Meer rechtsbescherming bij weigeren paspoort vanwege overheidsschuld

Gepubliceerd op 10 april 2024

De Paspoortwet maakt het mogelijk om iemand een paspoort te weigeren als die zijn schuld aan de overheid niet betaalt. In twee uitspraken van vandaag (10 april 2024) heeft de Afdeling bestuursrechtspraak van de Raad van State bepaald dat mensen die hiermee te maken hebben, vanaf nu meer rechtsbescherming van de bestuursrechter krijgen.

Paspoortsignalering

Om een paspoort te kunnen weigeren bij een overheidsschuld, moet een aantal stappen worden gezet. Het begint bij een verzoek van een bestuursorgaan aan de minister van Binnenlandse Zaken en Koninkrijksrelaties (BZK) om iemand in het Register Paspoortsignaleringen op te nemen. Zo’n verzoek wordt gedaan als iemand bij bijvoorbeeld de Belastingdienst of de Dienst Uitvoering Onderwijs (DUO) een schuld van een bepaalde hoogte heeft en die niet betaalt en er ook geen afspraken over de aflossing zijn gemaakt. Bovendien moet er een gegrond vermoeden bestaan dat iemand zich door verblijf in het buitenland aan invordering van de schuld zal onttrekken. Nadat iemand is opgenomen in het register kan vervolgens iemand een paspoort worden geweigerd. Tot nu toe kon je alleen bezwaar indienen en een procedure bij de bestuursrechter starten tegen de weigering van een paspoort. Tegen een paspoortsignalering zelf kon geen bezwaar en beroep worden ingediend. Dat verandert nu met deze uitspraken.

Verzoek signalering of verwijderen signalering

Tegen een beslissing om een paspoortsignalering te vragen aan de minister van BZK, kan iemand voortaan bezwaar indienen en een procedure bij de bestuursrechter beginnen. Dat geldt ook als iemand het bestuursorgaan vraagt om zo’n signalering te verwijderen uit het register, omdat die vindt dat er geen schuld is of de signalering te ver gaat. Door bezwaar en beroep mogelijk te maken, kan de bestuursrechter voortaan beoordelen of de paspoortsignalering rechtmatig is of niet.

Weigeren verstrekken paspoort

Wat nu ook verandert, is de beoordeling van een besluit om een paspoort te weigeren. Tot nu toe moest het bestuursorgaan het paspoort weigeren tenzij de paspoortsignalering evident onjuist was. Maar voortaan moet het bestuursorgaan bekijken of er gegronde reden is om te twijfelen aan de rechtmatigheid van de paspoortsignalering. Als die gegronde reden er is, moet het bestuursorgaan het paspoort alsnog verstrekken.


Lees hier de volledige uitspraken met zaaknummers 202105763/1 (paspoortsignalering) en 202204323/1 (weigeren paspoort).