Nieuw beoordelingskader bij verzoeken tot wijziging basisregistratie personen

Buiten redelijke twijfel

De basisregistratie personen heeft een belangrijke functie in onze samenleving. Veel organisaties maken er gebruik van. Het is dus belangrijk dat de gegevens die hierin staan juist zijn en dat wijzigingen alleen weloverwogen plaatsvinden. Als een rectificatieverzoek wordt afgewezen kunnen de gevolgen daarvan voor de burger ingrijpend zijn. Maar ook de toewijzing van een rectificatieverzoek kan belangrijke gevolgen hebben. Bijvoorbeeld voor aanspraken op uitkeringen, de registratie van justitiële gegevens of de verblijfsstatus. Als een verzoek wordt gedaan om identiteitsgegevens te wijzigen, dan moet uit de nieuw ingediende documenten ’buiten redelijke twijfel’ volgen dat de gegevens die daarin staan, juist zijn. Bij buitenlandse documenten moet worden beoordeeld of de documenten volgens de regels zijn opgesteld door de bevoegde buitenlandse instanties en of de gegevens die daarin staan, juist zijn.

Nieuw beoordelingskader

De Afdeling bestuursrechtspraak geeft voor deze beoordeling een nieuw kader. Dat bevat drie stappen, waarbij per stap is aangegeven wie wat moet bewijzen. Als eerste stap moet de aanvrager aannemelijk maken dat het document een zogenoemd brondocument is. Het moet gaan om een officieel buitenlands document dat volgens de regels is opgesteld door een bevoegde buitenlandse instantie. Een geboorteakte of een paspoort is een brondocument, maar onder voorwaarden kan een kopie, uittreksel of afschrift ook een brondocument zijn. Als sprake is van een brondocument, moet in de tweede stap worden beoordeeld of de gegevens die daarin staan ook juist zijn. Als een college van burgemeester en wethouders daaraan twijfelt, ligt het op zijn weg om aannemelijk te maken dat de buitenlandse instantie geen behoorlijk onderzoek heeft gedaan naar de feiten toen zij het document verstrekte. Als het college dat niet aannemelijk kan maken of als het geen twijfels heeft over de gegevens die in het brondocument staan, dan staat de rechtsgeldigheid van het brondocument vast. In de derde stap moet aannemelijk zijn dat de gegevens in het document ook echt betrekking hebben op de aanvrager. Heeft het college daar gemotiveerde twijfels over, dan ligt het op de weg van de aanvrager om aannemelijk te maken dat hij of zij degene is over wie het document gaat. Dat kan bijvoorbeeld met DNA-onderzoek. Als de gegevens in het document worden bevestigd door de gegevens in een paspoort, dan ligt het op de weg van het college van burgemeester en wethouders om aannemelijk te maken dat het document niet over de aanvrager gaat.

Meedenkers

In maart 2025 vroeg de Afdeling bestuursrechtspraak organisaties en mensen om in deze en drie vergelijkbare rechtszaken mee te denken hoe moet worden omgegaan met wijzigingsverzoeken in de basisregistratie personen. Dit instrument wordt de ’amicus curiae’ genoemd. Normaal gesproken maken bestuursrechters alleen gebruik van informatie die procespartijen in een rechtszaak aanleveren, maar soms hebben zij behoefte aan meer of andere informatie. In deze zaken wilde de Afdeling bestuursrechtspraak een breder beeld van de gevolgen van het toe- of afwijzen van rectificatieverzoeken. Ook wilde zij meer weten over problemen bij het beoordelen van buitenlandse documenten die aan zo’n verzoek ten grondslag liggen. In totaal hebben 45 personen en organisaties gereageerd (pdf, 9.8 MB), waaronder de IND, de Nederlandse Vereniging voor Burgerzaken, de Rijksdienst voor Identiteitsgegevens, diverse gemeenten en individuele personen.

Achtergrond van de zaak

De overzichtsuitspraak van vandaag gaat over een vrouw die in China werd geboren. Zij had het college van burgemeester en wethouders van Hilversum gevraagd om onder meer haar geboortedatum en achternaam aan te passen in de basisregistratie personen. Ze had daarvoor een groot aantal documenten ingediend die haar nieuwe identiteit moesten bewijzen. Het college wees haar verzoek af. Uit de documenten zou niet ‘buiten redelijke twijfel’ volgen dat de daarin opgenomen gegevens juist zijn. De Afdeling bestuursrechtspraak komt tot een ander oordeel. Met toepassing van het nieuwe beoordelingskader oordeelt zij dat de gegevens uit het Chinese paspoort van de vrouw ‘buiten redelijke twijfel’ vaststaan. Dit betekent dat de vrouw een succesvol rectificatieverzoek heeft gedaan. Gevolg van de uitspraak is dat het college van burgemeester en wethouders van Hilversum binnen vier weken de identiteitsgegevens van de vrouw moet wijzigen in de basisregistratie personen.

Stroomschema

Bij dit nieuwsbericht zit een stroomschema (pdf, 145 kB) waarin het nieuwe beoordelingskader schematisch is weergegeven.