Samenvatting advies over ontwerpbesluit versobering gesubsidieerde rechtsbijstand

Datum publicatie: donderdag 19 september 2013 - Datum advies: vrijdag 28 juni 2013

​De Afdeling advisering van de Raad van State heeft advies uitgebracht over het ontwerp van het Besluit aanpassingen eigen bijdrage rechtzoekenden en vergoeding rechtsbijstandverleners. Dit besluit bevat aanpassingen van het Besluit eigen bijdrage rechtsbijstand, het Besluit vergoedingen rechtsbijstand 2000 en het Besluit tarieven ambtsambtshandelingen gerechtsdeurwaarders. Het advies is op 19 september 2013 openbaar gemaakt.

Doel en strekking van het ontwerpbesluit

Het ontwerpbesluit bevat een versobering van het stelsel van gesubsidieerde rechtsbijstand. Volgens de regering is dit nodig omdat de kosten van rechtshulp sterk zijn gestegen en omdat eerdere maatregelen niet voldoende waren om deze kosten te beperken. In het ontwerpbesluit wordt onder meer voorgesteld de eigen bijdrage in zijn algemeenheid te verhogen, de eigen bijdrage bij verbreking van een huwelijkse of niet‑huwelijkse relatie in het bijzonder te verhogen, de anticumulatieregeling te laten vervallen, en de vergoeding bij de kennelijke afdoening van een zaak te verlagen.

Toegang tot de rechter

De Afdeling advisering is van oordeel dat het ontwerpbesluit deels nader dient te worden overwogen. Zo meent de Afdeling advisering dat met het ontwerpbesluit het risico bestaat op belemmering van het recht op toegang tot de rechter, zoals dat voortvloeit uit de Grondwet, het EVRM en het Handvest van de Grondrechten van de Europese Unie. De Afdeling advisering wijst daarbij onder meer op de forse verhoging van de eigen bijdrage, waardoor, zeker in combinatie met het afschaffen van de anticumulatieregeling, in sommige gevallen het bedrag dat moet worden betaald voor rechtsbijstand meer dan verdubbelt. Zeker nu dit met name de minst draagkrachtigen raakt, zou dit onder omstandigheden een moeilijk te nemen drempel kunnen opwerpen voor rechtzoekenden, aldus de Afdeling advisering

Visie

De Afdeling advisering mist verder een visie van de regering op de in het ontwerpbesluit opgenomen maatregelen in relatie met eerdere en toekomstige bezuinigingen die de toegang tot de rechter kunnen raken (onder meer de eerdere verhoging van de eigen bijdrage en de aangekondigde verhoging van de griffierechten). Daarbij komt dat de minister van Veiligheid en Justitie aan de Tweede Kamer heeft toegezegd met een algehele visie op het stelsel van rechtsbijstand te komen, maar daarop wordt in de toelichting op het ontwerpbesluit niet ingegaan. De Afdeling advisering is van oordeel dat pas als alle genomen en voorziene maatregelen samen worden bekeken, goed kan worden beoordeeld in hoeverre het recht op toegang tot de rechter in het gedrang komt.

Lees hier de volledige tekst van het advies van de Raad van State en het nader rapport van de staatssecretaris van Veiligheid en Justitie.