Ga naar de inhoud
lees voor
Direct naar
  • en (Information in English)
  • de (Deutsche Informationen)
  • fr (Informations en français)
  • contact
  • pers
  • werken bij
  • app
  • Actueel
    • Nieuws
    • Zittingsagenda
    • Persagenda
    • Evenementen
    • Piet Hein Donner Scriptieprijs
  • Adviezen
  • Uitspraken
  • Publicaties
    • Brochures
    • Studies en onderzoeken
    • Regelingen
    • Consultaties
    • Jaarverslagen
    • Toespraken vice-president
  • Over ons
    • Raad van State in het kort
    • Organisatie
    • Advisering
    • Bestuursrechtspraak
    • Begrotingstoezicht
    • Toetsing Klimaatwet
    • Geschiedenis
    • Raad van State in beeld
  • Zoeken
  • en
  • de
  • fr
  • contact
  • pers
  • werken bij
  • app
Zoeken

  1. Home ›
  2. Uitspraken ›
  3. Uitspraak 202302352/1/R3

Uitspraak 202302352/1/R3

ECLI
ECLI:NL:RVS:2026:6792
Datum uitspraak
18 november 2026
Inhoudsindicatie
In het besluit van 16 juli 2020 heeft het college een tijdelijke omgevingsvergunning verleend voor het realiseren van een sleufsilo aan de oostzijde van het perceel aan [locatie] in Feanwâlden. Deze zaak gaat over de bouw van verschillende sleufsilo’s bij een veehouderij. [appellante] en anderen zijn de eigenaren en exploitanten van de veehouderij. Zij willen de bestaande sleufsilo in het noorden van het perceel uitbreiden, en daarnaast een geheel nieuwe sleufsilo bouwen. In afwachting van de lopende procedure hebben zij dit project nog niet uitgevoerd. Wel hebben zij in de tussentijd een tijdelijke sleufsilo gerealiseerd aan de oostkant van het perceel, door één van de bestaande kuilplaten van keerwanden te voorzien. Deze tijdelijke sleufsilo is door het college voor een periode van 5 jaar vergund in het besluit van 16 juli 2020. In het besluit van 10 maart 2021 zijn de bezwaren van [partijen], die ten oosten van de veehouderij wonen, daartegen ongegrond verklaard, en is het besluit met een gewijzigde motivering in stand gebleven.
  • Hoger beroep
  • Bouwen

Toon inhoud

  • Volledige tekst
Volledige tekst

202302352/1/R3.
Datum uitspraak: 18 november 2026

AFDELING
BESTUURSRECHTSPRAAK

Uitspraak op het hoger beroep van:

[appellante A], [appellant B], en [appellant C], allen wonend of gevestigd in Feanwalden, gemeente Dantumadiel ([appellante] en anderen),
appellanten,

tegen de uitspraak van de rechtbank Noord­Nederland van 27 februari 2023 in zaken nrs. 21/1228, 21/2456 en 22/1668 in het geding tussen:

[partij A] en [partij B]

en

het college van burgemeester en wethouders van Dantumadiel.

Procesverloop

In het besluit van 16 juli 2020 heeft het college een tijdelijke omgevingsvergunning verleend voor het realiseren van een sleufsilo aan de oostzijde van het perceel aan [locatie] in Feanwâlden.

In het besluit van 10 maart 2021 heeft het college het door [partijen] tegen het besluit van 16 juli 2020 gemaakte bezwaar ongegrond verklaard, en dit besluit met een gewijzigde motivering in stand gelaten.

In het besluit van 15 maart 2022 heeft het college een omgevingsvergunning verleend voor het uitbreiden van de bestaande sleufsilo aan het noorden van het perceel en het realiseren van een nieuwe sleufsilo daarnaast.

In het besluit van 2 november 2022 heeft het college dit besluit gewijzigd.

In de uitspraak van 27 februari 2023 heeft de rechtbank onder meer de door [partijen] tegen de besluiten van 10 maart 2021, 15 maart 2022 en 2 november 2022 ingestelde beroepen gegrond verklaard en deze drie besluiten vernietigd.

Tegen deze uitspraak hebben [appellante] en anderen hoger beroep ingesteld.

Het college heeft een schriftelijke uiteenzetting gegeven.

Het college en [partijen] hebben nadere stukken ingediend.

De Afdeling heeft de zaak, gelijktijdig met zaak nr. 202302353/1/R3, op een zitting behandeld op 24 augustus 2026, waar [appellante] en anderen, vertegenwoordigd door [gemachtigde], en het college, vertegenwoordigd door R. Post, zijn verschenen. Verder zijn op de zitting [partijen], vertegenwoordigd door [partij A], bijgestaan door mr. A. Daan, advocaat in Deventer, gehoord.

Overwegingen

Overgangsrecht inwerkingtreding Omgevingswet

1.       Op 1 januari 2024 zijn de Omgevingswet en de Invoeringswet Omgevingswet in werking getreden. Als een aanvraag om een omgevingsvergunning is ingediend vóór het tijdstip van inwerkingtreding van de Omgevingswet, dan blijft op grond van artikel 4.3, aanhef en onder a, van de Invoeringswet Omgevingswet het recht zoals dat gold onmiddellijk vóór dat tijdstip van toepassing tot het besluit op die aanvraag onherroepelijk wordt, met uitzondering van artikel 3.9, derde lid, eerste zin, van de Wet algemene bepalingen omgevingsrecht (Wabo).

De aanvragen om een omgevingsvergunning zijn ingediend op 31 oktober 2018 en 10 juni 2020. Dat betekent dat in dit geval de Wabo, zoals die gold vóór 1 januari 2024, van toepassing blijft.

Inleiding

2.       Deze zaak gaat over de bouw van verschillende sleufsilo’s bij een veehouderij, gevestigd aan de [locatie] in Feanwâlden. [appellante] en anderen zijn de eigenaren en exploitanten van de veehouderij. Zij willen de bestaande sleufsilo in het noorden van het perceel uitbreiden, en daarnaast een geheel nieuwe sleufsilo bouwen. In afwachting van de lopende procedure hebben zij dit project nog niet uitgevoerd. Wel hebben zij in de tussentijd een tijdelijke sleufsilo gerealiseerd aan de oostkant van het perceel, door één van de bestaande kuilplaten van keerwanden te voorzien. Deze tijdelijke sleufsilo is door het college voor een periode van 5 jaar vergund in het besluit van 16 juli 2020. In het besluit van 10 maart 2021 zijn de bezwaren van [partijen], die ten oosten van de veehouderij wonen, daartegen ongegrond verklaard, en is het besluit met een gewijzigde motivering in stand gebleven. De uitbreiding van de noordelijke sleufsilo en de bouw van een nieuwe silo daarnaast zijn in het besluit van 15 maart 2022 vergund. Dit laatste besluit heeft het college gewijzigd in het besluit van 2 november 2022: ook het aanbrengen van oppervlakteverharding is daarmee vergund.

3.       De rechtbank heeft zowel het besluit van 10 maart 2021 als de besluiten van 15 maart en 2 november 2022 vernietigd. De rechtbank heeft namelijk geoordeeld dat het gebruik van de gronden als voeropslag niet onder het overgangsrecht van het geldende bestemmingsplan valt. Daarnaast heeft de rechtbank vastgesteld dat er op grond van artikel 7.7.1, onder c, van het bestemmingsplan "Herziening bestemmingsplan Bûtengebied Dantumadiel" (het bestemmingsplan) een vergunning nodig was voor het aanleggen van landschapselementen, en dat het college heeft erkend dat deze niet in de omgevingsvergunning van 15 maart 2022 of de wijziging daarvan van 2 november 2022 is opgenomen. Ook heeft de rechtbank geoordeeld dat deze twee besluiten in strijd zijn met de geldende omgevingsverordening, dat onvoldoende is gemotiveerd waarom geen sprake is van strijd met een goede ruimtelijke ordening, en dat de verwijdering van de bestaande voeropslagen onvoldoende is geborgd.

4.       [appellante] en anderen zijn het niet met de uitspraak van de rechtbank eens. Zij vinden dat de rechtbank ten onrechte heeft geoordeeld dat de besluiten van 10 maart 2021, 15 maart 2022 en 2 november 2022 de genoemde gebreken bevatten.

Procesbelang

5.       De tijdelijke omgevingsvergunning voor het realiseren van een sleufsilo aan de oostzijde van het perceel, die door de rechtbank is vernietigd, is op 16 juli 2020 voor een periode van vijf jaar verleend. Deze periode is inmiddels verstreken. Zoals op de zitting door partijen is erkend, bestaat er daarom geen belang meer bij een oordeel van de Afdeling over hoger beroepsgronden die zien op het oordeel van de rechtbank over de beslissing op bezwaar van 10 maart 2021 die ziet op deze omgevingsvergunning. Dit betekent dat het hoger beroep, voor zover gericht tegen de gegrondverklaring van de rechtbank van het beroep tegen dat besluit, niet-ontvankelijk moet worden verklaard. De Afdeling zal de hoger beroepsgronden die zich tegen die gegrondverklaring richten daarom verder niet inhoudelijk bespreken.

De hoger beroepsgronden

Aanleggen landschapselementen

6.       [appellante] en anderen betogen dat de rechtbank ten onrechte heeft geoordeeld dat het college het aanleggen van landschapselementen had moeten vergunnen. De rechtbank heeft niet gemotiveerd waarom de omgevingsvergunning op dit punt gebrekkig is. De onderbegroeiing bij de houtsingel is namelijk niet aan te merken als een landschapselement zoals een bosje of een singeltje, maar als een houtopstand. Dit laatste is wél in de vergunning opgenomen.

6.1.    Artikel 7.7.1 van het bestemmingsplan "Herziening bestemmingsplan Bûtengebiet Dantumadiel" luidt:

"Het is verboden om zonder een omgevingsvergunning de volgende werken, geen bouwwerken zijnde, of werkzaamheden uit te voeren:

[…]

c. het aanleggen van landschapselementen zoals bosjes en singels;

[…]

h. het aanleggen van houtopstanden of bomen, voor de erfbeplanting of landschappelijke inpassing van bebouwing buiten de aanduiding ‘specifieke vorm van agrarisch - miedenlandschap’.

6.2.    Uit de voorschriften van de omgevingsvergunning van 15 maart 2022 volgt dat de landschappelijke inpassing binnen 1 jaar na de aanvang van de werkzaamheden conform de landschappelijke inpassing, die als bijlage bij de aanvraag is gevoegd, moet zijn aangelegd en vervolgens in stand moet worden gehouden. Op deze tekening is te zien dat er ten oosten en westen van de uit te breiden en nieuw te bouwen sleufsilo’s in het noorden van het perceel nieuwe "struiken/onderbegroeiing" aangebracht zullen worden. In de ruimtelijke onderbouwing, die ook als bijlage bij de aanvraag is gevoegd, wordt dit beschreven als het doortrekken van de bestaande groensingel met gebiedseigen beplanting tot het einde van de sleufsilo’s.

Naar het oordeel van de Afdeling is dit aan te merken als het aanleggen van landschapselementen in de zin van artikel 7.7.1, onder c, van het bestemmingsplan. Het gaat immers om een grote rij struiken/onderbegroeiing, die in de ruimtelijke onderbouwing ook wordt beschreven als de voortzetting van de reeds bestaande singel.

De rechtbank heeft daarom terecht vastgesteld dat in dit geval voor deze activiteit een vergunning nodig is, en dat deze niet met de besluiten van 15 maart 2022 of 2 november 2022 is vergund. De vergunning voor de sleufsilo’s had niet verleend mogen worden zonder een vergunning voor de activiteit genoemd in artikel 7.7.1, onder c, van het bestemmingsplan.

Het betoog slaagt niet.

Strijd met omgevingsverordening "Romte Fryslân 2014"

7.       [appellante] en anderen betogen dat de rechtbank ten onrechte heeft geoordeeld dat de omgevingsvergunning in strijd is met artikelen 6.1.2 en 6.1.5 van de omgevingsverordening "Romte Fryslân 2014" (de omgevingsverordening). Deze artikelen zijn volgens hen namelijk niet van toepassing, omdat er geen sprake is van een uitbreiding van het bouwperceel. De uitbreiding van de bestaande sleufsilo en de nieuwe sleufsilo liggen weliswaar buiten het bouwvlak, maar de vier bestaande kuilvoeropslagen aan de oostzijde van het perceel en drie van de vier bestaande kuilvoeropslagen aan de noordzijde van het perceel zullen vervallen, waardoor de oppervlakte van het agrarisch bouwperceel in totaal niet toeneemt.

Ook als er wel een uitbreiding van het bouwperceel zou zijn, staan deze artikelen volgens [appellante] en anderen niet aan de omgevingsvergunning in de weg. Het agrarische bedrijf blijft grondgebonden: het aantal dieren en de oppervlakte van de gronden in gebruik blijven gelijk. Dit is in de ruimtelijke onderbouwing toegelicht, en de provincie heeft dit voldoende aannemelijk geacht. Wat betreft de Nije Pleats methodiek, volgt volgens [appellante] en anderen uit de toelichting op artikel 6.1.5 dat deze alleen is voorgeschreven bij schaalvergroting van agrarische bedrijven. Het is daarom de vraag of deze methodiek in dit geval is voorgeschreven. Daarnaast volgt uit de toelichting dat deze methodiek bij kleinschalige ontwikkelingen in niet complexe situaties eenvoudiger vormgegeven kan worden. Alle aspecten die bij een Nije Pleats sessie aan de orde zouden komen, zijn besproken in de ruimtelijke onderbouwing, waardoor een dergelijke sessie in dit geval geen toegevoegde waarde had gehad.

7.1.    In hoofdstuk 1 van de omgevingsverordening zijn de volgende begripsbepalingen opgenomen:

"1.37 Grondgebonden agrarisch bedrijf: agrarisch bedrijf waarbij het gebruik van agrarische gronden in de omgeving van het bedrijf noodzakelijk is voor het functioneren van het bedrijf, in de vorm van akkerbouw, vollegronds-tuinbouw, fruitteelt en boomteelt, grondgebonden veehouderij, en naar de aard daarmee vergelijkbare bedrijven.

[…]

1.65 Methodiek Nije Pleats: een methode van planvorming waarbij een team van deskundigen in een vroeg stadium integraal adviseert over alle aspecten die relevant zijn voor een zorgvuldige ruimtelijke inpassing van een concrete ruimtelijke ontwikkeling, zoals de vestiging of uitbreiding van een agrarisch bedrijf of de vestiging of uitbreiding van een recreatieve inrichting."

Artikel 6.1.2 van de omgevingsverordening luidt:

"1. In een ruimtelijk plan kan een bestaand bouwperceel voor een grondgebonden agrarisch bedrijf een uitbreiding krijgen tot een maximale oppervlakte van 1,5 ha, dan wel de bestaande oppervlakte behouden indien deze meer bedraagt dan 1,5 ha.

2. In afwijking van het eerste lid kan een groter bouwperceel worden toegestaan, mits:

a. het agrarisch bedrijf grondgebonden blijft, en

b. de oppervlakte van het agrarisch bouwperceel niet meer bedraagt dan 3 ha.

[…]"

Artikel 6.1.5 luidt:

"1. In een ruimtelijk plan waarin een uitbreiding van een agrarisch bedrijf naar een bouwperceel groter dan 1,5 hectare of een nieuw agrarisch bouwperceel is toegestaan, wordt in de plantoelichting onderbouwd dat het bedrijf milieuhygiënisch en verkeerskundig inpasbaar is in de omgeving en wat betreft schaal, verschijningsvorm en lichtuitstoot inpasbaar is binnen de landschappelijke en cultuurhistorische kernkwaliteiten.

2. Voor de landschappelijke inpassing van het agrarisch bedrijf zoals bedoeld in het eerste lid wordt een ruimtelijk inrichtingsplan opgesteld volgens de methodiek Nije Pleats, waarvan de uitvoering als voorwaardelijke bepaling in het ruimtelijk plan is opgenomen."

7.2.    De Afdeling stelt vast dat het bouwvlak ter plaatse van het perceel in het geldende bestemmingsplan ongeveer 1,56 ha is. In de ruimtelijke onderbouwing van de omgevingsvergunning staat dat de bestaande oppervlakte, inclusief de bestaande sleufsilo’s buiten het bouwvlak, ongeveer 2 ha bedraagt. Het bestaande bouwperceel bedraagt dus in ieder geval al meer dan 1,5 ha. Uit de aanvraag volgt dat het bebouwde oppervlakte van het terrein door de werkzaamheden met 2336 m² toeneemt. Dat is de totale vloeroppervlakte van de uitbreiding van de bestaande noordelijke silo plus de nieuw te bouwen silo. Dit betekent dat de vergunde activiteit in beginsel zorgt voor een vergroting van het bouwperceel naar een bouwperceel groter dan 1,5 ha, zodat moet worden voldaan aan de vereisten van artikel 6.1.2, tweede lid, en artikel 6.1.5 van de omgevingsverordening.

[appellante] en anderen betogen dat de oppervlakte van het bouwperceel per saldo niet toeneemt, omdat elders op het perceel bebouwing verdwijnt. Daarom hoeft volgens hen niet te worden voldaan aan de vereisten van artikel 6.1.2, tweede lid, en artikel 6.1.5 van de omgevingsverordening. Zij wijzen op de vier bestaande kuilvoeropslagen aan de oostzijde van het perceel en drie van de vier bestaande kuilvoeropslagen aan de noordzijde van het perceel die zouden vervallen.

Alle door [appellante] en anderen genoemde kuilvoeropslagen liggen buiten het bouwvlak in het geldende bestemmingsplan. Dit nog daargelaten, is de Afdeling van oordeel dat er in ieder geval sprake is van een uitbreiding naar een oppervlakte van meer dan 1,5 ha.

In de landschappelijke inpassing is aangegeven dat op het oostelijke deel van het perceel vier kuilvoeropslagen zullen worden verwijderd. DaarvanM is slechts de sleufsilo die in het besluit van 16 juli 2020 tijdelijk was vergund, verhard. De andere drie zijn niet verhard, maar afgedekt met plastic. Naar het oordeel van de Afdeling kunnen deze drie kuilvoeropslagen daarom in ieder geval niet worden aangemerkt als onderdeel van het bestaande bouwperceel.

Wat betreft de vier noordelijke kuilvoeropslagen waar [appellante] en anderen naar verwijzen, overweegt de Afdeling dat niet uit de landschappelijke inpassing, de aanvraag of de omgevingsvergunning blijkt dat deze verwijderd zullen worden. Het verwijderen van deze kuilvoeropslagen is daarom niet geborgd, en kan niet in mindering worden gebracht bij de uitbreiding van het bouwperceel die de omgevingsvergunning mogelijk maakt.

Dit betekent dat alleen de oppervlakte van de tijdelijke sleufsilo aan het oostelijke deel van het perceel mogelijk kan worden afgetrokken van de uitbreiding van het bouwperceel. Nog daargelaten of deze tijdelijke sleufsilo kan worden aangemerkt als onderdeel van het bestaande bouwperceel, stelt de Afdeling vast dat deze een oppervlakte van slechts 432 m² heeft, en er dus in geen geval voor kan zorgen dat er geen sprake is van een uitbreiding van het bestaande bouwperceel. Zoals hiervoor overwogen, maakt de omgevingsvergunning namelijk een uitbreiding van 2336 m² mogelijk.

In zoverre slaagt het betoog niet.

7.3.    Uit het bovenstaande volgt dat aan de vereisten van artikel 6.1.2, tweede lid, en artikel 6.1.5 van de omgevingsverordening moest worden voldaan. [appellante] en anderen betogen dat er geen sprake is van strijd met deze artikelen.

7.4.    Wat betreft artikel 6.1.5, stelt de Afdeling vast dat uit de stukken niet blijkt dat de Nije Pleats methodiek is toegepast bij het opstellen van het ruimtelijk inrichtingsplan. Dit heeft het college op de zitting ook erkend. De rechtbank heeft daarom terecht geoordeeld dat er strijd met artikel 6.1.5 van de omgevingsverordening is.

In zoverre slaagt het betoog niet.

7.5.    Anders dan de rechtbank, is de Afdeling van oordeel dat er geen strijd is met artikel 6.1.2, tweede lid. De Afdeling overweegt hiertoe dat voldoende is gemotiveerd dat het bedrijf van [appellante] en anderen grondgebonden blijft.

In de provinciale verordening is een grondgebonden bedrijf gedefinieerd als een agrarisch bedrijf waarbij het gebruik van agrarische gronden in de omgeving van het bedrijf noodzakelijk is voor het functioneren van het bedrijf. Uit de toelichting bij de provinciale verordening volgt dat er bewust geen normstelling is opgenomen, maar er wordt wel een voorbeeld gegeven: een veehouderij waarbij in ieder geval meer dan de helft van het voor het vee benodigde ruwvoer afkomstig is van bij het bedrijf behorende landbouwgrond, is grondgebonden.

In de ruimtelijke onderbouwing, die als bijlage bij de omgevingsvergunning is gevoegd, staat dat het bedrijf voldoende mogelijkheden heeft om haar bedrijfsvoering rond te zetten op en met de gronden die in de omgeving zijn gelegen. In de nota van zienswijzen, die ook als bijlage bij de omgevingsvergunning is gevoegd, staat dat de verhouding tussen dieraantallen en oppervlakte cultuurgrond, die de grondgebondenheid bepaalt, niet verandert. Ook wordt aangegeven dat grondgebondenheid volgens de provincie voldoende aannemelijk is, omdat dit al eerder is vastgesteld en de bedrijfsvoering door dit plan niet verandert. Op de zitting hebben [appellante] en anderen in dit kader toegelicht dat al het gras van hun eigen perceel komt, en dat zij dus al het voer voor de koeien zelf verbouwen.

De Afdeling ziet daarom geen aanleiding voor het oordeel dat onvoldoende is gemotiveerd dat het bedrijf grondgebonden zal blijven. Het betoog is terecht voorgedragen, maar leidt niet tot vernietiging van de aangevallen uitspraak. Onder 12 zal de Afdeling uitleggen waarom.

Waterhuishouding

8.       [appellante] en anderen betogen dat de rechtbank ten onrechte heeft geoordeeld dat de besluiten wat betreft de waterhuishouding onzorgvuldig zijn voorbereid. Zij stellen dat in de ruimtelijke onderbouwing en bij de watertoets is uitgegaan van een "worstcasescenario", aangezien daarbij is gerekend met de bouw van beide grote sleufsilo’s in het noorden van het perceel in hun geheel. In de watertoets is daarom uitgegaan van een bruto toename van de verharding van 3596 m² en een netto toename van 1325 m². Eén van deze sleufsilo’s is echter al vergund bij een ander besluit; de besluiten van 15 maart en 2 november 2022 zien alleen op de uitbreiding van deze bestaande sleufsilo, en de bouw van een nieuwe sleufsilo daarnaast. Dit verklaart de discrepantie tussen het getal dat in de ruimtelijke onderbouwing wordt genoemd en de besluiten zelf, op basis waarvan de rechtbank heeft geoordeeld dat de besluiten onzorgvuldig voorbereid zijn, aldus [appellante] en anderen.

De rechtbank heeft daarbij volgens hen ten onrechte overwogen dat de toename aan verharding niet gecompenseerd mag worden met de afname aan verhard oppervlakte elders op het perceel als gevolg van het verwijderen van de bestaande sleufsilo’s. De vier sleufsilo’s aan het oosten van het perceel en drie van de vier sleufsilo’s aan het noorden van het perceel zullen namelijk verwijderd worden.

8.1.    Met de rechtbank is de Afdeling van oordeel dat het besluit op dit punt onvoldoende zorgvuldig is. Hoewel het klopt dat de discrepantie tussen de getallen deels te verklaren is door het feit dat ook de reeds bij een ander besluit vergunde sleufsilo is meegerekend, overweegt de Afdeling dat de toename aan verharding waar in de watertoets mee is gerekend onvoldoende is onderbouwd. In de watertoets staat dat 1722 m² aan betonverharding verdwijnt als gevolg van het verdwijnen van de grote sleufsilo’s aan het oosten van het perceel, en daarnaast nog 449 m² omdat de nieuwe sleufsilo’s voor een klein deel op de locatie van de vier kleine sleufsilo’s komen. Zoals onder 7.2 is overwogen, zijn drie van de vier grote kuilvoeropslagen niet verhard. Ook blijkt uit de landschappelijke inpassing niet dat de nieuwe sleufsilo’s voor een klein deel op de locatie van de vier kleine sleufsilo’s komen, of dat de kleine sleufsilo’s zullen verdwijnen. Op de zitting heeft het college erkend dat de motivering van het besluit op dit punt gebrekkig was en kon hij desgevraagd niet aangeven of er sprake is van een toename van de verharding.

Het betoog slaagt niet.

Geluid

9.       [appellante] en anderen betogen dat de rechtbank onterecht heeft geoordeeld dat het besluit met betrekking tot de akoestische gevolgen van de bouw van de noordelijke sleufsilo’s onvoldoende is gemotiveerd. De richtafstand voor rundveehouderijen uit de brochure "Bedrijven en milieuzonering" van de Vereniging van Nederlandse Gemeenten (de VNG-brochure) bedraagt namelijk 30 meter, terwijl de kortste afstand tussen de nieuw te bouwen sleufsilo en de woning van [partijen] 110 meter bedraagt. Het geluid dat wordt veroorzaakt door het gebruik van kuilvoeropslagen en bijbehorende transporten is inherent aan een rundveehouderij. Daarom moet worden uitgegaan van de richtafstand uit de VNG-brochure, waar ruimschoots aan wordt voldaan, aldus [appellante] en anderen.

9.1.    In de ruimtelijke onderbouwing staat onder het kopje "geluidhinder" het volgende: "De sleufsilo’s zijn geen geluidsgevoelige objecten. De aanleg van de sleufsilo’s heeft, mede gezien de afstand tot omliggende functies, geen negatieve gevolgen." Op de zitting bij de rechtbank heeft het college gesteld dat de afstand tussen de nieuw te bouwen silo en de dichtstbijzijnde perceelgrens van [partijen] 56 m is, zodat ruim aan de richtafstand uit de VNG-brochure wordt voldaan.

9.2.    De Afdeling overweegt dat als aan de richtafstanden uit de VNG-brochure wordt voldaan, er in beginsel een aanvaardbaar woon- en leefklimaat is. Vergelijk de uitspraken van de Afdeling van 29 april 2015, ECLI:NL:RVS:2015:1357, onder 4.5, en 26 februari 2025, ECLI:NL:RVS:2025:769, onder 11.3.

De Afdeling stelt vast dat de richtafstand voor geluid bij de activiteit "fokken en houden van rundvee" 30 m is. De Afdeling stelt vast dat de kortste afstand tussen de te bouwen silo en de perceelgrens van [partijen] ongeveer 56 m bedraagt, en de kortste afstand tot hun woning ongeveer 110 m. Het college mocht er daarom vanuit gaan dat er sprake is van een aanvaardbaar woon- en leefklimaat. De rechtbank heeft niet gemotiveerd dat zich in dit geval bijzondere omstandigheden voordoen die maken dat het college niet mocht volstaan met een verwijzing naar de richtafstanden.

Het betoog is terecht voorgedragen, maar leidt niet tot vernietiging van de aangevallen uitspraak. Onder 12 zal de Afdeling uitleggen waarom.

Borging verwijdering bestaande voeropslagen

10.     [appellante] en anderen betogen dat de rechtbank ten onrechte heeft geoordeeld dat de verwijdering van de bestaande voeropslagen onvoldoende is geborgd, omdat het onduidelijk is wanneer de in het voorschrift in de omgevingsvergunning genoemde termijn van twee jaar gaat lopen. Het college heeft namelijk in zijn verweerschrift bij de rechtbank toegelicht dat deze termijn begint zodra de nieuwe sleufsilo’s in gebruik worden genomen. Als het naar het oordeel van de rechtbank noodzakelijk was om dit in het vergunningsvoorschrift op te nemen, had de rechtbank zelf in de zaak kunnen voorzien.

10.1.  Het voorschrift in de omgevingsvergunning luidt: "In de aanvraag is aangegeven dat de bestaande voeropslagen (4 stuks) zullen worden geruimd en de ondergrond in gebruik genomen wordt als erf (gras). De bestaande 4 voeropslagen moeten, nadat deze leeg zijn, ontmanteld worden en blijven. Dit moet binnen in ieder geval 2 jaar hebben plaatsgevonden."

10.2.  Met de rechtbank is de Afdeling van oordeel dat het voorschrift onvoldoende duidelijk is, omdat daaruit niet blijkt wanneer de termijn van twee jaar begint. Dat het college in het verweerschrift bij de rechtbank heeft toegelicht dat deze termijn aanvangt op het moment dat de nieuwe sleufsilo’s in gebruik worden genomen, maakt dit niet anders. Dit blijkt namelijk niet uit de tekst van het voorschrift, waardoor onduidelijkheid kan ontstaan bij eventuele toekomstige handhaving daarvan.

In zoverre slaagt het betoog niet.

10.3.  Over het betoog dat de rechtbank zelf in de zaak had moeten voorzien, overweegt de Afdeling als volgt. Uit de aangevallen uitspraak blijkt dat het besluit van 15 maart 2022 volgens de rechtbank, behalve het gebrek in het termijnvoorschrift, ook verschillende andere gebreken kende. De rechtbank heeft in de aangevallen uitspraak, onder 31, overwogen dat zij geen aanleiding zag om de rechtsgevolgen in stand te laten of zelf een beslissing over de aangevraagde omgevingsvergunning te nemen, omdat het college een nadere belangenafweging moet maken. Gelet hierop, hoefde de rechtbank niet zelf in de zaak te voorzien.

Het betoog slaagt niet.

Conclusie

11.     Het hoger beroep, voor zover gericht tegen het oordeel van de rechtbank over het besluit van 10 maart 2021, is niet-ontvankelijk wegens het ontbreken van procesbelang.

12.     Voor het overige is het hoger beroep ongegrond. Hoewel de onder 7.5 en 9.2 besproken betogen terecht zijn voorgedragen en de Afdeling wat betreft die punten van oordeel is dat de rechtbank ten onrechte een gebrek heeft vastgesteld, leidt dit namelijk niet tot vernietiging van de aangevallen uitspraak. Daarin heeft de rechtbank de besluiten van 15 maart 2022 en 2 november 2022 immers niet alleen wegens de onder 7.5 en 9.2 beoordeelde redenen vernietigd, maar ook wegens verschillende andere gebreken. Daarover heeft de Afdeling onder 6.2, 7.2, 7.4, 8.1 en 10.2 geoordeeld dat de hoger beroepsgronden niet slagen, en dat de rechtbank dus op die punten terecht gebreken heeft vastgesteld. De beslissing van de rechtbank om de besluiten van 15 maart 2022 en 2 november 2022 te vernietigen is daarom juist. Dit betekent dat de rechtbankuitspraak, voor zover aangevallen, moet worden bevestigd met verbetering van de gronden waarop deze rust.

13.     Het bovenstaande betekent dat het college een nieuw besluit moet nemen op de aanvraag van 31 oktober 2018, met inachtneming van deze uitspraak en de uitspraak van de rechtbank. De Afdeling zal het college opdragen om dit besluit binnen 8 weken na deze uitspraak te nemen. De Afdeling zal bepalen dat tegen het te nemen besluit alleen bij haar beroep kan worden ingesteld.

14.     Het college hoeft geen proceskosten te vergoeden.

Beslissing

De Afdeling bestuursrechtspraak van de Raad van State:

I.        verklaart het hoger beroep, voor zover gericht tegen de gegrondverklaring van het beroep tegen het besluit van 10 maart 2021 van het college van burgemeester en wethouders van Dantumadiel, kenmerk 19038, niet-ontvankelijk;

II.       bevestigt de uitspraak van de rechtbank voor het overige, voor zover aangevallen;

III.      draagt het college op om binnen acht weken na verzending van deze uitspraak, met inachtneming van wat daarin en in de uitspraak van de rechtbank is overwogen, een nieuw besluit te nemen op de aanvraag van 31 oktober 2018 en dit op de wettelijk voorgeschreven wijze bekend te maken;

IV.      bepaalt dat tegen dat besluit slechts beroep kan worden ingesteld bij de Afdeling.

Aldus vastgesteld door mr. N. Verheij, lid van de enkelvoudige kamer, in tegenwoordigheid van mr. R.G. Tricoli, griffier.

Het lid van de enkelvoudige kamer is verhinderd de uitspraak te ondertekenen.

w.g. Tricoli
griffier

Uitgesproken in het openbaar op 18 november 2026

1103


  • Zoeken
  • Link kopiëren
  • Citeren
  • Opslaan als PDF-document

Raad van State

De Raad van State is onafhankelijk adviseur van regering en parlement over wetgeving en bestuur en hoogste algemene bestuursrechter van het land.

  • Meer over ons
  • Vacatures

Contact

De Raad van State bevindt zich in het centrum van Den Haag. Wilt u in contact komen met ons of wilt u ons bezoeken voor een zitting?

  • Telefoon
  • Locatie en route
  • Post en e-mail
  • Wet open overheid
  • Nieuwe zaak starten

Altijd op de hoogte

Ontvang ons nieuws via de abonnementenservice in uw mailbox. Op de hoogte gehouden worden over uitspraken die gedaan worden in bepaalde zaken? Meld u dan aan voor de e-mailservice. Of bekijk de voortgang van een bepaalde procedure bij de Afdeling bestuursrechtspraak.

  • Abonnementenservice
  • E-mailservice uitspraken
  • Voortgang procedure
  • Aanvragen oude uitspraken

Toegankelijkheid | Privacy | Cookiebeleid

Volg ons

  • Bluesky
  • LinkedIn
  • Instagram
  • Mastodon