Ontwerpbesluit houdende wijziging van het Kansspelenbesluit in verband met de verlaging van de minimaal verplichte procentuele afdracht ten behoeve van enig algemeen belang en enige andere wijzigingen.

Bij Kabinetsmissive van 5 augustus 2015, no.2015001310, heeft Uwe Majesteit, op voordracht van de Staatssecretaris van Veiligheid en Justitie, bij de Afdeling advisering van de Raad van State ter overweging aanhangig gemaakt het ontwerpbesluit houdende wijziging van het Kansspelenbesluit in verband met de verlaging van de minimaal verplichte procentuele afdracht ten behoeve van enig algemeen belang en enige andere wijzigingen, met nota van toelichting.

Het ontwerpbesluit wijzigt het Kansspelenbesluit op drie onderdelen. Ten eerste wordt het minimumafdrachtpercentage voor goede doelen loterijen verlaagd van 50% naar 40%. Ten tweede wordt een wijziging aangebracht in verband met een recente wijziging van de Wet op het accountantsberoep. Ten derde wordt een bevoegdheid die nog is toegekend aan de minister van Veiligheid en Justitie overgebracht naar de raad van bestuur van de kansspelautoriteit.

De Afdeling advisering van de Raad van State adviseert het besluit vast te stellen, maar heeft opmerkingen over de motivering van een deel van het ontwerpbesluit. Zij acht het wenselijk dat de toelichting wordt aangevuld op het punt van de afstemming van de afdrachtsverplichtingen. Daarnaast adviseert zij om het ontwerpbesluit ter consultatie aan de betrokken organisaties voor te leggen.

1. Afstemming afdrachtsverplichtingen

Het Kansspelenbesluit is van toepassing op de loterijen waarvoor op grond van artikel 3 van de Wet op de kansspelen vergunning is verleend, maar niet op de Staatsloterij en de Lotto. Bij de invoering van het vaste afdrachtspercentage van 50% in 2004 heeft de regering aangegeven dat voor de Staatloterij en de Lotto het afdrachtspercentage geregeld zal worden via de aan hen verleende vergunningen. Hierbij was sprake van een lager percentage dan het in het besluit opgenomen percentage. Blijkens de toelichting bij de wijziging in 2004 zal bij een eventuele toekomstige wijziging van het Kansspelenbesluit in verband met de afdrachtpercentages steeds, zoals nu ook het geval is geweest, worden voorzien in afstemming met de vaststelling van de afdrachtspercentages voor de Staatsloterij en de Lotto. (zie noot 1) De toelichting bij het ontwerpbesluit gaat echter niet in op de vraag of in dit geval de wijziging van het afdrachtspercentage in artikel 2 van het Kansspelenbesluit gevolgen zal hebben voor het afdrachtspercentage van de Staatsloterij en de Lotto.

De Afdeling adviseert de toelichting op grond van het voorgaande aan te vullen.

2. Europese context

Zoals de Afdeling in eerdere adviezen over kansspelen heeft benadrukt, (zie noot 2) vereist het Europese recht dat een door een lidstaat gevoerd beleid op het terrein van de kansspelen in de praktijk samenhangend en stelselmatig is. (zie noot 3) Uit het Gambelli arrest van het Hof van Justitie van de Europese Unie wordt duidelijk dat beperkingen van het vrij verkeer van diensten op het terrein van de kansspelen geschikt en evenredig moeten zijn om het nagestreefde doel te waarborgen. (zie noot 4) Hiervoor moet het nagestreefde doel op samenhangende en stelselmatige wijze worden nagestreefd. (zie noot 5)

De Afdeling adviseert in de toelichting uiteen te zetten op welke wijze het ontwerpbesluit past binnen die Europese context.

3. Consultatie

De toelichting vermeldt dat het ontwerpbesluit voor consultatie op Internet is geplaatst. (zie noot 6) De Afdeling heeft gezien dat hierop drie reacties zijn binnengekomen, één gezamenlijke van de Nationale Postcodeloterij, de BankGiro Loterij en de Vriendenloterij, één van het Goededoelenplatform en één van een particulier. Bij de wijziging van de afdrachtspercentages in 2004 is in de toelichting opgemerkt dat bij een eventuele wijziging daarvan de betrokken organisaties vooraf zullen worden geconsulteerd. (zie noot 7) Over dat ontwerpbesluit is destijds aan veel meer organisaties om een reactie gevraagd, waaronder het toenmalige College van toezicht op de kansspelen (nu de kansspelautoriteit), de VNG en de twee Stichtingen die de vergunninghouders zijn voor de Staatsloterij en de Lotto.

De Afdeling wijst erop dat er een verschil bestaat tussen het actief vragen van een reactie van betrokken organen op een voorgestelde wijziging van het besluit en de mogelijkheid tot reageren openstellen via een internetconsultatie. In het eerste geval kan met zekerheid worden vastgesteld dat de betrokken organen op de hoogte zijn van de voorgenomen wijziging en in het tweede geval niet. Het is van belang om te weten of wat de reacties van de Kansspelautoriteit en de VNG op de voorgestelde wijzigingen zijn. Uit de toelichting blijkt niet waarom die niet zijn geconsulteerd.

De Afdeling adviseert op grond van het voorgaande de betrokken organisaties te vragen om een reactie op het ontwerpbesluit en in de toelichting op deze reacties in te gaan. Mocht het ontwerpbesluit naar aanleiding van hiervan ingrijpend worden gewijzigd, dan gaat de Afdeling ervan uit dat het voorstel opnieuw aan haar ter advisering wordt voorgelegd.

De Afdeling advisering van de Raad van State geeft U in overweging in dezen een besluit te nemen, nadat aan het vorenstaande aandacht zal zijn geschonken.

De waarnemend vice-president van de Raad van State


Nader rapport (reactie op het advies) van 7 oktober 2019

1. Afstemming afdrachtsverplichtingen

Het advies van de Afdeling om in de toelichting in te gaan op de vraag of de wijziging van het afdrachtspercentage in dit geval gevolgen zal hebben voor het afdrachtspercentage van het lottospel en de staatsloterij, is gevolgd. De afdrachtspercentages van het lottospel en de staatsloterij worden niet gewijzigd als gevolg van de keuze om het afdrachtspercentage voor goededoelenloterijen te verlagen van 50% tot 40% van de nominale waarde van de verkochte loten. Met de onderhavige verlaging van het afdrachtspercentage wordt geen volledige harmonisatie in de afdrachtenregiems voor de goededoelenloterijen, lotto’s en de staatsloterij beoogd. De voorwaarden waaronder deze verschillende loterijproducten mogen worden aangeboden, verschillen op diverse onderdelen van elkaar, hetgeen bijdraagt aan de diversiteit van het legale loterijenaanbod waaruit de Nederlandse speler kan kiezen. Hierdoor kan deze verlaging van het afdrachtspercentage voor de goededoelenloterijen onafhankelijk van het afdrachtspercentage van de staatsloterij en de lotto worden doorgevoerd. Dit betekent uiteraard niet dat de afdrachtspercentages voor het lottospel en de staatsloterij in de toekomst niet om andere redenen kunnen worden aangepast.

2. Europese context

Het advies van de Afdeling om in de toelichting uiteen te zetten op welke wijze het besluit past in het Europese recht, is gevolgd. De toelichting is aangevuld.

3. Consultatie

Het advies van de Afdeling om de betrokken organisaties alsnog te vragen om een reactie is niet gevolgd. De betrokken organisaties zijn voorafgaand gewezen op de aanvang van de internetconsultatie, waarbij de kansspelautoriteit en de VNG hebben aangegeven geen behoefte te hebben aan het indienen van een zienswijze. Daarmee is vastgesteld dat betrokken organisaties op de hoogte waren van het voorgenomen besluit. De toelichting is hierop aangevuld.

4. Bevoegdheid tot aanwijzing van de onafhankelijke deskundige of keuringsinstelling

Los van het advies van de Afdeling is het bij nader inzien wenselijk om de voorafgaande goedkeuring van de onafhankelijke deskundige of keuringsinstelling (artikel 5, derde lid, van het Kansspelenbesluit) bij de minister te laten. De stelselverantwoordelijkheid van de Minister voor Rechtsbescherming op het gebied van de kansspelen maakt het onwenselijk deze bevoegdheid over te hevelen naar de raad van bestuur van de kansspelautoriteit. Hiermee wordt aangesloten bij de regeling in artikel 31h, tweede lid, onder b, van de Wet op de kansspelen, die de bevoegdheid tot het aanwijzen van de geaccrediteerde keuringsinstellingen die de spelsystemen van houders van een vergunning tot het organiseren van kansspelen op afstand keuren, aan de minister toekent, (zie noot 8)en bij de hoofdlijnen van het kabinetsstandpunt over het gebruik van certificatie en accreditatie in het kader van het overheidsbeleid. (zie noot 9) Voor zover een verplichting tot periodieke tussentijdse controles, ondanks het standaardvergunningvoorschrift F3, wenselijk wordt geacht, kan die op grond van artikel 5, eerste lid, van de Wet op de kansspelen als voorschrift in de vergunning worden opgenomen. Gelet op het voorgaande is het oorspronkelijke artikel I, onderdeel B, in zijn geheel geschrapt, en bestaat ook niet langer aanleiding voor de mogelijkheid van gedifferentieerde inwerkingtreding.

Van de gelegenheid is voorts gebruik gemaakt om de nota van toelichting te actualiseren en de datum van inwerkingtreding van het onderhavige besluit vast te stellen op 1 januari 2020.

Ik moge U hierbij het gewijzigde ontwerpbesluit en de gewijzigde nota van toelichting doen toekomen en U verzoeken overeenkomstig dit ontwerp te besluiten.

De Minister voor Rechtsbescherming


Voetnoten

(1) Stb. 2004, 375, blz. 5.
(2) Adviezen van 23 december 2010 over het ontwerpbesluit tot wijziging van het Speelautomatenbesluit 2000 in verband met de wijziging van enkele voorwaarden voor de toelating van een model speelautomaat (W03.10.0497/II, Staatscourant 2011, nr. 10931) en van 7 mei 2014 over het voorstel van wet tot wijziging van de Wet op de kansspelen, de Wet op de kansspelbelasting en enkele andere wetten in verband met het organiseren van kansspelen op afstand (W03.14.0047/II, Kamerstukken II 2013/14, 33 996, nr. 4, blz. 20).
(3) Toelichting, algemeen deel, paragraaf 10 Europeesrechtelijk kader.
(4) Arrest van 6 november 2003, C243/01 (Gambelli), I-13031, r.o. 65.
(5) Arrest van 6 november 2003, C243/01 (Gambelli), I-13031.
(6) Toelichting, Totstandkoming.
(7) Stb. 2004, 375, blz. 6.
(8 )Ingevoegd bij de wet van 20 februari 2019, Stb. 2019, 127, tot wijziging van de Wet op de kansspelen, de Wet op de kansspelbelasting en enkele andere wetten in verband met het organiseren van kansspelen op afstand.
(9) Kamerstukken II 2003/04, 29 304, nr. 1, en Kamerstukken II 2015/16, 29 304, nr. 6.