Kabinet moet zo snel mogelijk effectieve maatregelen nemen om klimaatdoelen te halen

Niet snel genoeg

De Afdeling advisering concludeert dat in veel sectoren de ontwikkelingen niet snel genoeg gaan. In de industrie verloopt bijvoorbeeld de maatwerkaanpak te traag. De landbouwsector blijft onverminderd problematisch waar het gaat om het halen van de klimaatdoelen. In de elektriciteitssector lijkt de ambitie van klimaatneutraliteit in 2035 onhaalbaar. Zo loopt de ontwikkeling van wind op zee vertraging op.

Van Nederland wordt een bijdrage verwacht van minimaal 39% aan het aandeel hernieuwbare energie in het totale Europese verbruik. Volgens de ramingen van het PBL voor 2030 is de kans op het halen van dit doel heel erg klein. Waar het gaat om de (Europese) doelen voor energiebesparing ligt Nederland evenmin op koers om de doelen te halen. Ook op het vlak hernieuwbare energie en energiebesparing moet er dus versnelling plaatsvinden.

Netcongestie

Netcongestie vormt een belangrijk knelpunt in de structurele verduurzaming van vraag en aanbod. Elektrificatie is voor veel kleine en grote verbruikers de meest doelmatige en soms zelfs de enige verduurzamingsroute. De aanpak hiervan moet absolute prioriteit hebben bij het verder vormgeven van het kabinetsbeleid op klimaatgebied.

Alternatief beleid

De Afdeling advisering ziet aanzienlijke risico's voor het behalen van de klimaatdoelen door de gemaakte keuzes in de concept-Klimaatnota in samenhang met het regeerprogramma. Zo is besloten tot uitstel of afstel van een aantal maatregelen van het vorige kabinet, wordt gekozen voor een beperking van ruimte voor wind op zee en op land en wordt een aantal subsidies afgeschaft of verminderd. Het kabinet erkent dat het niet waarschijnlijk is dat de bestaande klimaatdoelen kunnen worden gerealiseerd met het huidige beleid en heeft aangekondigd dat er in het voorjaar alternatief beleid zal worden gepresenteerd. Toch is het onzeker of dat toereikend zal zijn en op tijd zal komen om de doelstellingen voor 2030 te halen. Ook signaleert de Afdeling advisering op basis van de gegevens van het PBL dat er nog onvoldoende Europees en nationaal beleid is dat past bij de benodigde grote emissiereductie richting 2040.

Klimaattaak van de Afdeling advisering

De Afdeling advisering toetst ieder jaar het klimaatbeleid van de regering en schrijft daar een beschouwing over. Hiervoor maakt de Afdeling advisering gebruik van een toetsingskader. Dit doet zij sinds de invoering van de Klimaatwet in 2019.