Ontwerpbesluit tot wijziging van het Besluit registers kinderopvang, buitenlandse kinderopvang en peuterspeelzaalwerk en enige andere besluiten in verband met het stellen van regels voor het personenregister kinderopvang en peuterspeelzaalwerk, met nota van toelichting.

Bij Kabinetsmissive van 22 februari 2016, no.2016000316, heeft Uwe Majesteit, op voordracht van de Minister van Sociale Zaken en Werkgelegenheid, bij de Afdeling advisering van de Raad van State ter overweging aanhangig gemaakt het ontwerpbesluit tot wijziging van het Besluit registers kinderopvang, buitenlandse kinderopvang en peuterspeelzaalwerk en enige andere besluiten in verband met het stellen van regels voor het personenregister kinderopvang en peuterspeelzaalwerk, met nota van toelichting.

Het ontwerpbesluit stelt nadere regels met betrekking tot de verwerking van persoonsgegevens in het personenregister kinderopvang en peuterspeelzaalwerk, dat bij de wet van 21 november 2015 tot wijziging van de Wet kinderopvang en kwaliteitseisen peuterspeelzalen (Wko) is tot stand gekomen. (zie noot 1)

De Afdeling advisering van de Raad van State adviseert het besluit vast te stellen, maar heeft een opmerking over een onduidelijkheid in de toelichting over de vraag wie de verantwoordelijke is voor het personenregister kinderopvang en peuterspeelzaalwerk in de zin van de Wet bescherming persoonsgegevens (Wbp).

1. Verantwoordelijke in de zin van de Wbp
In het ontwerpbesluit wordt voorgesteld om te regelen dat de Minister van SZW de verantwoordelijke (zie noot 2) is voor het personenregister kinderopvang en peuterspeelzaalwerk (hierna: het personenregister), omdat hij het doel van het personenregister bepaalt. (zie noot 3) Het voorgestelde artikel 4a, eerste lid, wijst het CIBG (zie noot 4) aan als bewerker (zie noot 5) voor het verwerken van gegevens in dat register. Bij de bewerker berust in ieder geval het beheer van het personenregister, waarbij wordt zorg gedragen voor een goede beschikbaarheid, betrouwbaarheid, werking en beveiliging van dat personenregister. (zie noot 6) Voorts is ingevolge het voorgestelde artikel 16d de houder (zie noot 7) bewerker in de zin van de Wbp voor het leggen en beëindigen van koppelingen. (zie noot 8)

In het kader van de controle van de inschrijvingen in het personenregister merkt de toelichting op dat personen die in het personenregister ingeschreven moeten staan, op grond van artikel 35 van de Wbp, onder meer het recht hebben zich tot de verantwoordelijke te wenden met het verzoek de hem betreffende persoonsgegevens te verbeteren of aan te vullen indien de gegevens niet juist of onvolledig zijn. (zie noot 9) Dit kunnen in dit geval zijn: CIBG namens de Minister van SZW, de houder voor wat betreft de koppeling in het personenregister en het college voor wat betreft de registers. (zie noot 10)

De toelichting kan met bovenbedoelde passage zo gelezen worden dat - afhankelijk van de aard van de verwerking - het CIBG respectievelijk de houder verantwoordelijke is in de zin van de Wbp. Dit komt niet overeen met het ontwerpbesluit waarin de Minister van SZW als verantwoordelijke wordt aangewezen en het CIBG en de houder als bewerkers. Het laatste betekent dat personen die in het personenregister staan met een eventueel verzoek om hun persoonsgegevens te verbeteren of aan te vullen, zich moeten wenden tot de Minister van SZW en niet tot het CIBG of de houder. Op grond van artikel 35 en 36 Wbp dient de minister als verantwoordelijke op een verzoek als hiervoor bedoeld, te beslissen. (zie noot 11)

De Afdeling adviseert de toelichting op dit punt aan te passen en onduidelijkheden weg te nemen.

2. De Afdeling verwijst naar de bij dit advies behorende redactionele bijlage.
De Afdeling advisering van de Raad van State geeft U in overweging in dezen een besluit te nemen, nadat aan het vorenstaande aandacht zal zijn geschonken.

De vice-president van de Raad van State

---

Redactionele bijlage bij het advies van de Afdeling advisering van de Raad van State betreffende no.W12.16.0030/III

- In het opschrift van het ontwerpbesluit de zinsnede "en enige andere besluiten" wijzigen in "en het Besluit SUWI".
- In het opschrift van artikel I "Besluit kinderopvang" wijzigen in "Besluit registers kinderopvang".
- In artikel I, onderdeel A, de begripsomschrijving van "ingeschrevene" achterwege laten, gelet op artikel 1.1, eerste lid, en artikel 2.1, eerste lid, van de Wet kinderopvang en kwaliteitseisen peuterspeelzalen (Stb 2015, 452).
- In het in artikel I, onderdeel B, nieuw voorgestelde artikel 2, zevende lid, de zinsnede "met het oog op het doel, bedoeld in de artikelen 1.48d, eerste lid, en 2.4c, eerste lid, van de wet" als volgt verduidelijken: met het oog op het waarborgen dat alle personen die op grond van de wet over een verklaring omtrent het gedrag moeten beschikken, continu worden gescreend, bedoeld in artikel 1.48d, eerste lid, en artikel 2.4c, eerste lid, van de wet.
- In artikel I, onderdeel L, de in artikel 20 nieuw voorgestelde citeertitel wijzigen in: Besluit registers kinderopvang (of Besluit registers Wet kinderopvang).
- In de toelichting ingaan op het advies van Actal van 7 augustus 2014.

---

Nader rapport (reactie op het advies) van 22 januari 2018

Het ontwerp geeft de Afdeling advisering van de Raad van State aanleiding tot het maken van een inhoudelijke opmerking over een onduidelijkheid in de toelichting over de vraag wie de verantwoordelijke is in de zin van de Wet bescherming persoonsgegevens (Wbp) voor het personenregister kinderopvang (hierna: het personenregister).

1. Verantwoordelijke in de zin van de Wbp
De Afdeling advisering van de Raad van State (hierna: de Afdeling) merkt op dat in het ontwerpbesluit geregeld wordt dat de Minister van SZW de verantwoordelijke is voor het personenregister en dat het CIBG en de houder aangewezen worden als bewerker voor respectievelijk het verwerken van gegevens in het personenregister en het leggen en beëindigen van koppelingen.

De Afdeling wijst vervolgens op de toelichting waarin wordt beschreven dat - in het kader van de controle van de inschrijvingen in het personenregister - de ingeschrevene op grond van artikel 35 van de Wbp, het recht heeft zich tot de verantwoordelijke te wenden met het verzoek de hem betreffende persoonsgegevens te verbeteren of aan te vullen indien de gegevens niet juist of onvolledig zijn. In de toelichting staat dat dit het CIBG namens de Minister van SZW, de houder voor wat betreft de koppeling in het personenregister en het college voor wat betreft de registers kunnen zijn.

De Afdeling wijst erop dat deze passage in de toelichting kan leiden tot de interpretatie dat het CIBG respectievelijk de houder verantwoordelijke is in de zin van de Wbp. Dit is niet overeenkomstig het ontwerpbesluit waarin de Minister van SZW als verantwoordelijke wordt aangewezen en het CIBG en de houder als bewerkers. De Afdeling adviseert de toelichting op dit punt aan te passen en onduidelijkheden weg te nemen. De desbetreffende passage in de toelichting is aangepast conform dit advies van de Afdeling. De toelichting maakt nu duidelijk dat ingeschrevenen op grond van artikel 36 van de Wbp het recht hebben zich tot de verantwoordelijke, de Minister van SZW, te wenden met het verzoek de hen betreffende persoonsgegevens te verbeteren of aan te vullen indien de gegevens niet juist of onvolledig zijn.

2. Redactionele bijlage
De redactionele opmerkingen in de bijlage bij het advies zijn voor zover mogelijk verwerkt.

3. Overige wijzigingen
Van de gelegenheid is gebruik gemaakt om in het ontwerpbesluit en de bijbehorende nota van toelichting nog enkele wijzigingen aan te brengen. Deze wijzigingen worden in het hiernavolgende toegelicht.

De inwerkingtreding van het personenregister heeft vanwege problemen bij het inrichten van het beheer en de ICT omgeving van het personenregister vertraging opgelopen ten opzichte van de oorspronkelijk geplande invoering per 1 mei 2016. Naar aanleiding van de problemen is een onderzoek uitgevoerd naar de impact, risico’s, en slaagkans van de realisatie en invoering van het personenregister. In februari 2017 is besloten om DUO aan te wijzen als uitvoerder voor de realisatie en invoering van het personenregister. (zie noot 12) In november 2017 is bekendgemaakt dat de invoering van het personenregister zal plaatsvinden met ingang van 1 maart 2018. (zie noot 13)

Gelet op de duur van de verstreken periode tussen het moment van het aanhangig maken van het ontwerpbesluit bij de Afdeling en de aanbieding van het ontwerpbesluit en dit nader rapport aan de Koning, is het noodzakelijk het ontwerpbesluit op enkele onderdelen te actualiseren. Verwijzingen naar de oorspronkelijk beoogde uitvoerder van het personenregister, het CIBG, zijn vervangen door verwijzingen naar DUO. Voorts is het ontwerpbesluit aangepast in verband met de met ingang van 1 januari 2018 in werking getreden Wet innovatie en kwaliteit kinderopvang en Wet harmonisatie kinderopvang en peuterspeelzaalwerk (inclusief onderliggende regelgeving). Met de Wet harmonisatie kinderopvang en peuterspeelzaalwerk is het peuterspeelzaalwerk omgevormd tot kinderopvang waardoor verwijzingen in wet- en regelgeving naar peuterspeelzaalwerk zijn geschrapt. Hoofdstuk 2 (kwaliteitseisen peuterspeelzalen) van de tot 1 januari 2018 zogeheten "Wet kinderopvang en kwaliteitseisen peuterspeelzalen" is komen te vervallen. Gelet daarop zijn ook in het onderhavige ontwerpbesluit de verwijzingen naar peuterspeelzalen, peuterspeelzaalwerk, het landelijk register kinderopvang en peuterspeelzalen en bepalingen uit hoofdstuk 2 van de Wet kinderopvang en kwaliteitseisen peuterspeelzalen geschrapt dan wel aangepast. In verband met het nieuwe Besluit kwaliteit kinderopvang (Stb. 2017, 323) is een artikel III toegevoegd aan het ontwerpbesluit, waarmee een verwijzing wordt aangepast. De grondslag van artikel III (te weten de artikelen 1.45, vierde lid, en 1.50, tweede lid, onder a, van de Wet kinderopvang) is toegevoegd aan de aanhef van het ontwerpbesluit.

In artikel I, onderdeel F, van het voor advies voorgelegde ontwerpbesluit werd voorgesteld artikel 9, vierde lid, van het Besluit registers kinderopvang, buitenlandse kinderopvang en peuterspeelzaalwerk te doen vervallen. In het aangepaste ontwerpbesluit is het oorspronkelijke artikel I, onderdeel F, geschrapt. Artikel 9, vierde lid, van het huidige Besluit landelijk register kinderopvang en register buitenlandse kinderopvang bepaalt dat de gegevens van de houder die worden verwerkt in het landelijk register kinderopvang worden verstrekt aan het UWV om te kunnen bepalen welke personen werkzaam zijn in de kinderopvang. Bij nader inzien is dit artikel ook na inwerkingtreding van het personenregister van belang in verband met incidentele actualiteitscontroles die zullen worden verricht.

Voorts is aan het met artikel I, onderdeel G, van het gewijzigde ontwerpbesluit in te voeren artikel 15 een tweede lid toegevoegd dat regelt wanneer de houder van een kindercentrum of gastouderbureau de koppeling met een ingeschrevene beëindigt.

In artikel I, onderdeel K, van het voor advies aangeboden ontwerpbesluit werd voorgesteld een artikel 16h toe te voegen aan het Besluit registers kinderopvang, buitenlandse kinderopvang en peuterspeelzaalwerk over de gevolgen van de melding over nieuwe gegevens in de justitiële documentatie. Van de gelegenheid is gebruik gemaakt dit artikel uit het ontwerpbesluit te schrappen, aangezien de inhoud van dit artikel reeds is opgenomen in het met de Wet van 21 november 2015 tot wijziging van de Wet kinderopvang en kwaliteitseisen peuterspeelzalen in verband met de totstandkoming van het personenregister kinderopvang en peuterspeelzaalwerk en de mogelijkheid te komen tot meertalige buitenschoolse opvang (Stb. 2015, 452) in te voeren artikel 1.50, zesde en zevende lid, en 1.56b, vijfde lid, van de Wet kinderopvang.

De inwerkingtredingsbepaling van het ontwerpbesluit (artikel IV van het gewijzigde ontwerpbesluit) is nu zodanig vormgegeven dat wordt geregeld dat het besluit, met uitzondering van artikel II, in werking treedt met ingang van 1 maart 2018. Artikel II van het besluit treedt in werking met ingang van 1 juli 2018. Hierdoor blijft de huidige plicht van het UWV om op grond van artikel 5.9, vierde lid, van het Besluit SUWI op verzoek bepaalde informatie te verstrekken aan de Minister van Sociale Zaken en Werkgelegenheid en de colleges van burgemeester en wethouders tot 1 juli 2018 ongewijzigd. De reden hiervoor is dat voor de personen uit continue screening fase 1 een overgangsperiode geldt (die bij ministeriële regeling wordt vastgesteld tot 1 juli 2018) waarin hun gegevens door de Minister van SZW worden verwerkt in het personenregister. Deze personen moeten na inschrijving vervolgens zelf het kenmerk van hun verklaring omtrent het gedrag opvoeren in het personenregister en de houder moet hen koppelen. De reden voor de overgangsperiode is dat de groep personen uit continue sceening fase 1 vanwege de omvang niet in één keer kan worden opgenomen in het personenregister. Zolang de personen uit fase 1 in deze overgangsperiode hun inschrijving in het personenregister nog niet hebben voltooid, zullen zij worden gescreend op de wijze van continue screening in fase 1 (conform de artikelen 9a en 9b van het Besluit landelijk register kinderopvang, register buitenlandse kinderopvang en personenregister kinderopvang). Laatstgenoemde wijziging wordt geregeld met het met artikel I, onderdeel H, van het gewijzigde ontwerpbesluit in te voeren artikel 18a.

De nota van toelichting is op de hiervoor vermelde wijzigingen aangepast. Tot slot zijn enkele meer redactionele wijzingen aangebracht in het ontwerpbesluit en de nota van toelichting.

Ik moge U hierbij het gewijzigde ontwerpbesluit en de gewijzigde nota van toelichting doen toekomen en U verzoeken overeenkomstig dit ontwerp te besluiten.

De Minister van Sociale Zaken en Werkgelegenheid

---

(1) Wet van 21 november 2015 tot wijziging van de Wet kinderopvang en kwaliteitseisen peuterspeelzalen in verband met de totstandkoming van het personenregister kinderopvang en peuterspeelzaalwerk en de mogelijkheid te komen tot meertalige buitenschoolse opvang (Stb. 452).
(2) In de zin van artikel 1, onderdeel d, van de Wbp.
(3) Artikel 3 van het Besluit registers kinderopvang, buitenlandse kinderopvang en peuterspeelzaalwerk te wijzigen. Zie ook de toelichting op artikel 3.
(4) Het CIBG (oorspronkelijk: Centraal Informatiepunt Beroepen Gezondheidszorg) is een agentschap van het Ministerie van Volksgezondheid, Welzijn en Sport. In een bewerkersovereenkomst zullen de taken en verantwoordelijkheden voor het CIBG nader worden omschreven (toelichting op artikel 4).
(5) In de zin van artikel 1, onderdeel e, van de Wbp.
(6) Het voorgestelde tweede lid van het nieuwe artikel 4a.
(7) De houder is degene die met een onderneming een kindercentrum of gastouderbureau exploiteert of de gastouder die een voorziening voor gastouderopvang exploiteert (artikel 1.1, eerste lid Wko).
(8) Koppeling is de handeling waarmee medewerkers worden verbonden aan een houder van een kindercentrum of gastouderbureau (artikel 1.48d Wko; Stb. 2015, 452).
(9) Paragraaf 2 van het algemeen deel van de toelichting.
(10) Aldus de toelichting. Met registers wordt bedoeld: het register kinderopvang en het register peuterspeelzaalwerk (artikel 1, eerste lid, Besluit registers kinderopvang, buitenlandse kinderopvang).
(11) Daarbij is van belang dat het begrip ‘bewerker’ restrictief moet worden uitgelegd. Omdat de bewerker, anders dan de verantwoordelijke, geen zeggenschap heeft over de persoonsgegevens, neemt hij geen beslissingen over het gebruik van de gegevens, de verstrekking aan derden en andere ontvangers, de duur van de opslag van de gegevens enz. Zie Kamerstukken II 1997/98, 25892, nr. 3, p. 61-62. Op grond hiervan kan de bewerker niet worden belast met de beslissing van verzoeken als bedoeld in artikel 35 en 36 Wbp, tenzij daartoe een apart mandaatbesluit wordt genomen of in een wettelijk voorschrift voor de mandatering een specifieke basis wordt gecreëerd (zie artikelen 10.3 en 10.4 Awb).
(12) .Kamerstukken II 2016/17, 31 322, nr. 325.
(13) Kamerstukken II 2017/18, 31 322, nr. 341.

---

Gehele tekst ontwerpregeling met toelichting (pdf, 731 kB)