Samenvatting advies wetsvoorstel verlaagd wettelijk collegegeld

Datum publicatie: maandag 19 maart 2018 - Datum advies: donderdag 8 maart 2018

De Afdeling advisering van de Raad van State heeft advies uitgebracht over het wetsvoorstel dat het mogelijk maakt een verlaagd wettelijk collegegeld vast te stellen. Dat moet de minister van Onderwijs dan doen bij een algemene maatregel van bestuur. Het wetsvoorstel is een wijziging van de Wet op het hoger onderwijs en wetenschappelijk onderzoek. Het wetsvoorstel is op 19 maart 2018 bij de Tweede Kamer ingediend. Daarmee is ook het advies van de Afdeling advisering openbaar geworden.

Inhoud van het voorstel

Het wetsvoorstel zorgt voor een wettelijke basis om het collegegeld voor bepaalde groepen studenten in het hoger onderwijs te verlagen. De regering wil het collegegeld voor alle nieuwe studenten in het eerste jaar halveren. Voor nieuwe studenten die kiezen voor een lerarenopleiding, wordt het collegegeld ook in het tweede jaar gehalveerd. Daarmee wil de regering de toegankelijkheid van het hoger onderwijs  vergroten. Dit geldt in het bijzonder voor de lerarenopleidingen. De regering hoopt dat meer studenten een lerarenopleiding gaan volgen om het lerarentekort terug te dringen.

Verlaging voor alle studenten

Net als de regering ziet de Afdeling advisering het grote belang in van toegankelijk hoger onderwijs. In de toelichting bij het wetsvoorstel staat echter dat de toegankelijkheid van het hoger onderwijs op zichzelf al goed is. Alleen specifieke groepen gaan niet studeren vanwege de studiekosten. De Afdeling advisering vraagt zich daarom af waarom de regering dan toch het collegegeld voor álle studenten in het eerste jaar wil verlagen. Het grootste deel van het geld dat de maatregel kost, komt dan namelijk terecht bij de studenten die toch al zouden gaan studeren. En niet bij de groep voor wie het is bedoeld: de studenten die zonder de halvering van het collegegeld níet naar het hoger onderwijs zouden gaan.

Lerarenopleiding

Uit de toelichting blijkt niet dat is bewezen dat de hoogte van het collegegeld voor veel studenten een drempel vormt om voor een lerarenopleiding te kiezen. De Afdeling advisering wijst erop dat het lerarentekort niet alleen wordt veroorzaakt doordat (te) weinig studenten een lerarenopleiding volgen, maar ook doordat leraren lang niet altijd in het onderwijs blijven werken. Daarom zijn meer maatregelen nodig om het lerarentekort terug te dringen. De regering zegt hier niets over in de toelichting bij het wetsvoorstel. Daarom is niet duidelijk in hoeverre een verband bestaat tussen het lerarentekort en de hoogte van het collegegeld voor lerarenopleidingen. 

Conclusie

De Afdeling advisering adviseert de regering om preciezer uit te leggen waarom de wetswijziging nodig is. Ook adviseert de Afdeling advisering de regering om te verduidelijken of de maatregel bijdraagt aan het doel dat de regering ermee wil bereiken.

Lees hier de volledige tekst van het advies van de Afdeling advisering.