Uitspraak 202405769/1/R1
- ECLI
- ECLI:NL:RVS:2026:4870
- Datum uitspraak
- 19 augustus 2026
- Inhoudsindicatie
- De Afdeling bestuursrechtspraak heeft in een tussenuitspraak van vandaag (19 augustus 2026) de gemeenteraad van Amsterdam opgedragen om binnen een half jaar drie gebreken te herstellen in het bestemmingsplan 'Mercatorpark'. Dat plan maakt ongeveer zeshonderd woningen mogelijk en een integraal kindcentrum, winkels en horeca. Sportfondsen-Amsterdam-West die erfpachter en huurder is van percelen in het gebied, en de exploitant van een KFC-restaurant in ‘Sportplaza Mercator’ waren tegen het plan in beroep gekomen bij de Afdeling bestuursrechtspraak. Volgens hen zal door het plan parkeeroverlast ontstaan, omdat de bestaande eigen parkeerplaatsen verdwijnen en er alleen openbare parkeergelegenheid overblijft. Het KFC-restaurant vindt ook dat er te weinig rekening is gehouden met de geluidsoverlast vanwege het restaurant en de laad- en loszone. Naar het oordeel van de Afdeling bestuursrechtspraak mag de gemeenteraad de woningbouwbehoefte weliswaar zwaarder laten wegen dan het behoud van de bestaande parkeerplaatsen, maar de gemeenteraad moet dan wel duidelijk maken dat er voldoende parkeergelegenheid overblijft. De gemeenteraad heeft daarvoor de bestaande parkeerbehoefte berekend, maar daar een kortingspercentage van 40% op toegepast. Die korting heeft de gemeenteraad echter niet onderbouwd met actuele cijfers over de zogeheten verkeersgeneratie. Dat is wel vereist op grond van het eigen gemeentelijke beleid. Bij het vaststellen van het bestemmingsplan had de gemeenteraad ook geen onderzoek gedaan naar de geluidsbelasting van de bestelpaal van het KFC-restaurant en de invloed daarvan op de te bouwen woningen. Kort voor de rechtszitting in juni kwam dat onderzoek er alsnog, maar dat is naar het oordeel van de Afdeling bestuursrechtspraak te laat. De gemeenteraad krijgt nu de opdracht om aan de hand van dat onderzoek te beoordelen of het plan moet worden aangepast. Ten slotte moet de gemeenteraad nader onderzoek doen naar de laad- en loszone bij het KFC-restaurant. Die bestaande laad- en loszone wordt met het bestemmingsplan verkleind. Het is de vraag of KFC daardoor nog verkeersveilig kan laden en lossen. Het gevolg van de tussenuitspraak is dat nog niet duidelijk is of het woningbouwplan mag doorgaan. Daarvoor zal de gemeenteraad het bestemmingsplan eerst nog moeten aanpassen. Daarna zal de Afdeling bestuursrechtspraak beoordelen of de gemeenteraad daarmee de gebreken in dit plan heeft hersteld.
- Tussenuitspraak/bestuurlijke lus
- RO - Noord-Holland
Toon inhoud
202405769/1/R1.
Datum uitspraak: 19 augustus 2026
AFDELING
BESTUURSRECHTSPRAAK
Tussenuitspraak met toepassing van artikel 8:51d van de Algemene wet bestuursrecht (Awb) in het geding tussen:
1. Sportfondsen-Amsterdam-West B.V., gevestigd in Amsterdam,
2. [appellante sub 2], gevestigd in Amsterdam,
appellanten,
en
de raad van de gemeente Amsterdam,
verweerder.
Procesverloop
Bij besluit van 17 juli 2024 heeft de raad het bestemmingsplan "Mercatorpark" vastgesteld.
Tegen dit besluit hebben Sportfondsen en [appellante sub 2] beroep ingesteld.
De raad heeft een verweerschrift ingediend.
Bij besluit van 18 februari 2026 heeft de raad het bestemmingsplan "Mercatorpark" opnieuw en gewijzigd vastgesteld.
[appellante sub 2] en de raad hebben nadere stukken ingediend.
De Afdeling heeft de zaak ter zitting behandeld op 17 juni 2026, waar Sportfondsen, vertegenwoordigd door [gemachtigde], bijgestaan door mr. R.E. Helder, advocaat te Utrecht, [appellante sub 2], vertegenwoordigd door [gemachtigden], bijgestaan door mr. C.J.H. Delissen, advocaat te Nijmegen, en de raad, vertegenwoordigd door drs. M.J. van Baaren, mr. R.M. de Graaf en A. Groot, allen werkzaam bij de gemeente, zijn verschenen.
Overwegingen
Overgangsrecht inwerkingtreding Omgevingswet
1. Op 1 januari 2024 zijn de Omgevingswet en de Invoeringswet Omgevingswet in werking getreden. Op grond van artikel 4.6, derde lid, van de Invoeringswet Omgevingswet blijft op een beroep tegen een besluit tot vaststelling van een bestemmingsplan waarvan het ontwerp vóór het tijdstip van inwerkingtreding van de Omgevingswet ter inzage is gelegd het recht zoals dat gold onmiddellijk vóór dat tijdstip van toepassing tot het bestemmingsplan onherroepelijk is.
Het ontwerpplan is op 30 november 2023 ter inzage gelegd. Dat betekent dat op deze beroepsprocedure het recht, waaronder de Wet ruimtelijke ordening (de Wro) en de Crisis- en herstelwet, zoals dat gold vóór 1 januari 2024 van toepassing blijft.
Inleiding
2. Het plan maakt de ontwikkeling van ongeveer 600 woningen, 3.500 m2 bruto vloeroppervlak (bvo) voor een integraal kindcentrum en 2.450 m2 bvo voor commerciële functies en horeca mogelijk. Via een wijzigingsbevoegdheid kunnen nog eens 400 woningen en 4.250 m2 bvo maatschappelijke en commerciële functies worden toegestaan. Het plangebied wordt begrensd door de Jan van Galenstraat aan de noordzijde, in het oosten door de Orteliuskade, aan de zuidkant door de Jan Evertsenstraat en in het westen door de Ringweg A10. Voor dit bestemmingsplan heeft het college van burgemeester en wethouders van Amsterdam bij besluit van 11 juni 2024 hogere waarden vastgesteld als bedoeld in de Wet geluidhinder. De beroepen zijn niet tegen dit besluit gericht.
3. Sportfondsen is erfpachter en huurder van gronden in het plangebied. Zij is het niet eens met de vaststelling van het plan, omdat hiermee parkeerplaatsen verdwijnen voor haar multifunctionele gebouw ‘Sportplaza Mercator’ en omdat een deel van de bestaande ligweide wordt wegbestemd. [appellante sub 2] exploiteert een KFC-restaurant in Sportplaza Mercator, namelijk op het adres Admiraal Helfrichstraat 6a te Amsterdam, en vreest voor een aantasting van haar bedrijfsvoering.
Het herstelbesluit
4. De raad heeft het bestemmingsplan bij besluit van 18 februari 2026 opnieuw en gewijzigd vastgesteld. Dit besluit wordt, gelet op artikel 6:19, eerste lid, van de Awb van rechtswege geacht onderwerp te zijn van dit geding. Dit betekent dat tegen het herstelbesluit beroepen van rechtswege zijn ontstaan van Sportfondsen en [appellante sub 2] De Afdeling zal eerst deze beroepen van rechtswege tegen het besluit van 18 februari 2026 beoordelen en vervolgens bezien of er nog belang bestaat bij een inhoudelijke beoordeling van de beroepen van Sportfondsen en [appellante sub 2] tegen het besluit van 17 juli 2024.
Toetsingskader
5. Bij de vaststelling van een bestemmingsplan moet de raad bestemmingen aanwijzen en regels geven die de raad uit het oogpunt van een goede ruimtelijke ordening nodig acht. De raad heeft daarbij beleidsruimte en moet de betrokken belangen afwegen. De Afdeling oordeelt niet zelf of het plan in overeenstemming is met een goede ruimtelijke ordening. De Afdeling beoordeelt aan de hand van de beroepsgronden of het besluit tot vaststelling van het bestemmingsplan in overeenstemming is met het recht. Daarbij kan aan de orde komen of de nadelige gevolgen van het plan onevenredig zijn in verhouding tot de met het plan te dienen doelen.
Ingetrokken beroepsgrond
6. [appellante sub 2] heeft haar beroepsgronden over de bestaande hoogtebegrenzer ter zitting ingetrokken.
Procedureel
7. Sportfondsen voert aan dat zij, hoewel zij een zienswijze heeft ingediend tegen het ontwerpbestemmingsplan, niet tijdig over de vaststelling van het plan in kennis is gesteld. Deze beroepsgrond gaat over een mogelijke onregelmatigheid van na de datum van het bestreden besluit en kan alleen al daarom de rechtmatigheid van het besluit niet aantasten. Deze mogelijke onregelmatigheid kan dus geen reden zijn voor de vernietiging van het bestreden besluit.
Het betoog slaagt niet.
Parkeren
8. Sportfondsen en [appellante sub 2] stellen dat aan een deel van hun gronden niet langer de bestemming "Horeca" is toegekend, zoals dit het geval was in het vorige bestemmingsplan "Mercatorpark 2013", maar de bestemming "Verkeer". Het gevolg hiervan is dat het bestaand legaal gebruik voor parkeren ten behoeve van het KFC-restaurant niet meer is toegestaan. Volgens hen resteren slechts 21 openbare parkeerplaatsen in plaats van ten minste 34.4 parkeerplaatsen die er uitgaande van het Amsterdamse parkeerbeleid en de CROW-cijfers voor het KFC-restaurant nodig zijn. Het aantal van 21 t is volgens Sportfondsen en [appellante sub 2] volstrekt onvoldoende en vormt een aantasting van hun bedrijfsvoering. Zij stellen dat de raad bij het berekenen van de parkeerbehoefte ten onrechte een kortingspercentage van 40 heeft gehanteerd ten opzichte van de gemeentelijke nota 'Nota Parkeernormen Auto', terwijl hiervoor geen juridische basis en motivering bestaat. [appellante sub 2] wijst in dit verband op de uitspraak van de Afdeling van 5 juni 2024 (ECLI:NL:RVS:2024:2324) en op de ligging nabij de A10. Verder stelt [appellante sub 2] dat het plan onvoldoende waarborgt dat er voldoende parkeerplaatsen daadwerkelijk beschikbaar zullen zijn voor haar bedrijfsvoering. Zij wijst er daarbij op dat een aantal door de raad genoemde parkeerplaatsen op te grote afstand ligt van haar KFC-restaurant. Sportfondsen stelt in dit verband tot slot dat zij niet kan voldoen aan de erfpachtakte die zij heeft met de gemeente waarin is bepaald dat zij verplicht is een gedeelte van de onbebouwde terreingedeelten in te richten als veertig autoparkeerplaatsen met een drive-lane ten behoeve van het fastfoodrestaurant.
8.1. De raad stelt dat de parkeerbehoefte is vastgesteld aan de hand van de CROW-publicatie 381 "Toekomstbestendig parkeren" (CROW-kencijfers), aangezien de 'Nota Parkeernomen Auto' geen parkeernormen bevat voor voorzieningen als die van Sportfondsen en [appellante sub 2] De raad licht toe dat de CROW-kencijfers zijn aangepast aan de verkeersgeneratie in Amsterdam. Die aanpassing is gebaseerd op onderzoek uit 2014 en 2015 naar de verkeersgeneratie van verschillende voorzieningen in Amsterdam, waaruit volgt dat er in 2015 40% minder autoverkeer is gemeten ten opzichte van de CROW kencijfers voor 'zeer sterk stedelijk gebied'. De 40% is vervolgens als korting passend geacht voor dit plan, vanwege de daarin voorziene woningbouw, de goede ov-bereikbaarheid en fietsinfrastructuur van het plangebied, het betaald parkeerregime in het plangebied en het stedelijke karakter ervan. Verder wijst de raad op de mobiliteitsdoelen in de Omgevingsvisie Amsterdam 2050 die gaan over strengere parkeernormen en een vermindering van het autogebruik in de stad. De raad stelt verder dat de situatie van [appellante sub 2] zich moeilijk laat vergelijken met andere fastfoodrestaurants, vanwege de ligging in stedelijk gebied én nabij de A10. De raad licht toe dat fastfoodrestaurants in stedelijk gebied doorgaans geen eigen parkeerplaatsen hebben, terwijl fastfoodrestaurants op solitair gelegen plekken langs snelwegen doorgaans 48 parkeerplaatsen hebben. In dit geval is het KFC-restaurant van [appellante sub 2] vanuit verschillende richtingen en met verschillende vervoerswijzen te bereiken, terwijl ook de nabijheid van andere voorzieningen, bedrijven en woningen het mogelijk maakt dat het KFC-restaurant wordt bezocht zonder gebruik te maken van een parkeerplaats. Dit is al het geval in de huidige situatie en zal met de realisering van het plan te meer gelden. Gelet op al deze omstandigheden is de raad, zo licht hij verder toe, uitgekomen op een parkeerbehoefte van 8 parkeerplaatsen per 100 m2 bvo en minus 40%. Concreet komt dit neer op 430/100 m2 bvo x 8 parkeerplaatsen = 34,4 parkeerplaatsen — 40% = 20,6 = 21 parkeerplaatsen. De raad stelt in dit verband tot slot dat de erfpachtakte met Sportfondsen zal worden aangepast op deze cijfers en dat de door Sportfondsen genoemde alternatieve locatie weliswaar geschikt is, maar niet voldoet aan de wensen van [appellante sub 2]
8.2. In de Nota Parkeernormen Auto, zoals vastgesteld door de raad op 8 juni 2017 en gewijzigd op 29 november 2017, is vermeld dat voor voorzieningen als die van Sportfondsen en [appellante sub 2] de actuele kencijfers van de CROW het uitgangspunt zijn bij het bepalen van de parkeerbehoefte. Deze kencijfers worden, samen met actuele gegevens over de verkeersgeneratie van specifieke functies, gebruikt om tot een parkeernorm te komen. Als blijkt dat in Amsterdam bepaalde functies substantieel minder autoverkeer genereren dan landelijk, dan wordt dit verrekend met het kencijfer van de CROW om zo tot een actuele (lagere) parkeernorm te komen, aldus de Nota Parkeernormen Auto.
8.3. De plantoelichting vermeldt dat ter plaatse van bouwveld MW3, waar nieuwbouwwoningen zijn beoogd, in de huidige situatie een openbaar parkeerterrein en een wegdeel van de Admiraal Helfrichstraat ligt. Vanwege de beoogde ontwikkeling van dit bouwveld is het noodzakelijk dat het wegdeel ongeveer tien meter opschuift in oostelijke richting. Dit heeft volgens de plantoelichting als gevolg dat de parkeerterreinen in de openbare ruimte en die van fastfoodketen KFC komen te vervallen. De parkeerplaatsen die gehuurd worden door het fastfoodrestaurant komen deels terug in de openbare ruimte in de directe nabijheid van KFC. Het wegdeel van de Admiraal Helfrichstraat dat door de planontwikkeling opschuift, draagt bij aan een vlotte en veilige afwikkeling van het wegverkeer. De instandhouding van dat wegdeel is nodig, zo vermeldt de plantoelichting, aangezien aan het plangebied een substantieel aantal woningen wordt toegevoegd. Zonder dit wegdeel neemt het woonverkeer via de zuidelijke ontsluiting toe wat tot meer verkeersbewegingen door het plangebied leidt en een negatieve invloed heeft op de kwaliteit van de openbare ruimte. De ambitie is immers om het centrale deel van het plangebied groener en autoluwer in te richten en routes voor langzaam verkeer te optimaliseren, aldus de plantoelichting.
8.4. Artikel 12.1, onder a, van de planregels luidt: de voor "Verkeer" aangewezen gronden zijn bestemd voor: verkeersareaal.
8.5. In de Parkeerbalans Mercatorpark is vermeld dat voor het KFC-restaurant maatwerk is toegepast, dat uitkomt op een parkeerbehoefte van 21 parkeerplaatsen. Het aantal parkeerplaatsen in het plangebied is volgens de parkeerbalans toereikend. Er zou een restcapaciteit zijn van 74 parkeerplaatsen.
8.6. De Afdeling stelt vast dat Sportfondsen en [appellante sub 2] in de bestaande situatie beschikken over 39 eigen parkeerplaatsen. Deze zijn in het vorige bestemmingsplan "Mercatorpark 2013" bestemd als "Horeca". Na realisering van het plan verdwijnen de 39 eigen parkeerplaatsen doordat deze de bestemming "Verkeer" krijgen en resteren 21 openbare parkeerplaatsen. Partijen zijn verdeeld over de vraag of de bestaande parkeerplaatsen met de bestemming "Horeca" mochten worden wegbestemd en of er voldoende parkeerplaatsen overblijven na realisering van het plan. Bij die laatste vraag gaat het hen om het door het raad toegepaste kortingspercentage van 40 % ten opzichte van de CROW-kencijfers voor het berekenen van de parkeerbehoefte en of de parkeerplaatsen daadwerkelijk beschikbaar zijn. De Afdeling bespreekt deze vragen hierna achtereenvolgens onder 8.7.
8.7. De Afdeling overweegt dat in het algemeen aan een geldend bestemmingsplan geen blijvende rechten kunnen worden ontleend. De raad kan op grond van gewijzigde planologische inzichten en na afweging van alle betrokken belangen andere bestemmingen en regels voor gronden vaststellen. Dat de raad het belang bij woningbouw in dit geval heeft laten prevaleren boven het belang van Sportfondsen en [appellante sub 2] bij behoud van de bestaande situatie acht de Afdeling redelijk, mits voldoende parkeerplaatsen beschikbaar blijven om te voorkomen dat het plan leidt tot een onevenredige aantasting van de bedrijfsvoering van Sportfondsen en [appellante sub 2] Daarvoor is van belang dat de raad de parkeerbehoefte heeft berekend aan de hand van de CROW-kencijfers. Die CROW-kencijfers geven voor het KFC-restaurant een bandbreedte van 8 tot 10 parkeerplaatsen per 100 m2 bvo. Deze parkeernormen gelden in ‘zeer sterk stedelijk’ gebied en in de schil van het centrum. De raad is uitgegaan van het minimum aantal parkeerplaatsen van 8 per 100 m2 bvo en heeft daarop vervolgens een kortingspercentage van 40% toegepast. De raad verwijst hiervoor naar de Nota Parkeernormen Auto, zoals hiervoor vermeld onder 8.2, waarin als beleidsregel is opgenomen dat bij het vaststellen van parkeernormen voor voorzieningen de actuele kencijfers van de CROW het uitgangspunt vormen, gecombineerd met actuele Amsterdamse gegevens over de verkeersgeneratie van specifieke functies. Voor die actuele Amsterdamse gegevens verwijst de raad naar een onderzoek uit 2014 en 2015. Dit onderzoek was bij de vaststelling van het plan 10 jaar oud en is niet aan het plan ten grondslag gelegd. De raad heeft slechts verwezen naar haar algemene mobiliteitsdoelen om autogebruik in de stad te verminderen en naar de ‘Evaluatie nota’s parkeernormen gemeente Amsterdam’ van 26 maart 2021. Die evaluatie noemt weliswaar ook een kortingspercentage van 40%, maar dit is niet op actuele cijfers over verkeersgeneratie gebaseerd. Verder heeft de raad gewezen op verschillende locatie-specifieke omstandigheden, zoals de goede OV-bereikbaarheid, maar mede gelet op de ligging nabij de A10 en gezien het feit dat een deel van deze factoren al verwerkt is in de kwalificatie van het gebied als ‘zeer sterk stedelijk’ en de schil van het centrum, vormt dit naar het oordeel van de Afdeling geen afdoende onderbouwing van de verkeersgeneratie die het kortingspercentage van 40% rechtvaardigt. Het plan is daarom in zoverre onvoldoende onderbouwd.
Het betoog slaagt.
Woningen op een te korte afstand?
9. [appellante sub 2] vreest verder voor een beperking van haar bedrijfsvoering, omdat de voorziene woningen op korte afstand worden gebouwd. Het gaat haar met name om de geluidoverlast voor omwonenden van de bestelpaal en drive-lane in verband waarmee volgens haar een grotere afstand dan de richtafstand uit de brochure ‘Bedrijven en Milieuzonering’ van de Vereniging van Nederlandse Gemeenten van 2009 (de VNG-brochure) zou moeten worden aangehouden.
9.1. De raad stelt dat hij is aangesloten bij de VNG-brochure waarin volgens de raad voor een fastfoodrestaurant een afstand staat aanbevolen in gemengd gebied van 10 meter. De afstand van het plandeel met de bestemming "Horeca" tot het dichtst bijgelegen plandeel met de bestemming ‘Gemengd-3", waar woningen zijn voorzien, bedraagt 18,5 meter. Er wordt dus, zo stelt de raad, voldaan aan de richtafstand van de VNG-brochure. Niettemin heeft de raad geluidonderzoek gedaan. In dit onderzoek is rekening gehouden met de openingstijden van het restaurant en de drive-lane, het aantal bezoekers van het restaurant en de drive-lane, de verdeling van de bezoekers over de dag-, avond-, en nachtperiode, het aanrijden van auto's en het stationair draaien bij de drive-lane; de aanwezigheid van een afzuiginstallatie en het legen van de afvalcontainers. Uit het onderzoek volgt dat de activiteiten van het KFC-restaurant geen overschrijding van de richtwaarden veroorzaken in de avond- en nachtperiode op de gevels van de woningen. De overschrijding in de dagperiode is aanvaardbaar vanuit een oogpunt van een goede ruimtelijke ordening, omdat het wegverkeerslawaai maatgevend is en daarvoor maatregelen worden getroffen en bovendien hogere geluidwaarden zijn vastgesteld door het college van burgemeester en wethouders van Amsterdam. Er zijn dientengevolge ook geen belemmeringen voor de bedrijfsvoering van [appellante sub 2], aldus de raad.
9.2. Voor het KFC-restaurant geldt de bestemming "Horeca". Volgens artikel 9.1 van de planregels zijn de voor "Horeca" aangewezen gronden bestemd voor: horeca van categorie 1, horeca van categorie 3, horeca van categorie 4 en verkeersareaal, waaronder een drive-lane ten behoeve van een fastfoodrestaurant.
In artikel 1.37 is bepaald dat onder horeca categorie 1 wordt verstaan: Fastfood (waaronder begrepen automatiek, snackbar, loketverkoop, fastfoodrestaurant en naar de aard daarmee te vergelijken bedrijven).
In artikel 1.39 is bepaald dat onder horeca categorie 3 wordt verstaan: Café (café, bar en naar de aard daarmee te vergelijken bedrijven).
In artikel 1.40 is bepaald dat onder horeca categorie 4 wordt verstaan: Restaurant (restaurant, koffie-, en theehuis, lunchroom, juicebar en naar de aard daarmee te vergelijken bedrijven).
9.3. De Afdeling stelt vast dat de binnen de bestemming toegestane horeca, waaronder het KFC-restaurant, valt binnen de milieucategorie 1. Daarvoor geldt volgen de VNG-brochure een richtafstand van 10 meter voor geur, geluid en gevaar. De afstand van het plandeel met de bestemming "Horeca" tot het dichtst bijgelegen plandeel met de bestemming "Gemengd-3", waar woningen kunnen worden gerealiseerd, bedraagt ongeveer 15,5 meter. Daarmee wordt voldaan aan de richtafstand. Niettemin heeft de raad onderzoek gedaan naar de geluidbelasting. Hoewel uit dit geluidonderzoek volgt dat de hoge geluidbelasting op de woningen niet te wijten is aan het KFC-restaurant, is daarin een belangrijke geluidbron van het KFC-restaurant niet meegenomen, te weten de bestelpaal. [appellante sub 2] heeft, ook op zitting, uitgebreid gemotiveerd dat het geluid van de bestelpaal niet wegvalt tegen ander geluid, zeker niet in de uren die voor de nachtrust zijn bestemd, en daarom had moeten worden onderzocht. De raad heeft dit op zitting ook erkend doordat hij liet weten daar kort voor zitting alsnog onderzoek naar te hebben gedaan. Dit onderzoek dateert echter van na de vaststelling van het plan en was ook overigens te kort voor zitting gereed om in de procedure te worden meegenomen. De Afdeling ziet daarom aanleiding te oordelen dat het plan in zoverre in strijd met artikel 3:2 van de Awb niet met de vereiste zorgvuldigheid is voorbereid.
Het betoog slaagt.
Bereikbaarheid KFC-restaurant
10. [appellante sub 2] stelt dat de raad onvoldoende rekening heeft gehouden met het aan de achterzijde van het restaurant laden en lossen van vrachtwagens. Zij vreest dat vrachtwagens niet meer veilig kunnen in- en uitrijden bij de laad- en losplaats van haar restaurant.
10.1. Vaststaat dat het plandeel met de bestemming "Horeca", waarbinnen thans de laad- en losactiviteiten plaatsvinden, in het plan gedeeltelijk wordt vervangen door het plandeel met de bestemming "Groen", terwijl binnen laatstgenoemde bestemming geen laad- en losactiviteiten zijn toegestaan. De afstand van het plandeel met de bestemming "Horeca" en het plandeel met de bestemming "Groen" bedraagt ongeveer 4,2 meter ter hoogte van waar in de bestaande situatie de laad- en losactiviteiten plaatsvinden. Nu [appellante sub 2] onweersproken heeft gesteld dat voor de laad- en losactiviteiten ook vrachtwagens worden gebruikt van 18 meter, is onzeker of met het plan een inrichting mogelijk is waarmee op een verkeersveilige manier de bestaande laad- en losactiviteiten kunnen worden voorgezet. De raad heeft dit niet, ook desgevraagd op zitting niet, voldoende onderbouwd, terwijl hij zich wel op het standpunt stelt dat de bestaande laad- en losactiviteiten mogen worden voortgezet. Het plan is naar het oordeel van de Afdeling daarom ook in zoverre in strijd met artikel 3:2 van de Awb niet met de vereiste zorgvuldigheid voorbereid.
Het betoog slaagt.
De bestemming "Recreatie", ligweide
11. Sportfondsen stelt verder dat in het zuidelijk gedeelte van het plangebied een deel van de gronden niet langer de bestemming "Recreatie" heeft, zoals in het vorige bestemmingsplan, maar dat daaraan de bestemmingen "Gemengd-4", "Groen" en "Maatschappelijk" zijn toegekend. Het gevolg hiervan is dat de bestaande ligweide niet langer is toegestaan. Zij stelt onder meer dat de noodzaak voor dit wegbestemmen niet door de raad is onderbouwd.
11.1. In de plantoelichting is vermeld dat door het openbaar maken van een deel van de ligweide de sport- en spelmogelijkheden in de openbare ruimte toenemen van 4.800 m2 naar bijna 6.600 m2. Het terrein dient volgens de plantoelichting ook als speelplek voor de bovenbouw van het te realiseren integraal kindcentrum.
11.2. De Afdeling stelt vast dat het plandeel met de bestemming "Recreatie" in het vorige bestemmingsplan "Mercatorpark 2013" groter is dan in het plan. De bestaande ligweide met het zwembad wordt daardoor verkleind van 11.500 m2 naar 7.600 m2. Zoals de Afdeling hiervoor ook heeft overwogen kunnen in het algemeen aan een geldend bestemmingsplan geen blijvende rechten worden ontleend. De raad kan op grond van gewijzigde planologische inzichten en na afweging van alle betrokken belangen andere bestemmingen en regels voor gronden vaststellen. Dat de raad het belang bij woningbouw, en openbare ruimte ten behoeve van die woningbouw, in dit geval heeft laten prevaleren boven het belang van Sportfondsen bij behoud van de gehele ligweide acht de Afdeling redelijk. De raad heeft daarbij kunnen betrekken dat op een gemiddelde openingsdag het zwembad met de ligweide 1.800 bezoekers trekt en 7.600 m2 ligweide voor hen ruim voldoende is. Dat er op ongeveer 8 tot 12 niet-gemiddelde dagen, ook wel ‘tropische dagen’, mogelijk een tekort ontstaat waardoor niet alle potentiële bezoekers kunnen worden toegelaten, is niet zodanig zwaarwegend dat de raad daaraan doorslaggevende betekenis heeft hoeven hechten.
Het betoog slaagt niet.
Het bestemmingsplan van 17 juli 2024
12. In de einduitspraak zal worden beslist over de beroepen tegen het besluit van 17 juli 2024.
Bestuurlijke lus
13. Met het oog op een spoedige beëindiging van het geschil zal de Afdeling op grond van artikel 8:51d van de Awb de raad opdragen om binnen 26 weken na verzending van deze tussenuitspraak, met inachtneming van wat hiervoor is overwogen onder 8.7, 9.3, 10.1 de daarin omschreven gebreken te herstellen.
13.1. De raad kan het onder 8.7 geconstateerde gebrek bijvoorbeeld herstellen door conform de Nota Parkeernormen Auto de meest recente versie van de CROW-kencijfers te hanteren om de parkeerbehoefte te bepalen. Als de raad daarop vervolgens een kortingspercentage van bijvoorbeeld 40 toepast, dient de raad dit conform zijn beleid, te motiveren met actuele cijfers over de verkeersgeneratie in Amsterdam. Na het vaststellen en onderbouwen van de parkeerbehoefte, zal de raad vervolgens moeten onderbouwen dat daarin kan worden voorzien op een redelijke afstand van het KFC-restaurant van [appellante sub 2] en Sportfondsen.
13.2. De raad kan het onder 9.3 geconstateerde gebrek bijvoorbeeld herstellen door het geluidonderzoek naar de bestelpaal aan het plan ten grondslag te leggen en, waar nodig, het plan daarop aan te passen, zodat ter plaatse van de woningen een goed woon- en leefklimaat kan worden gegarandeerd en [appellante sub 2] niet onevenredig in haar bedrijfsvoering wordt aangetast.
13.3. De raad kan het onder 10.2 geconstateerde gebrek op verschillende manieren herstellen. De raad kan alsnog onderbouwen dat er een inrichting van de openbare ruimte mogelijk is waarbinnen op een verkeersveilige manier de bestaande laad- en losactiviteiten kunnen worden voortgezet. Ook kan de raad het plandeel met de bestemming "Verkeer" of "Horeca" vergroten ten kosten van het plandeel met de bestemming "Groen", zodat er in het plan meer ruimte ontstaat voor de bestaande laad- en losactiviteiten.
13.4. Afdeling 3.4 van de Awb hoeft bij de voorbereiding van een gewijzigd of nieuw besluit niet opnieuw te worden toegepast.
Proceskosten en griffierecht
14. In de einduitspraak zal worden beslist over vergoeding van de proceskosten en het betaalde griffierecht van Sportfondsen en [appellante sub 2]
Beslissing
De Afdeling bestuursrechtspraak van de Raad van State:
draagt de raad van de gemeente Losser op om:
- binnen 26 weken na de verzending van deze tussenuitspraak met inachtneming van wat onder 8.7, 9.3, 10.1 is overwogen de daar omschreven gebreken in het besluit van de raad van de gemeente Amsterdam van 18 februari 2026 te herstellen, en
- de Afdeling, Sportfondsen-Amsterdam-West B.V en [appellante sub 2] de uitkomst mee te delen en een gewijzigd of nieuw besluit zo spoedig mogelijk op de wettelijk voorgeschreven wijze bekend te maken en mee te delen.
Aldus vastgesteld door mr. H.J.M. Besselink, voorzitter, en mr. G.O. van Veldhuizen en mr. C.H. Bangma, leden, in tegenwoordigheid van mr. L.A. van Heusden, griffier.
w.g. Besselink
voorzitter
w.g. Van Heusden
griffier
Uitgesproken in het openbaar op 19 augustus 2026
647
Bestemmingsplan ‘Mercatorpark’ in Amsterdam
Uitspraak over het bestemmingsplan ‘Mercatorpark’ dat de gemeenteraad van Amsterdam heeft vastgesteld. Het plan maakt ongeveer zeshonderd woningen, een integraal kindcentrum, winkels en horeca mogelijk. Via een zogeheten wijzigingsbevoegdheid in het bestemmingsplan kunnen daar nog eens vierhonderd woningen bijkomen. Het gaat om het gebied in stadsdeel West tussen de Jan van Galenstraat, de Orteliuskade, de Jan Evertsenstraat en de Ringweg A10. Sportfondsen-Amsterdam-West die erfpachter en huurder is van percelen in het gebied en de exploitant van een KFC-restaurant in ‘Sportplaza Mercator’ zijn het niet eens met het bestemmingsplan en zijn daartegen in beroep gekomen bij de Afdeling bestuursrechtspraak. Sportfondsen is bang dat hiermee parkeerplaatsen verdwijnen voor haar multifunctionele gebouw ‘Sportplaza Mercator’ en dat een deel van de bestaande ligweide verdwijnt. De exploitant van het KFC-restaurant vreest onder meer dat het bestemmingsplan beperkingen voor de bestaande en toekomstige bedrijfsactiviteiten van KFC tot gevolg heeft, omdat de woningen op korte afstand van het restaurant komen te liggen. De Afdeling bestuursrechtspraak heeft de zaak op 17 juni 2026 op zitting behandeld.