Ontwerpbesluit reclame-uitingen financiële ondernemingen.

Bij Kabinetsmissive van 12 september 2002, no.02.004210, heeft Uwe Majesteit, op voordracht van de Minister van Financiën, bij de Raad van State ter overweging aanhangig gemaakt het ontwerpbesluit met nota van toelichting houdende het toekennen van bevoegdheden met betrekking tot reclame-uitingen van financiële ondernemingen (Besluit reclame-uitingen financiële ondernemingen).

Met het ontwerpbesluit wordt beoogd de regelingen voor het toezicht op de informatieverstrekking in de vorm van reclame-uitingen in de financiële sector aan consumenten verder te harmoniseren. Dit gebeurt door de Autoriteit Financiële Markten (Autoriteit-FM) de bevoegdheid te geven, regels te stellen met betrekking tot deze reclame-uitingen alsmede tot aan een afnemer te verstrekken informatie over klachten- en garantieregelingen. Thans bestaan voor deze bevoegdheid verschillende regimes: voor een deel van de sector is de Autoriteit-FM nu al terzake bevoegd, terwijl voor andere delen de desbetreffende regelgeving plaatsvindt bij algemene maatregel van bestuur of bij ministeriële regeling.

De Raad van State maakt opmerkingen over de betekenis van het grondrecht op vrijheid van meningsuiting voor door de Autoriteit-FM te stellen regels, over het gebruik door de Autoriteit-FM van de regelgevende bevoegdheid en over de verhouding tussen de Autoriteit-FM en de Minister van Financiën. In verband daarmee is hij van oordeel dat het ontwerpbesluit enige aanpassing behoeft.

1. Het grondrecht op vrijheid van meningsuiting

Het ontwerpbesluit geeft in artikel 2, eerste lid, de Autoriteit-FM de bevoegdheid regels te stellen met betrekking tot reclame-uitingen door financiële ondernemingen. Blijkens de nota van toelichting gaat het bij deze reclame-uitingen om informatie die de consument, als afnemer van financiële diensten, moet ondersteunen bij de door hem te maken keuzen. In eerste instantie zal het gaan om een aantal "relatief eenvoudige informatievoorschriften", naderhand zullen ook meer complexe wijzigingen aan de orde komen, aldus de toelichting. De Raad begrijpt uit de nota van toelichting dat de door de Autoriteit-FM te stellen regels in elk geval betrekking zullen hebben op de vorm van reclame-uitingen. De tekst van de toelichting sluit echter niet uit dat deze regels zich op enig moment ook uitstrekken tot de inhoud van reclame-uitingen. In verband met dat laatste merkt de Raad op dat de nota van toelichting niet ingaat op de vraag naar de verhouding tussen de aldus te stellen regels en het grondrecht op de vrijheid van meningsuiting. Dit recht is vastgelegd in artikel 7 van de Grondwet en in artikel 10 van het Europees Verdrag tot bescherming van de rechten van de mens en de fundamentele vrijheden, evenals in het daarmee overeenkomende artikel 19 van het Internationaal Verdrag inzake burgerrechten en politieke rechten.

Het college adviseert op de hiervoor bedoelde vraag in te gaan.

2. Overige criteria voor het gebruik van de bevoegdheid tot regelgeving door de Autoriteit-FM

Ingevolge artikel 2, eerste lid, van het ontwerpbesluit stelt de Autoriteit-FM regels "ten behoeve van een goed begrip" van de financiële dienst, het financiële product of de financiële onderneming die het aangaat. Volgens de artikelsgewijze toelichting zou het moeten gaan om regels die "nodig" zijn voor dat goede begrip. In het algemeen deel van de toelichting wordt opgemerkt dat de Autoriteit-FM met terughoudendheid gebruik moet maken van haar bevoegdheid tot het stellen van regels. De tekst van artikel 2 geeft meer ruimte dan blijkens de toelichting lijkt te zijn bedoeld. De Raad adviseert de tekst van artikel 2 en de toelichting met elkaar in overeenstemming te brengen.

3. De verhouding Autoriteit-FM - Minister van Financiën

a. Indien het de bedoeling is dat de Autoriteit-FM bij het stellen van regels verder zou kunnen gaan dan regels over organisatorische of technische onderwerpen, dient te zijn voorzien in de bevoegdheid tot goedkeuring door een minister.(zie noot 1)

De Raad adviseert om in de toelichting op dit punt in te gaan en het ontwerpbesluit voor zoveel nodig aan te passen.

b. Het ontwerpbesluit geeft de minister niet een goedkeuringsbevoegdheid. De toelichting gaat niet in op de vraag naar de gevolgen van eventuele bezwaren van de minister tegen een aan hem voorgelegd ontwerp. Zoals het ontwerpbesluit thans luidt, is de Autoriteit-FM na het overleg geheel vrij in het gebruik van haar regelstellende bevoegdheid. Daarvan uitgaande, adviseert de Raad in de toelichting in te gaan op de vraag naar de betekenis en de gevolgen van het overleg met de minister.

c. Ingevolge artikel 3 van het Overdrachtsbesluit toezicht op informatieverstrekking Wck, Wtk, Wtn en Wtv (hierna: Overdrachtsbesluit) moet de Autoriteit-FM vooraf overleg voeren met de Minister van Financiën over de inhoud van de vast te stellen regels. Blijkens het algemeen deel van de toelichting bij het ontwerpbesluit zal de minister de door de Autoriteit-FM voorgestelde regels beoordelen. Daarvoor worden als criteria genoemd: nut en noodzaak, de aanwezigheid van zelfregulering, de handhaving van een gelijk speelveld en de gevolgen van de administratieve lasten voor het bedrijfsleven. Tevens zal de Autoriteit-FM worden gevraagd in te gaan op de wijze waarop de sector de regels beoordeelt.

Het onderhavige ontwerpbesluit, noch het Overdrachtsbesluit bevat enig criterium voor de beoordeling door de minister. De Raad geeft in overweging de criteria waaraan de minister een voorgelegd ontwerp toetst in essentie op te nemen in het ontwerpbesluit zelf.

4. Voor redactionele kanttekeningen verwijst het college naar de bij het advies behorende bijlage.

De Raad van State geeft U in overweging in dezen een besluit te nemen, nadat met het vorenstaande rekening zal zijn gehouden.

De Vice-President van de Raad van State


Bijlage bij het advies van de Raad van State van 25 november 2002, no.W06.02.0402/IV, met redactionele kanttekeningen die de Raad in overweging geeft.

Ontwerpbesluit
- In artikel 1, onder d, "Onze Minister" en de bijbehorende omschrijving schrappen daar deze aanduiding verder in het besluit niet voorkomt.
- In artikel 1 van bijlagen A tot en met E, aangezien het daaropvolgende artikel 2 leidt tot bepaling van het boetebedrag door het oorspronkelijke bedrag met een factor te vermenigvuldigen, "Het bedrag" telkens vervangen door: De grondslag voor het bedrag.


Nader rapport (reactie op het advies) van 17 november 2021

Met dit ontwerpbesluit werd beoogd de (toentertijd nog uiteenlopende) regelingen voor het toezicht op de informatieverstrekking in de vorm van reclame-uitingen in de financiële sector aan consumenten verder te harmoniseren door de Autoriteit Financiële Markten de bevoegdheid te geven dienaangaande regels te stellen. Het ontwerp stamt nog uit de tijd van vóór de totstandkoming van de overkoepelende Wet financiële dienstverlening uit 2005, die op haar beurt in 2007 weer is opgegaan in de Wet op het financieel toezicht. Door het tijdsverloop kan niet meer precies worden vastgesteld wat indertijd de reden is geweest om het ontwerpbesluit niet door te zetten. Mogelijk hield dit verband met het feit dat ook al werd gewerkt aan de totstandkoming van de Wet op het financieel toezicht en, vooruitlopend op die wet, de Wet financiële dienstverlening. Wel staat vast dat is verzuimd op het advies van de Raad een nader rapport uit te brengen, wat met dit nader rapport wordt hersteld. Ook hier geldt dat vanwege de tijd die inmiddels is verstreken, het ontwerpbesluit niet actueel meer is en een inhoudelijke reactie op het advies van de Raad niet meer opportuun wordt geacht.

Daartoe gemachtigd door de ministerraad moge ik U verzoeken goed te vinden dat het advies van de Raad van State buiten verdere behandeling wordt gelaten en dat het onderhavige nader rapport tezamen met het advies van de Raad van State en het ontwerpbesluit en de daarbij behorende nota van toelichting, zoals deze aan de Afdeling advisering van de Raad van State zijn voorgelegd, openbaar wordt gemaakt.

De Minister van Financiën


Voetnoten

(1) Zie ook aanwijzing 124f van de Aanwijzingen voor de regelgeving.