Besluit maatregelen kunststof drankflessen.

Bij Kabinetsmissive van 15 juli 2019, no.2019000471, heeft Uwe Majesteit, op voordracht van de Staatssecretaris van Infrastructuur en Waterstaat, bij de Afdeling advisering van de Raad van State ter overweging aanhangig gemaakt het ontwerpbesluit tot wijziging van het Besluit beheer verpakkingen 2014 in verband met het opnemen van een doelstelling voor gescheiden inzameling voor kunststof drankflessen en het aanpassen van de artikelen over statiegeld op drankverpakkingen (Besluit maatregelen kunststof drankflessen), met nota van toelichting.

Het ontwerpbesluit voegt aan het Besluit beheer verpakkingen 2014 (hierna: Bbv 2014) een doelstelling toe voor de gescheiden inzameling van kunststof drankflessen met een inhoud van drie liter of minder. Producenten en importeurs moeten ervoor zorgen dat ten minste 90 gewichtsprocent van de door hen in de handel gebrachte flessen gescheiden wordt ingezameld. (zie noot 1) Daarnaast worden de bestaande artikelen over statiegeld op drankverpakkingen in het Bbv 2014 aangepast. Producenten en importeurs die kunststof water- en frisdrankflessen met een inhoud van drie liter of minder in de handel brengen worden verplicht om (vanaf een bij koninklijk besluit te bepalen datum) voor die flessen een statiegeldsysteem op te zetten. (zie noot 2)

De Afdeling advisering van de Raad van State maakt opmerkingen over de invoering van het statiegeldsysteem. In verband daarmee is aanpassing van de toelichting wenselijk.

Het Bbv 2014 bevat artikelen over statiegeld op drankverpakkingen. Deze artikelen zijn echter niet in werking getreden. Het ontwerpbesluit voorziet in aanpassing van deze artikelen, maar voorziet daarmee nog niet in de daadwerkelijke invoering van een statiegeldsysteem. Het moment van inwerkingtreding van de aangepaste artikelen moet nog worden bepaald bij koninklijk besluit. Blijkens de toelichting zal dat koninklijk besluit niet worden genomen als het verpakkende bedrijfsleven uiterlijk in 2020 door middel van onafhankelijk gevalideerde metingen aantoont dat met andere maatregelen dan een statiegeldsysteem wordt voldaan aan twee afgesproken prestatiedoelstellingen: een recyclingdoelstelling van 90% voor kleine kunststof flessen (minder dan één liter) en een doelstelling tot vermindering van het aandeel kleine kunststof flessen in het zwerfafval met 70-90%.

Uit de toelichting wordt niet duidelijk hoe ver het verpakkende bedrijfsleven op dit moment is met het behalen van deze doelstellingen en dus ook niet hoe groot de kans is dat aan beide doelstellingen in 2020 wordt voldaan. Voor zover de Afdeling bekend, zijn er geen gevalideerde cijfers over het percentage kleine kunststof flessen dat op dit moment wordt gerecycled. (zie noot 3) Er zijn al wel gevalideerde cijfers wat betreft de vermindering van het aandeel kleine kunststof flessen in het zwerfafval. Volgens twee monitoringsrapportages van Rijkswaterstaat was in 2018 sprake van een afname van het aandeel kleine kunststof flessen in het zwerfafval van 25% ten opzichte van de jaren 2016 en 2017. (zie noot 4)

In de toelichting dient te worden gemotiveerd waarom er op basis van de thans beschikbare cijfers van wordt uitgegaan dat er voor het verpakkende bedrijfsleven nog een reële kans is om met andere maatregelen dan een statiegeldsysteem uiterlijk in 2020 te voldoen aan de twee afgesproken prestatiedoelstellingen. En of er in zoverre nog wel voldoende reden is om te wachten met de beslissing over daadwerkelijke invoering van het statiegeldsysteem.

De Afdeling adviseert in de toelichting op het vorenstaande in te gaan.

De Afdeling advisering van de Raad van State heeft opmerkingen bij het ontwerpbesluit en adviseert daarmee rekening te houden voordat een besluit wordt genomen.

De vice-president van de Raad van State


Nader rapport (reactie op het advies) van 2 maart 2020

De Afdeling advisering van de Raad van State maakt opmerkingen over de invoering van het statiegeldsysteem. Zij adviseert in de toelichting te motiveren waarom er op basis van de thans beschikbare cijfers van wordt uitgegaan dat er voor het verpakkende bedrijfsleven nog een reële kans is om met andere maatregelen dan een statiegeldsysteem uiterlijk in 2020 te voldoen aan de twee afgesproken prestatiedoelstellingen. En of er in zoverre nog wel voldoende reden is om te wachten met de beslissing over daadwerkelijke invoering van het statiegeldsysteem.

Mede naar aanleiding van deze opmerkingen is in de toelichting bij het ontwerpbesluit een verwijzing opgenomen naar de kamerbrief ‘Aanpak kleine plastic flessen en blik in het zwerfafval’ van 27 september 2019. Daarin geeft het kabinet aan dat een statiegeldsysteem uiterlijk in het voorjaar van 2021 in werking zal moeten zijn. Aangezien het bedrijfsleven heeft aangegeven één jaar nodig te hebben voor de implementatie van een statiegeldsysteem voor plastic flessen, is besloten het beslismoment over invoering van statiegeld te vervroegen naar uiterlijk voorjaar 2020.

Daarnaast is van de gelegenheid gebruik gemaakt om in artikel II de datum van inwerkingtreding van de onderdelen a, b, c en d van artikel I te wijzigen van 1 januari 2021 naar 1 januari 2022. Op die manier wordt het verpakkende bedrijfsleven meer tijd geboden om maatregelen te treffen om te kunnen voldoen aan de doelstelling van 90% gescheiden inzameling van kunststof flessen.

Voorts is in de nota van toelichting verduidelijkt dat inzameling via de PMD-bak geen vorm van gescheiden inzameling is, maar een vorm van inzameling en nascheiding omdat het in de PMD-bak ingezamelde plastic verpakkingsafval (waaronder de kunststof drankfles), metaal (blikjes) en drankkartons eerst dient te worden nagescheiden (sorteren) alvorens het plastic, metaal en de kartons als afzonderlijke stroom voor recycling kan worden aangeboden. Daarbij is aangegeven dat in het kader van de implementatie van de Richtlijn Single Use Plastics de afweging zal worden gemaakt of van de mogelijkheid om afwijkingen van de norm van 90% gescheiden inzameling van kunststof flessen met een inhoud van 3 liter of minder toe te staan, gebruik zal worden gemaakt voor de inzameling van kunststof flessen via de PMD-bak.

Tenslotte is een redactionele wijziging in de titel van het ontwerp-besluit aangebracht, alsmede een cursivering van het begrip ‘drank’ in artikel I, onderdeel a, en is in de nota van toelichting een passage over de notificatie van het ontwerp-besluit toegevoegd.

Ik moge U hierbij het gewijzigde ontwerpbesluit en de gewijzigde nota van toelichting doen toekomen en U verzoeken overeenkomstig dit ontwerp te besluiten.

DE MINISTER VOOR MILIEU EN WONEN


Voetnoten

(1) Voorgesteld artikel 6a Bbv 2014.
(2) Voorgesteld artikel 12 Bbv 2014.
(3) Uit de brief aan de Tweede Kamer van de Staatssecretaris van Infrastructuur en Waterstaat van 21 januari 2019 (Kamerstukken II, 2018/19, 30872, nr. 224) leidt de Afdeling af dat er nog wordt overlegd over een protocol van het verpakkende bedrijfsleven voor de rapportage over de 90% recyclingdoelstelling.
(4) Bijlagen bij Kamerstukken II, 2018/19, 30872, nrs. 224 en 228.