Minister mag asielaanvragen van Griekse statushouders opnieuw inhoudelijk beoordelen

Achtergrond

In deze zaak gaat het om een Iraakse man en vrouw die samen met hun kinderen in Griekenland zijn erkend als vluchtelingen. Daarna zijn zij doorgereisd naar Nederland en hebben hier opnieuw asiel aangevraagd. Meestal behandelt de minister asielaanvragen van personen die al in een andere EU-lidstaat bescherming hebben gekregen, niet inhoudelijk en stuurt hij deze zogenoemde statushouders terug naar de EU-lidstaat die de status heeft verleend. Maar in dit geval kan de minister dat niet doen, omdat de opvangsituatie in Griekenland slecht is. Daarom heeft de minister de asielaanvragen inhoudelijk beoordeeld en is hij tot de conclusie gekomen dat hij dit gezin geen asiel verleent. De Iraakse man en vrouw zijn het hier niet mee eens. Zij vinden dat de minister gebonden is aan de vluchtelingenstatus die Griekenland aan hen heeft toegekend en dat hij deze status zonder meer moet overnemen.

Prejudiciële procedure

In augustus 2023 heeft de Afdeling bestuursrechtspraak het Hof van Justitie in Luxemburg gevraagd of Nederland gebonden is aan de vluchtelingenstatus die Griekenland heeft toegekend. De Afdeling bestuursrechtspraak sloot toen aan bij prejudiciële vragen die het Duitse Bundesverwaltungsgericht in september 2022 aan het Europese Hof had gesteld. Het Hof van Justitie heeft in een arrest van 18 juni 2024 de Duitse vraag beantwoord. Daarom heeft de Afdeling bestuursrechtspraak haar vragen ingetrokken en een beoordeling gemaakt aan de hand van dit arrest.

Oordeel van de Afdeling bestuursrechtspraak

In lijn met het arrest van het Hof van Justitie in Luxemburg oordeelt de Afdeling bestuursrechtspraak dat de minister opnieuw mag onderzoeken of het Iraakse gezin in aanmerking komt voor asiel in Nederland, ondanks dat het gezin in Griekenland een vluchtelingenstatus heeft. Het recht van de Europese Unie verplicht niet om een vluchtelingenstatus over te nemen die een andere EU-lidstaat heeft toegekend. De Afdeling bestuursrechtspraak oordeelt dat de minister wel eerst informatie moet uitwisselen met de Griekse autoriteiten over de door Griekenland verleende vluchtelingenstatus en moet uitleggen waarom hij die status niet toekent. Ook moet hij de Griekse autoriteiten op de hoogte brengen van zijn besluit.

Gevolg van de uitspraak

Voor het Iraakse gezin betekent deze uitspraak dat de minister opnieuw inhoudelijk zal moeten beoordelen of hij het gezin asiel verleent in Nederland. De minister zal daarbij eerst contact moeten opnemen met de Griekse autoriteiten om informatie uit te wisselen over de asielaanvraag en de door Griekenland verleende vluchtelingenstatus. Hij zal hiermee in zijn beoordeling rekening moeten houden.