Ontwerpbesluit houdende wijziging van een aantal algemene maatregelen van bestuur op het terrein van het Ministerie van Volksgezondheid, Welzijn en Sport teneinde misslagen en omissies te herstellen.

Bij Kabinetsmissive van 18 april 2016, no.2016000693, heeft Uwe Majesteit, op voordracht van de Minister van Volksgezondheid, Welzijn en Sport, bij de Afdeling advisering van de Raad van State ter overweging aanhangig gemaakt het ontwerpbesluit houdende wijziging van een aantal algemene maatregelen van bestuur op het terrein van het Ministerie van Volksgezondheid, Welzijn en Sport teneinde misslagen en omissies te herstellen, met nota van toelichting.

Het ontwerpbesluit voorziet in het herstellen van een aantal onjuistheden en onvolkomenheden in enige regelingen.

De Afdeling advisering van de Raad van State adviseert het besluit vast te stellen, maar acht een dragende motivering van de terugwerkende kracht of aanpassing van het ontwerpbesluit aangewezen.

1.Terugwerkende kracht voor verzamelaars
Artikel XI wijzigt het Warenwetbesluit retributies levensmiddelen (hierna: het besluit). In dit besluit zijn de retributies opgenomen die door de Nederlandse Voedsel- en Waren Autoriteit (NVWA) in rekening worden gebracht voor het uitvoeren van controlewerkzaamheden op grond van Europese regelgeving.
Artikel 9 van dit besluit regelt de door de pakstations, legpluimveehouders en eiproductfabrikanten verschuldigde retributie. Dit artikel is bij besluit van 3 februari 2016 aangepast. (zie noot 1) Omdat het de bedoeling is geweest vanaf het moment van het opheffen van de productschappen de kosten voor de controles te verhalen op de pakstations, pluimveehouders en eiproductfabrikanten, is aan het artikel terugwerkende kracht verleend tot en met 1 april 2015.
De Afdeling heeft over de terugwerkende kracht niet geadviseerd. (zie noot 2)
De NVWA zou in het eerste kwartaal van 2016 de retributies gaan innen over de periode van 1 april 2015 tot en met 31 maart 2016.

Naast de reeds genoemde pakstations, pluimveehouders en eiproductfabrikanten zijn ook de verzamelaars een retributie voor controle verschuldigd. Omdat deze categorie ten onrechte niet was opgenomen in artikel 9 van het besluit, wordt hierin voorzien in het ontwerpbesluit. Ook aan deze verplichting wordt terugwerkende kracht verleend, en wel tot 1 januari 2015. De toelichting motiveert dit door te verwijzen naar het moment van opheffen van de productschappen. (zie noot 3)

Gelet op het rechtszekerheidsbeginsel mag aan belastende maatregelen geen terugwerkende kracht worden toegekend, tenzij bijzondere omstandigheden een afwijking van deze regel rechtvaardigen. Die omstandigheden kunnen worden gevormd door een omvangrijk oneigenlijk gebruik of misbruik van een wettelijke voorziening of door aanmerkelijke aankondigingseffecten. Van dergelijke bijzondere omstandigheden is in dit geval niet gebleken. (zie noot 4)

Gebleken is dat jaarlijks vanaf het tijdstip van opheffing van de productschappen per 1 april 2014 een retributie aan de NVWA verschuldigd is voor de reeds bestaande controles op residuen van verboden stoffen. (zie noot 5) Het eerste jaar zijn de kosten voor de controles niet verhaald op de gecontroleerden. Van bijzondere omstandigheden die terugwerkende kracht tot 1 januari 2015 zouden kunnen rechtvaardigen is niet gebleken. Dat reeds eerder aan de door pakstations, pluimveehouders en eiproductfabrikanten te betalen retributie terugwerkende kracht is toegekend vormt op zich geen bijzondere omstandigheid.

De Afdeling adviseert het verlenen van terugwerkende kracht aan bedoelde belastende maatregel dragend te motiveren. Indien een toereikende motivering niet kan worden gegeven adviseert zij af te zien van het verlenen van terugwerkende kracht.

2. Terugwerkende kracht tot 1 januari 2015
Ingevolge artikel XXIX, derde lid, van het ontwerpbesluit wordt aan artikel XI en daarmee aan het voorgestelde artikel 9 van het Warenwetbesluit retributies levensmiddelen, terugwerkende kracht verleend tot en met 1 januari 2015.
Dit betekent dat de voor de pakstations, pluimveehouders, en eiproductfabrikanten geldende datum tot waar de bepaling terugwerkt, 1 april 2015, wordt gewijzigd in 1 januari 2015. Deze laatste datum wordt ook van toepassing op de verzamelaars.
De toelichting verwijst voor de keuze van deze datum naar het moment van opheffen van de productschappen. (zie noot 6)

Gelet op de bij besluit van 3 februari 2016 gemaakte keuze van 1 april 2015, is de nu voorgestelde datum niet verdedigbaar. Om die reden adviseert de Afdeling af te zien van het verlenen van terugwerkende kracht aan artikel XI van het ontwerpbesluit tot 1 januari 2015.

3. De Afdeling verwijst naar de bij dit advies behorende redactionele bijlage.

De Afdeling advisering van de Raad van State geeft U in overweging in dezen een besluit te nemen, nadat met het vorenstaande rekening zal zijn gehouden.

De vice-president van de Raad van State

---

Redactionele bijlage bij het advies van de Afdeling advisering van de Raad van State betreffende no.W13.16.0094/III

- In de aanhef de verwijzing naar artikel 22, eerste en tweede lid, van de Warenwet en artikel 32, tweede lid, van de Zorgverzekeringswet achterwege laten. Voorts de verwijzing naar artikel 13, onder a, van de Warenwet wijzigen in: artikel 13 van de Warenwet.
- In artikel II de verwijzing naar categorie B wijzigen in categorie C. Voorts in de toelichting tot uitdrukking brengen dat de wijziging is voorgesteld in overeenstemming met de Minister van Veiligheid en Justitie, overeenkomstig artikel 11c, vierde lid, Tabakswet.
- In artikel XIX, onderdeel D, de verwijzing in artikel 2.17, vierde lid, naar het derde lid wijzigen in: tweede lid.
- In artikel XXV ook voorzien in wijziging van artikel 6, derde lid, van het Besluit gezondheidszorgpsycholoog in verband met de verwijzing naar het tweede lid.
- In artikel XXVI ook voorzien in artikel 6, derde lid, van het Besluit psychotherapeut in verband met de verwijzing naar het tweede lid.
- Artikel XXIII komt twee maal voor. De wijziging van het Registratiebesluit BIG behoeft als opschrift: artikel XXVIII.
- In het algemeen deel van de toelichting nauwkeuriger aanduiden waaruit de "wetstechnische misslagen" bestaan.

---

Nader rapport (reactie op het advies) van 9 september 2016

1. De Afdeling advisering van de Raad van State adviseert het besluit vast te stellen, maar acht een dragende motivering van de terugwerkende kracht in de artikelen XI en XXIX, derde lid, (na vernummering bij nader rapport de artikelen XII en XXX, derde lid) of aanpassing van het ontwerpbesluit op deze punten, aangewezen.

Artikel 27, tweede lid, van de Europese controleverordening (zie noot 7) legt de verplichting op aan lidstaten om een vergoeding te innen voor controles in de eiersector op grond van richtlijn 96/23/EG (zie noot 8). In Nederland is hiervoor het Nationaal Plan Residuen Eiersector (verder: NPR) opgezet. Op grond van het NPR zijn de pakstations, de legpluimveehouders, de eiproductenfabrikanten en de verzamelaars een retributie verschuldigd aan de NVWA. Voorheen werd dit door het Productschap Pluimvee en Eieren (verder: PPE) gefinancierd uit de heffingen bij pakstations, legpluimveehouders, eiproductenfabrikanten en verzamelaars. In verband met het opheffen van de productschappen (Stb. 2014, 571) kan het PPE deze rol niet meer vervullen. De controles die in 2014 zijn uitgevoerd, zijn niet doorbelast aan de sector. Het systeem voor het rechtstreeks innen van de retributies was destijds nog onvoldoende ingericht. De sector is op de hoogte gesteld van het feit dat de controles die in 2015 uitgevoerd worden, bij de sector geïnd zouden worden. Aangezien de inning achteraf plaatsvindt, zou in 2016 de retributies over het jaar 2015 worden geïnd. Om die reden was terugwerkende kracht verleend aan artikel XII tot 1 januari 2015.

De Raad is van mening dat geen sprake is van bijzondere omstandigheden die het verlenen van terugwerkende kracht aan de belastende maatregel tot 1 januari 2015 rechtvaardigen. Het feit dat Europese regelgeving Nederland verplicht een vergoeding te innen voor controles in de eiersector en de mededeling richting de sector dat vanaf 2015 de retributies geïnd zouden worden, was de aanleiding om terugwerkende kracht te verlenen. Uit schriftelijke stukken kan echter niet duidelijk worden opgemaakt dat de sector moet betalen voor de controles die in 2015 hebben plaatsgevonden. Voor het innen van de retributies over het jaar 2016 ligt dit anders. Om die reden wordt terugwerkende kracht verleend tot 1 januari 2016. Aan AVINED is ondermandaat verleend om deze retributie te innen. Begin 2017 zal AVINED deze retributie gaan innen bij de pakstations, de legpluimveehouders, de eiproductenfabrikanten en de verzamelaars voor de controles die in 2016 hebben plaatsgevonden.

2. Naar aanleiding van het advies van de Raad is de terugwerkende kracht van artikel XII beperkt tot 1 januari 2016. Daarnaast is in artikel XIII opgenomen dat over de periode van 1 april 2014 tot 1 januari 2016 geen retributies verschuldigd zijn op grond van artikel 9, derde lid, van het Warenwetbesluit retributies levensmiddelen.

3. De redactionele opmerkingen van de Raad zijn overgenomen met uitzondering van de opmerking met betrekking tot artikel 2.17, vierde lid, van het Besluit zorgverzekering (artikel XX, onderdeel D). Artikel 2.17, derde lid, van het Besluit zorgverzekering, bepaalt het uiterste tijdstip waarop de zorgverzekeraar een rekening voor zorg of overige diensten moet hebben ontvangen om die in mindering te kunnen brengen op het verplicht eigen risico van de verzekerde. Dit tijdstip is 31 december van het kalenderjaar volgend op het kalenderjaar waarop het eigen risico betrekking heeft. Artikel 2.17, vierde lid, van het Besluit zorgverzekering, regelt dat een rekening die de zorgverzekeraar na dat tijdstip heeft ontvangen toch in mindering mag brengen op het eigen risico indien het aan de verzekerde te wijten is dat de zorgverzekeraar de rekening niet tijdig heeft ontvangen. Artikel 2.17, vierde lid, vormt derhalve een afwijking van het derde lid van dat artikel. De verwijzing naar het derde lid is daarom gehandhaafd.

4. Van de gelegenheid is gebruik gemaakt om twee artikelen toe te voegen. Het gaat hierbij ten eerste om artikel III waarin artikel 5.5 van het Tabaks- en rookwarenbesluit wordt gewijzigd. Deze bepaling is op 20 mei 2016 in werking getreden en regelt de registratieplicht voor detaillisten die tabaksproducten, elektronische sigaretten en navulverpakkingen aanbieden voor grensoverschrijdende verkoop op afstand. In de eerste maanden van de uitvoering is gebleken dat er behoefte is aan aanvullende eisen om te voorkomen dat op de lijst van geregistreerde detaillisten, detaillisten staan die handelen vanuit of naar een staat van de Europese Economische Ruimte waar (het aanbieden van) grensoverschrijdende verkoop op afstand van deze producten verboden is. Dit wordt geregeld in artikel III.

De tweede toevoeging betreft artikel XXVII waarin een verschrijving in de bijlage bij het Besluit Hersendoodprotocol wordt hersteld.

Ik moge U hierbij het gewijzigde ontwerpbesluit en de gewijzigde nota van toelichting doen toekomen en U verzoeken overeenkomstig dit ontwerp te besluiten.

De Minister van Volksgezondheid, Welzijn en Sport,

De Staatssecretaris van Volksgezondheid, Welzijn en Sport

---

(1) Besluit van 3 februari 2016, houdende wijziging van enkele Warenwetbesluiten in verband met de wijziging van de Warenwet (Stb. 2015, 235), de uitvoering van verordening (EU) nr. 1379/2013, de aanpassing van de aanduiding van kaas enkele technische wijzigingen (Stb. 61).
(2) De terugwerkende kracht is bij gelegenheid van het nader rapport aan het ontwerpbesluit toegevoegd.
(3) Artikel XXIX, derde lid, en de toelichting op artikel XI.
(4) Zie ook aanwijzing 167 van de Aanwijzingen voor de regelgeving en Kamerstukken II 2013/14, 33 957, nr. 4, blz. 9 en 2014/15, 34 273, nr. 4, onder punt 2b.
(5) Zie Stb. 2014, 81, blz. 8.
(6) Toelichting op artikel XI.
(7) Verordening (EG) nr. 882/2004 inzake officiële controles op de naleving van de wetgeving inzake diervoeders en levensmiddelen en de voorschriften inzake diergezondheid en dierenwelzijn (PbEU 2004, L165).
(8) Richtlijn 96/23/EG van de Raad van 29 april 1996 inzake controlemaatregelen ten aanzien van bepaalde stoffen en residuen daarvan in levende dieren en in produkten daarvan en tot intrekking van de Richtlijnen 85/358/EEG en 86/469/EEG en de Beschikkingen 89/187/EEG en 91/664/EEG (PbEG 1996, L 125).

---

Gehele tekst ontwerpregeling met toelichting (pdf, 214 kB)