting gaat daarnaast in op de wijze waarop de uitwisseling van de gegevens plaatsvindt en welke waarborgen daarbij zijn getroffen.

De Afdeling advisering van de Raad van State maakt een opmerking over het beginsel van dataminimalisatie. In verband daarmee is aanpassing wenselijk van de toelichting.

Uit de toelichting blijkt dat Nederland ervoor heeft gekozen om alle gepseudonimiseerde codes die door gebruikers van de Coronamelder zijn geüpload naar de backend server te delen met de federatieve gateway. Voor de gebruiker van de Coronamelder ontbreekt de keuze tussen het delen van zijn positieve testresultaat door middel van gepseudonimiseerde codes met alleen de Coronamelder of ook met apps van andere lidstaten via de federatieve gateway. Gebruikers geven toestemming voor het uitwisselen van de codes met de federatieve gateway bij het downloaden van de app.

De Autoriteit Persoonsgegevens (AP) adviseerde de gebruiker wel deze keuze te bieden, of in elk geval toe te lichten waarom hiervoor niet is gekozen. (zie noot 3) In reactie hierop stelt de toelichting dat het bieden van de keuze aan de gebruiker ertoe zou leiden dat op de server onderscheid moet worden gemaakt tussen de gepseudonimiseerde codes van de verschillende gebruikers. Onderscheid tussen gebruikers die wel en gebruikers die geen toestemming hebben gegeven voor het delen van de codes met de federatieve gateway. (zie noot 4) Dit is niet wenselijk, volgens de toelichting, omdat dit afbreuk zou doen aan het beginsel van dataminimalisatie en het invloed zou hebben op de herleidbaarheid van gegevens. Als gebruikers hun gepseudonimiseerde codes niet willen delen met de federatieve gateway, dan kunnen zij het gebruik van de Coronamelder op elk moment beëindigen, zo stelt de toelichting.

De Afdeling merkt op dat het beginsel van dataminimalisatie hier verschillend kan worden uitgelegd en daarom niet een eenduidig antwoord geeft op de vraag of de keuze wel of niet aan de gebruiker moet worden aangeboden. Dataminimalisatie houdt in dat gegevens toereikend zijn, ter zake dienend en beperkt zijn tot wat noodzakelijk is. (zie noot 5) Dit wijst er enerzijds op dat, overeenkomstig de toelichting, niet meer gegevens worden verwerkt dan noodzakelijk door op de server de codes niet te onderscheiden naar de keuze van de gebruiker. Anderzijds kan ook worden betoogd dat dataminimalisatie, overeenkomstig het advies van de AP, er toe zou moeten leiden dat niet meer gegevens worden verwerkt dan noodzakelijk door niet alle gepseudonimiseerde codes met de federatieve gateway te delen.

De Afdeling adviseert in de toelichting in het licht van het voorgaande nader in te gaan op de gekozen invulling van het beginsel van dataminimalisatie.

De Afdeling advisering van de Raad van State heeft een opmerking bij het ontwerpbesluit en adviseert daarmee rekening te houden voordat een besluit wordt genomen.

De vice-president van de Raad van State

Nader rapport (reactie op het advies) van 13 april 2021

Naar aanleiding van het advies van de Afdeling is in de nota van toelichting verduidelijkt waarom de regering niet heeft gekozen voor de optie waarbij kan worden gedifferentieerd tussen het alleen verstrekken van gepseudonimiseerde codes aan andere gebruikers van CoronaMelder en het verstrekken van gepseudonimiseerde codes zowel andere gebruikers als de federatieve gateway.

De regering acht het van belang dat het inbouwen van een dergelijke optie weliswaar kan zorgen voor een mogelijke vermindering van het absolute aantal gepseudonimiseerde codes dat aan de federatieve gateway wordt verstrekt maar tegelijkertijd er wel voor zorgt dat in het kader van CoronaMelder meer gegevensverwerkingen plaatsvinden. Daarbij is overwogen dat de gepseudonimiseerde codes op de federatieve gateway niet herleidbaar zijn tot personen terwijl het inbouwen van de optie om te differentiëren mogelijkerwijs wel kan bijdragen aan het risico op herleidbaarheid. Alles overwegende meent de regering dan ook dat het vanuit privacyperspectief de voorkeur heeft om het aantal verwerkingen dat in het kader van CoronaMelder plaatsvindt zo beperkt mogelijk te houden.

De regering ziet echter ook, zoals de Afdeling terecht opmerkt, dat het beginsel van dataminimalisatie verschillend kan worden uitgelegd. Om mogelijke onduidelijkheid te voorkomen is dit begrip daarom geschrapt uit de nota van toelichting en is volstaan met een nadere onderbouwing van de keuze om geen extra verwerkingen in het kader van CoronaMelder te laten plaatsvinden.

Ik moge U hierbij het ontwerpbesluit en de gewijzigde nota van toelichting doen toekomen en U verzoeken overeenkomstig dit ontwerp te besluiten.

De Minister van Volksgezondheid, Welzijn en Sport

Voetnoten

(1) Artikel 6d, negende lid, Wpg.
(2) Artikel 6d, tiende lid, Wpg.
(3) Nota van toelichting, paragraaf 4.
(4) Nota van toelichting, paragraaf 4.
(5) Artikel 5, eerste lid, onder c, AVG.