Ontwerpbesluit tot wijziging van het Kiesbesluit en het Besluit raadgevend referendum in verband met het vereenvoudigen van de procedure voor registratie als kiezer voor Nederlanders die in het buitenland wonen (permanente kiesregistratie niet- ingezetenen), met nota van toelichting.

Bij Kabinetsmissive van 2 december 2016, no.2016002111, heeft Uwe Majesteit, op voordracht van de Minister van Binnenlandse Zaken en Koninkrijksrelaties, bij de Afdeling advisering van de Raad van State ter overweging aanhangig gemaakt het ontwerpbesluit tot wijziging van het Kiesbesluit en het Besluit raadgevend referendum in verband met het vereenvoudigen van de procedure voor registratie als kiezer voor Nederlanders die in het buitenland wonen (permanente kiesregistratie niet- ingezetenen), met nota van toelichting.

Het ontwerpbesluit geeft nadere invulling aan de procedures die Nederlandse kiezers die in het buitenland wonen moeten volgen om te worden opgenomen in het permanente register voor kiezers in het buitenland.

De Afdeling advisering van de Raad van State adviseert het besluit vast te stellen, maar acht schrapping van de verplichting tot het apart vermelden van het burgerservicenummer (BSN) bij de aanvraag tot registratie aangewezen.

1. Apart vermelden BSN
Het ontwerpbesluit regelt dat, indien een verzoeker tot registratie beschikt over een BSN, hij dit bij de aanvraag tot registratie moet verstrekken. (zie noot 1) Indien een aanvrager wel over een BSN beschikt, maar dit niet vermeldt, dan kan het bestuursorgaan de aanvrager wijzen op het verzuim of de aanvraag afwijzen op grond van het feit dat deze onvolledig is. Blijkens de toelichting is verstrekking van het BSN nodig om de gemeente Den Haag zekerheid te geven over de persoon die in het kiezersregister wenst te worden opgenomen. (zie noot 2) De Afdeling merkt hierover het volgende op.

Richtlijn 95/46/EG stelt grenzen aan de verwerking (inclusief het gebruik) van persoonsnummers. (zie noot 3) Voor het gebruik van het BSN is dit uitgewerkt in de Wet bescherming persoonsgegevens en, in het bijzonder, in de Wet algemene bepalingen burgerservicenummer. Eerstgenoemde wet bepaalt dat een nummer dat ter identificatie van een persoon bij wet is voorgeschreven, bij de verwerking van persoonsgegevens slechts wordt gebruikt ter uitvoering van de betreffende wet dan wel voor doeleinden bij de wet bepaald. (zie noot 4) Wel kunnen bij algemene maatregel van bestuur andere gevallen worden aangewezen waarin een dergelijk nummer kan worden gebruikt. (zie noot 5) De Wet algemene bepalingen burgerservicenummer bepaalt dat overheidsorganen bij de uitvoering van hun taak gebruik kunnen maken van het BSN. (zie noot 6) Uitgangspunt van de Wet algemene bepalingen burgerservicenummer is dat persoonsnummers (zoals het BSN) alleen moeten worden gebruikt wanneer dat nodig is. (zie noot 7)

Bij de aanvraag tot registratie moet de aanvrager naast gegevens over geslachtsnaam, voornamen of voorletter, geboortedatum, geslacht, woonadres, nationaliteit, correspondentieadres, e-mailadres en telefoonnummer ook een kopie van een geldig paspoort of identiteitskaart overleggen waaruit de Nederlandse nationaliteit blijkt. Indien een persoon beschikt over een BSN, staat dit vermeld op het paspoort of identiteitskaart. Het is daarmee voorshands onduidelijk wat de toegevoegde waarde is van het apart moeten vermelden van het BSN op de aanvraag. Dit is des te meer van belang nu het niet vermelden van het BSN in de aanvraag blijkens de toelichting kan leiden tot afwijzing daarvan. Mede daardoor kan het apart vermelden van het BSN leiden tot onnodige procedures en administratieve lasten.

Daarenboven wijst de Afdeling erop dat niet alle Nederlanders die voor registratie als kiezer in het buitenland in aanmerking komen, beschikken over een BSN. Dit wordt in het ontwerpbesluit ook onderkend, omdat alleen een BSN hoeft te worden verstrekt indien de kiezer hierover beschikt. Dit betekent echter dat niet bij alle registraties een BSN beschikbaar zal zijn. Daarmee is onduidelijk waarom het BSN noodzakelijk zou zijn om de gemeente Den Haag zekerheid te geven over de persoon die in het register opgenomen zou willen worden; die zekerheid kan in elk geval niet worden geboden in gevallen waarin geen BSN beschikbaar is. De motivering in de toelichting van de noodzaak van het gebruik van het BSN overtuigt ook om die reden niet. (zie noot 8)

De Afdeling adviseert de verplichting tot het vermelden van het BSN bij de aanvraag tot opname in het kiezersregister te schrappen.

2. De Afdeling verwijst naar de bij dit advies behorende redactionele bijlage.

De Afdeling advisering van de Raad van State geeft U in overweging in dezen een besluit te nemen, nadat met het vorenstaande rekening zal zijn gehouden.

De vice-president van de Raad van State

---

Redactionele bijlage bij het advies van de Afdeling advisering van de Raad van State betreffende no.W04.16.0399/I

- In de toelichting verduidelijken dat in het ontwerpbesluit geen gebruik wordt gemaakt van de mogelijkheid op grond van artikel VII van de Wet tot wijziging van de Kieswet in verband met het vereenvoudigen van de procedure voor registratie als kiezer voor Nederlanders die in het buitenland wonen (permanente kiezersregistratie niet-ingezetenen) om voor het eerste jaar na inwerkingtreding bij algemene maatregel van bestuur afwijkende termijnen op te nemen voor de aanvraagprocedure voor een permanente registratie.

---

Nader rapport (reactie op het advies) van 13 maart 2017

De Afdeling advisering van de Raad van State vraagt aandacht voor het gebruik van het burgerservicenummer (BSN) als (vast) onderdeel van de aanvraag voor niet-ingezeten kiezers die daarover beschikken. De toelichting bij het ontwerpbesluit is op dit punt uitgebreid, nu het BSN een voor de uitvoering noodzakelijk gegeven betreft. De opmerking in de redactionele bijlage van het advies is niet overgenomen, omdat de in het wetsvoorstel (permanente kiezersregistratie niet-ingezetenen) geboden bevoegdheid afwijkende termijnen te stellen, niet wordt benut.

Van de gelegenheid is gebruik gemaakt in het ontwerpbesluit een onvolledige verwijzing naar de Kieswet te herstellen.

Ik moge U hierbij het gewijzigd ontwerpbesluit en de gewijzigde nota van toelichting doen toekomen en U verzoeken overeenkomstig dit ontwerp te besluiten.

De minister van Binnenlandse Zaken en Koninkrijksrelaties

---

(1) Zie de artikelen D 4, K 2 en L 2.
(2) Toelichting, paragraaf 3, consultatie, Advies Kiesraad.
(3) Zie artikel 8, vierde lid, van de richtlijn 95/46/EG van het Europees Parlement en de Raad van 24 oktober 1995 betreffende de bescherming van natuurlijke personen in verband met de verwerking van persoonsgegevens en betreffende het vrije verkeer van die gegevens (Pb EU 1995, L 281).
(4) Artikel 24, eerste lid, van de Wet bescherming persoonsgegevens.
(5) Artikel 24, tweede lid, van de Wet bescherming persoonsgegevens.
(6) Artikel 10 van de Wet algemene bepalingen burgerservicenummer.
(7) Kamerstukken II 2005/06, 30 212, nr. 3.
(8) Zie in deze zin ook het advies van de Kiesraad van 15 november 2016 over het ontwerpbesluit.

---

Gehele tekst ontwerpregeling met toelichting (pdf, 212 kB)