Ontwerpbesluit tot wijziging en aanvulling van het Besluit uitvoering Crisis- en herstelwet (Besluit uitvoering Crisis- en herstelwet (zeventiende tranche)).

Bij Kabinetsmissive van 23 juli 2018, no.2018001370, heeft Uwe Majesteit, op voordracht van de Minister van Binnenlandse Zaken en Koninkrijksrelaties, mede namens de Minister van Infrastructuur en Milieu, bij de Afdeling advisering van de Raad van State ter overweging aanhangig gemaakt het ontwerpbesluit tot wijziging en aanvulling van het Besluit uitvoering Crisis- en herstelwet (Besluit uitvoering Crisis- en herstelwet (zeventiende tranche)), met nota van toelichting.

Het ontwerpbesluit voorziet in wijzigingen van en aanvullingen op het Besluit uitvoering Crisis- en herstelwet.

De Afdeling advisering van de Raad van State maakt opmerkingen over de experimenten met betrekking tot kostenverhaal en planschade. Zij is van oordeel dat in verband daarmee aanpassing van het ontwerpbesluit wenselijk is. De Afdeling adviseert - gelet op haar advies over het ontwerpbesluit uitvoering Crisis- en herstelwet (zestiende tranche) - af te zien van de toevoeging van drie gemeenten aan het experiment over kostenverhaal. Voorts adviseert zij om het planschade-experiment aan te vullen met een bepaling ten behoeve van het vaststellen van de schade, zoals ook is opgenomen in het wetsvoorstel Invoeringswet Omgevingswet.

1. Uitbreiding experiment kostenverhaal (artikel 7v)

Het ontwerpbesluit voorziet erin dat aan het experiment over kostenverhaal - dat is geïntroduceerd in artikel 7v van het ontwerpbesluit uitvoering Crisis- en herstelwet (zestiende tranche) - drie gemeenten worden toegevoegd. De reden hiervoor is volgens de toelichting dat deze gemeenten in een bestemmingsplan met verbrede reikwijdte tot globaal bestemmen of organische gebiedsontwikkeling willen overgaan. Afdeling 6.4 van de Wro biedt hiervoor niet de gewenste flexibiliteit op het gebied van kostenverhaal.

De Afdeling wijst in dit verband op haar advies bij het ontwerpbesluit uitvoering Crisis- en herstelwet (zestiende tranche) (zie noot 1), waarin zowel op procedurele als op inhoudelijke gronden is geadviseerd om af te zien van het daarin voorgestelde artikel 7v, dan wel opname van het artikel te heroverwegen.

In de eerste plaats is in dit verband opgemerkt dat in het ontwerpbesluit uitvoering Crisis- en herstelwet (zestiende tranche) een regeling voor kostenverhaal is opgenomen die volgens de toelichting bij dat ontwerpbesluit is gebaseerd op de consultatieversie van het wetsvoorstel Aanvullingswet grondeigendom Omgevingswet. De consultatieversie van dit wetsvoorstel - die op haar beurt wijzigingen bevatte in de regeling voor kostenverhaal ten opzichte van de Omgevingswet - is aangepast naar aanleiding van de reacties daarop. De Afdeling heeft over het wetsvoorstel Aanvullingswet grondeigendom Omgevingswet inmiddels advies uitgebracht, maar het is nog niet aan de Tweede Kamer gezonden. (zie noot 2) Uit een oogpunt van ordelijke wetgeving en consistent wetgevingsbeleid achtte de Afdeling het niet wenselijk dat door middel van artikel 7v van het betreffende ontwerpbesluit wordt vooruitgelopen op bepalingen in een wetsvoorstel waarvan de parlementaire behandeling nog niet is begonnen, en die daarbij afwijken van de bepalingen over dit onderwerp in de Omgevingswet.

Ten tweede heeft de Afdeling erop gewezen dat het in het ontwerpbesluit uitvoering Crisis- en herstelwet (zestiende tranche) voorgestelde artikel - op grond waarvan gemeentebesturen een eigen rekensystematiek voor het verdelen van kosten in het bestemmingsplan kunnen opnemen en niet langer zijn gebonden aan de wettelijke regeling in afdeling 6.4 van de Wro - leidt tot een verzwaring van bestuurslasten en dat de rechtszekerheid en de belasting van de rechterlijke macht er niet mee zijn gediend. Bij handhaving van artikel 7v heeft de Afdeling geadviseerd te voorzien in handvatten aan de hand waarvan gemeentebesturen zelf rekenregels voor kostenverhaal kunnen vormgeven, waarbij deze handvatten er in ieder geval toe moeten leiden dat in de wijze waarop gemeentebesturen de kostenberekening en -toedeling vormgeven ten minste een zekere eenheid wordt betracht.

Gelet op het voorgaande en de omstandigheid dat de stand van zaken thans niet afwijkt van die ten tijde van de advisering over het ontwerpbesluit uitvoering Crisis- en herstelwet (zestiende tranche), adviseert de Afdeling af te zien van de toevoeging van drie gemeenten aan het experiment over kostenverhaal.

2. Verleggen en vaststellen van schade (artikel 7w)

Artikel 7w van het ontwerpbesluit voorziet in een experiment met betrekking tot planschade ten behoeve van het plangebied "Buitengebied Hillegom" in de gemeente Hillegom. In het experiment wordt de omgevingsvergunning aangemerkt als schadeveroorzakend besluit dat aan een schadeverzoek ten grondslag kan worden gelegd. De toelichting vermeldt dat is aangesloten bij de systematiek voor het verleggen en vaststellen van schade op grond van het wetsvoorstel Invoeringswet Omgevingswet.

De Afdeling merkt ten aanzien van het vaststellen van de schade het volgende op. In het wetsvoorstel Invoeringswet Omgevingswet - dat op 29 juni 2018 aan de Tweede Kamer is gezonden (zie noot 3) - is een artikel 15.3 opgenomen. In dit artikel is bepaald hoe de schade die bestaat uit waardevermindering van een onroerende zaak, wordt vastgesteld als voor de schadeveroorzakende activiteit een omgevingsvergunning is vereist. Dit geschiedt aan de hand van een vergelijking van de waarde van de onroerende zaak onmiddellijk vóór en ná het tijdstip waarop het bevoegd gezag mededeling heeft gedaan van het besluit tot het verlenen of wijzigen van de omgevingsvergunning. Een soortgelijke bepaling ontbreekt echter in het ontwerpbesluit, terwijl uitvoering van het experiment in voorkomende gevallen met zich kan brengen dat schade moet worden vastgesteld.

Gelet op de aard en de doelstelling van het experiment adviseert de Afdeling daarom een soortgelijke bepaling alsnog in het ontwerpbesluit op te nemen, dan wel te motiveren waarom zij achterwege kan blijven.

3. De Afdeling verwijst naar de bij dit advies behorende redactionele bijlage.

De Afdeling advisering van de Raad van State heeft een aantal opmerkingen bij het ontwerpbesluit en adviseert daarmee rekening te houden voordat een besluit wordt genomen.

De vice-president van de Raad van State,

Redactionele bijlage bij het advies van de Afdeling advisering van de Raad van State betreffende no.W04.18.0216/I

- In artikel 7v, drieëntwintigste lid, tussen "artikel 7g," en "onderdeel s" invoegen: vierde lid.

Nader rapport (reactie op het advies) van 22 januari 2019

1. Uitbreiding experiment kostenverhaal (artikel 7v)

De zestiende tranche van het besluit uitvoering Crisis- en herstelwet met daarin opgenomen het experiment voor kostenverhaal is op 29 november 2018 in werking getreden. In het nader rapport dat is geschreven naar aanleiding van het advies van de Afdeling op het ontwerpbesluit van het besluit uitvoering Crisis- en herstelwet zestiende tranche is uitgebreid ingegaan op de bezwaren van de Afdeling tegen dit experiment. Daarin is uiteengezet dat het experiment wordt opengesteld voor een klein aantal gemeenten en afgebakende gebieden. Er worden gelet daarop geen problemen verwacht met de verschillende systemen van kostenverhaal die naast elkaar bestaan. Toevoeging van drie gemeenten aan het experiment zal de schaal daarvan niet wezenlijk veranderen. Verder verwacht ik geen of een minimale toename van bestuurlijke lasten en belasting van de rechterlijke macht. In het nader rapport naar aanleiding van het advies van de Afdeling over de zestiende tranche van het Bu Chw heb ik gezegd dat verwarring in toepasselijk recht ten gevolge van toepassing van experimenteermogelijkheden niet wenselijk is. Daarom heb ik toegezegd dat in de jaarlijkse voortgangsrapportage aandacht zal worden besteed aan de omstandigheid dat het experimenteren met wetgeving leidt tot het naast elkaar bestaan van verschillende wettelijke regelingen over hetzelfde onderwerp. Ook heb ik toegezegd dat in de Voortgangsrapportage van 2017-2018 een kader zal worden opgesteld waarbinnen de voortgang van artikel 7v zal worden geëvalueerd. Mede naar aanleiding van het advies van de Afdeling over de zeventiende tranche van het Bu Chw zullen daar uiteraard ook de drie gemeenten die in de zeventiende tranche aan dit experiment worden toegevoegd, worden betrokken.

2. Verleggen en vaststellen van schade (artikel 7w)

Naar aanleiding van het advies is artikel 7w aangevuld met een vierde lid waarin wordt bepaald hoe de waardevermindering van de onroerende zaak wordt bepaald. Voor de vormgeving van deze bepaling is conform het advies aangesloten bij de Invoeringswet Omgevingswet.

3. Reactie op de redactionele bijlage

De door de Afdeling gemaakte opmerking in de redactionele bijlage is overgenomen.

4. Ambtshalve wijzigingen

Verder is van de gelegenheid gebruik gemaakt om enkele tekstuele verschrijvingen in de toelichting aan te passen, de toelichting aan te passen aan de inwerkingtreding van de zestiende tranche van het Bu Chw en is artikel 7w, tweede lid, van het ontwerpbesluit en de nota van toelichting verduidelijkt. Zowel in het ontwerpbesluit als in de nota van toelichting wordt verduidelijkt dat het experiment de bestaande mogelijkheden voor het verleggen van planschade zoals reeds opgenomen in artikel 6.1 van de Wet ruimtelijke ordening niet wijzigt.

Ten slotte is de wijziging van het plangebied van het project De Scheg in Amstelveen opgenomen in dit ontwerpbesluit omdat deze wijziging per abuis niet is doorgevoerd in de zestiende tranche van het Besluit uitvoering Crisis- en herstelwet.

De minister van Binnenlandse Zaken en Koninkrijksrelaties

Voetnoten

(1) Advies W04.18.0036/I (nog niet openbaar).

(2) Advies W04.18.0067/I (nog niet openbaar).

(3) Kamerstukken II 2017/18, 34986, nrs. 1-4.