Ontwerpbesluit tot wijziging van het Tijdelijk besluit postbezorgers 2011 in verband met de wijziging van de reikwijdte.

Bij Kabinetsmissive van 18 juli 2018, no.2018001364, heeft Uwe Majesteit, op voordracht van de Staatssecretaris van Economische Zaken en Klimaat, in overeenstemming met de Minister van Sociale Zaken en Werkgelegenheid, bij de Afdeling advisering van de Raad van State ter overweging aanhangig gemaakt het ontwerpbesluit tot wijziging van het Tijdelijk besluit postbezorgers 2011 in verband met de wijziging van de reikwijdte, met nota van toelichting.

Postvervoerbedrijven moeten met ten minste 80% van de postbezorgers een arbeidsovereenkomst hebben. Het ontwerpbesluit bepaalt dat uitzendovereenkomsten niet meetellen voor dat minimumpercentage, behalve als het gaat om arbeidsbeperkten die werken als uitzendkracht.

De Afdeling advisering van de Raad van State merkt op dat de Postwet 2009 geen grondslag biedt om uitzendkrachten onder het minimumpercentage te brengen. Daarom adviseert zij het besluit niet vast te stellen.

Aanleiding en achtergrond

De Postwet 2009 bepaalt dat elk postvervoerbedrijf een arbeidsovereenkomst moet hebben met een minimumpercentage van de postbezorgers. De wet bood eerst nog de ruimte om dit minimum te regelen bij collectieve arbeidsovereenkomst. Omdat dit volgens de wetgever onvoldoende resultaat opleverde, is deze mogelijkheid vervallen. (zie noot 1) In het Tijdelijk besluit postbezorgers 2011 (het besluit dat nu gewijzigd wordt) is het minimum vastgesteld op 80%.

De Autoriteit Consument en Markt (ACM) heeft verzoeken gekregen om deze wettelijke norm te handhaven. Bij een hoorzitting van de ACM naar aanleiding van deze handhavingsverzoeken hebben de postvervoerders aangegeven dat zij altijd hebben verondersteld dat overeenkomsten met uitzendkrachten meetellen als arbeidsovereenkomsten. Daarom heeft de ACM de regering de vraag voorgelegd hoe de Postwet 2009 moet worden geïnterpreteerd. (zie noot 2)

Het ontwerpbesluit bepaalt dat uitzendovereenkomsten niet (langer) meetellen voor de minimumnorm van de Postwet 2009. Daarop wordt een uitzondering gemaakt voor uitzendovereenkomsten met arbeidsbeperkten van de banenafspraak: die tellen wel mee. Uitzendovereenkomsten worden uitgesloten, omdat - zo wordt vermeld in de toelichting - uitzendwerk op verschillende punten minder bescherming biedt dan de gewone arbeidsovereenkomst, zoals ten aanzien van werkzekerheid, loondoorbetalingsplicht en verschillen in arbeidsvoorwaarden. De regering heeft besloten uitzendconstructies voor de banenafspraak wel mee te laten tellen voor de 80%-norm, omdat zij het belangrijk vindt dat voor de doelgroep van de banenafspraak extra baanmogelijkheden gestimuleerd blijven worden, ook in de postmarkt. (zie noot 3)

Beoordeling

Artikel 8 van de Postwet 2009 stelt de eis dat een postvervoerbedrijf met een minimumpercentage van de postbezorgers die voor hem postvervoer verrichten een arbeidsovereenkomst met hen heeft. (zie noot 4) Weliswaar is een uitzendovereenkomst een (bijzondere vorm van) arbeidsovereenkomst, (zie noot 5) maar een postbezorger die als uitzendkracht voor het postvervoerbedrijf werkt, heeft een arbeidsovereenkomst met het uitzendbedrijf en daarmee per definitie niet met dat postvervoerbedrijf. Dat betekent dat de wet uitsluit dat uitzendovereenkomsten meetellen voor het minimumpercentage. De parlementaire geschiedenis van de Postwet 2009 en van de verschillende wijzigingen van die wet bevatten geen grond voor een andere interpretatie.

Nu de wet uitzendovereenkomsten uitsluit, is het niet mogelijk zulke overeenkomsten bij algemene maatregel van bestuur onder het minimumpercentage te brengen - ook niet als het gaat om arbeidsbeperkten met een uitzendovereenkomst. Alleen de formele wetgever is daartoe bevoegd.

Indien wordt besloten de reikwijdte van de regeling bij wet aan te passen, adviseert de Afdeling om bij het voorbereiden van die wetswijziging tevens de vraag te beantwoorden of na bijna tien jaar nog steeds grond bestaat voor het bijzondere, tijdelijke regime van oplegging van een minimum aantal arbeidsovereenkomsten in deze sector en zo ja, om bij de bepaling van het minimumpercentage tevens rekening te houden met de mogelijkheid van inzet van uitzendkrachten in de mate waarin dat in vergelijkbare bedrijfstakken gebruikelijk is. De Afdeling onderschrijft overigens de noodzaak om de positie van arbeidsbeperkten op de arbeidsmarkt te beschermen.

De Afdeling concludeert dan ook dat voor het voorliggende ontwerpbesluit geen rechtsgrondslag bestaat in de Postwet 2009.

De Afdeling advisering van de Raad van State heeft blijkens het vorenstaande bezwaar tegen het ontwerpbesluit en adviseert dit besluit niet te nemen.

De vice-president van de Raad van State

Nader rapport (reactie op het advies) van 28 mei 2019

De Afdeling advisering van de Raad van State heeft bezwaar tegen het ontwerpbesluit en adviseert dit niet te nemen.

De Afdeling advisering van de Raad van State onderschrijft de noodzaak om de positie van arbeidsbeperkten op de arbeidsmarkt te beschermen. De Afdeling advisering van de Raad van State heeft echter opgemerkt dat alleen de formele wetgever bevoegd is de reikwijdte van het Tijdelijk besluit postbezorgers 2011 aan te passen. Er is een wetsvoorstel in voorbereiding tot wijziging van de Postwet 2009. Onderdeel van dat wetsvoorstel is een wijziging van de rechtsgrondslag voor het Tijdelijk besluit postbezorgers 2011 in artikel 8 van de Postwet 2009, in overeenstemming met dit advies.

Daartoe gemachtigd door de ministerraad moge ik U, in overeenstemming met de Minister van Sociale Zaken en Werkgelegenheid, in overweging geven het hierbij gevoegde ontwerpbesluit overeenkomstig het advies van de Afdeling advisering van de Raad van State niet te bekrachtigen en goed te vinden dat het onderhavige nader rapport tezamen met het advies van de Afdeling advisering van de Raad van State en het ontwerpbesluit en de daarbij behorende nota van toelichting, zoals deze aan de Afdeling advisering van de Raad van State zijn voorgelegd, openbaar wordt gemaakt.

De Staatssecretaris van Economische Zaken en Klimaat

Voetnoten

(1) Kamerstukken II 34024, nr. 22.

(2) Brief van de ACM van 23 oktober 2017, kenmerk ACM/DTVP/2017/205709, Kamerstukken II 29502, nr. 146, bijlage.

(3) Toelichting, paragraaf 2 (Hoofdlijnen van het voorstel), onder "Aanleiding".

(4) De letterlijke tekst luidt: "Een postvervoerbedrijf heeft met een bij algemene maatregel van bestuur te bepalen minimumpercentage van de postbezorgers die voor hem postvervoer verrichten een arbeidsovereenkomst."

(5) Artikel 690 van Boek 7 van het Burgerlijk Wetboek.