Advies over Wetsvoorstel verbetering kroongetuigenregeling

Inhoud wetsvoorstel

Met het wetsvoorstel worden diverse wetten gewijzigd om de kroongetuigenregeling te verbeteren. De kroongetuigenregeling biedt de officier van justitie de mogelijkheid om afspraken te maken met een verdachte of een veroordeelde over het afleggen van een verklaring tegen een andere verdachte in ruil voor het vorderen van een lagere straf. In de uitvoering van deze regeling zijn verschillende knelpunten naar boven gekomen en het wetsvoorstel probeert dit op te lossen. Dit gebeurt onder andere door de kroongetuigenregeling te verbreden. Hierdoor wordt het voor verdachten van lichte strafbare feiten die deel uitmaken van een crimineel netwerk aantrekkelijker om informatie met het Openbaar Ministerie te delen over verdachten van zware strafbare feiten uit dat netwerk. Op die manier kunnen verdachten van zware strafbare feiten worden vervolgd.

Inzet kroongetuigenregeling

De Afdeling advisering adviseert de regering om nader toe te lichten wat de beoogde inzet is van de kroongetuigenregeling nadat de wet in werking is getreden. Uit de toelichting bij het wetsvoorstel wordt namelijk niet duidelijk of voortaan vooral afspraken zullen worden gemaakt met personen die van minder ernstige strafbare feiten worden verdacht. Daarnaast blijft de mogelijkheid bestaan om afspraken te maken met kroongetuigen die een verklaring kunnen afleggen over strafbare feiten waarbij de georganiseerde misdaad niet is betrokken, maar is het voorstel vooral gericht op het maken van afspraken waarbij de georganiseerde misdaad wel is betrokken. De vraag is hoe hiermee in de praktijk kan worden omgegaan, zeker ook nu er volgens de regering een geringe stijging is in het totaal aantal kroongetuigen.

Levenslang gestraften

Verder adviseert de Afdeling advisering de regering in te gaan op de vraag of de kroongetuigenregeling open moet staan voor personen die een levenslange gevangenisstraf hebben gekregen of mogelijk krijgen. In de toelichting bij het wetsvoorstel merkt de regering hierover niets op, terwijl uit onderzoek dat ten grondslag aan het voorstel ligt, is gebleken dat hier mogelijk wel behoefte aan bestaat.

Voorwaarden getuigenverklaring

De Afdeling advisering maakt ook een opmerking over de (bijzondere) voorwaarde voor de kroongetuige om de getuigenverklaring af te leggen. De vraag is of deze voorwaarde nodig is naast de (algemene) voorwaarde dat de kroongetuige geen nieuwe strafbare feiten mag plegen. Het niet afleggen van die verklaring is namelijk al strafbaar. Het advies aan de regering is dan ook om de meerwaarde van deze voorwaarde nader te onderbouwen, mede in het licht van het stelsel van voorwaardelijke straffen.

Getuigenbescherming

Daarnaast maakt de Afdeling advisering een opmerking over het niveau van regelgeving waarin de rechten en plichten van de kroongetuige in het kader van de getuigenbescherming worden vastgelegd. De toelichting bij het wetsvoorstel noemt enkele onderwerpen die nader zullen worden geregeld in een nieuw Besluit getuigenbescherming. De regering licht niet toe waarom deze onderwerpen in een algemene maatregel van bestuur en dus op een lager niveau dan de wet worden geregeld. Aangezien de getuigenbescherming een belangrijk onderdeel is van de kroongetuigenregeling, is het noodzakelijk dat de regering deze toelichting alsnog geeft.

Conclusie

De Afdeling advisering heeft een aantal opmerkingen bij het wetsvoorstel en adviseert de regering daarmee rekening te houden voordat het bij de Tweede Kamer wordt ingediend.