Ontwerpbesluit tot wijziging van het Luchthavenverkeerbesluit Schiphol in verband met het bieden van de mogelijkheid tot het vervroegen en verlengen van de nachtelijke vertrek- en naderingsprocedures, met nota van toelichting.

Bij Kabinetsmissive van 16 december 2015, no.2015002245, heeft Uwe Majesteit, op voordracht van de Staatssecretaris van Infrastructuur en Milieu, bij de Afdeling advisering van de Raad van State ter overweging aanhangig gemaakt het ontwerpbesluit tot wijziging van het Luchthavenverkeerbesluit Schiphol in verband met het bieden van de mogelijkheid tot het vervroegen en verlengen van de nachtelijke vertrek- en naderingsprocedures, met nota van toelichting.

Gebruik van de nachtelijke vertrek- en naderingsprocedures leidt tot minder geluidbelasting voor de omgeving van Schiphol doordat vliegverkeer andere routes en hogere vlieghoogtes gebruikt dan overdag. Daarnaast draagt het zo veel mogelijk naderen in glijvlucht bij aan minder geluidbelasting. Na een experimenteerperiode vervroegt het wijzigingsbesluit mogelijke toepassing van dit regime van 23.00 uur naar 22.15 uur.

De Afdeling advisering van de Raad van State adviseert het besluit vast te stellen, maar acht opneming van een nieuwe, expliciet op langere toepassing van het nachtregime toegesneden bevoegdheid aangewezen.

Uit de toelichting blijkt dat toepassing van het nachtregime niet zonder meer dagelijks vanaf een bepaald vaststaand tijdstip mogelijk is. De strekking van het besluit is Luchtverkeersleiding Nederland (verder: LVNL) de mogelijkheid te geven dit regime toe te passen indien het verkeersaanbod en andere operationele omstandigheden dat toelaten. (zie noot 1) In de ochtend geldt al een vergelijkbare aanpak waarbij het nachtregime tussen 6.00 uur en 6.45 uur nog zoveel mogelijk toegepast wordt. (zie noot 2) LVNL zal in de praktijk per dag het tijdstip waarop wordt overgegaan van dag- naar nachtprocedures vaststellen. (zie noot 3) Voorzien wordt dat LVNL de op zichzelf ruime afwijkingsbevoegdheid van art 3.1.3., tweede lid, van het Besluit hiervoor zal benutten. Die bepaling geeft de mogelijkheid zo nodig in verband met een veilige en doelmatige afwikkeling van het luchthavenluchtverkeer zodanig luchtverkeersleiding te geven dat de vlucht niet binnen de luchtverkeersweg of op de hoogte wordt uitgevoerd die de bijlage voorschrijft. Uit de bewoordingen van deze bevoegdheid en het algemene karakter van de gelding van een dagregime dan wel een nachtregime voor een bepaalde baan leidt de Afdeling af dat de wetgever met artikel 3.1.3. vooral het oog heeft gehad op afwijking van het algemene regime voor een bepaalde, individuele vlucht. De oorspronkelijke toelichting op artikel 3.1.3. duidt hier ook op. (zie noot 4) Toepassing van deze bevoegdheid om met het oog op geluidbeperking het geldende algemene regime als zodanig te wijzigen past zo bezien niet goed in de wettelijke systematiek.

Dit blijkt ook uit de bepaling van artikel 3.1.3., derde lid, van het Luchthavenverkeerbesluit, dat toepassing van de afwijkingsbevoegdheid bindt aan maximale percentages. Achtergrond hiervan is de wens te veel extra geluidbelasting als gevolg van toepassing van de afwijkingsbevoegdheid te voorkomen. De uit geluidoogpunt gunstige toepassing van het nachtregime behoort in deze percentages dan ook juist niet mee te wegen. De toelichting stelt dat deze afwijkingen om die reden worden toegerekend aan de percentages voor het dagregime (die ruimer zijn) en dan nog alleen indien van zowel het dag- als het nachtregime wordt afgeweken. (zie noot 5) De tekst van art. 3.1.3., derde lid, zelf adresseert dit echter niet.

Gelet op bovenstaande en het beoogde structurele karakter acht de Afdeling het aangewezen een expliciete bevoegdheid voor LVNL op te nemen om tussen 22.15 uur en 23.00 uur en tussen 6.00 uur en 6.45 uur met het oog op geluidhinderbeperking het nachtregime toe te passen.

Het ontwerpbesluit wijzigt de tijdstippen in de bijlagen voor het nachtregime waardoor deze niet meer aansluiten op de tijdstippen in de bijlagen voor het dagregime. (zie noot 6) Uit een oogpunt van kenbaarheid komt het de Afdeling wenselijk voor dat in elk geval uit de bijlagen voor het dagregime op ondubbelzinnige wijze blijkt dat tussen 22.15 uur en 23.00 uur en tussen 6.00 uur en 6.45 uur op aanwijzing van LVNL het nachtregime uit een andere bijlage geldt.

De Afdeling adviseert het ontwerpbesluit in bovenbedoelde zin aan te passen.

De Afdeling advisering van de Raad van State geeft U in overweging in dezen een besluit te nemen, nadat met het vorenstaande rekening zal zijn gehouden.

De vice-president van de Raad van State

---

Nader rapport (reactie op het advies) van 29 juni 2016

1. De Raad van State adviseert om gelet op het beoogde structurele karakter van het nachtregime een expliciete bevoegdheid voor Luchtverkeersleiding Nederland (LVNL) op te nemen om tussen 22.15 uur en 23.00 uur en tussen 6.00 uur en 6.45 uur met het oog op geluidhinderbeperking het nachtregime toe te passen. Daartoe is in artikel 3.1.3 een nieuw vierde lid opgenomen. De nota van toelichting is dienovereenkomstig aangepast.

2. Voorts adviseert de Raad van State om uit een oogpunt van kenbaarheid in elk geval op de dagkaarten in de bijlage ondubbelzinnig te laten blijken dat tussen 22.15 uur en 23.00 uur en tussen 6.00 uur en 6.45 uur op aanwijzing van LVNL het nachtregime van de nachtkaarten geldt. De kaarten in de bijlage zijn op deze wijze aangepast.

Ik moge U hierbij het gewijzigde ontwerp-besluit en de gewijzigde nota van toelichting doen toekomen en U verzoeken overeenkomstig dit ontwerp te besluiten.

DE STAATSSECRETARIS VAN INFRASTRUCTUUR EN MILIEU

---

(1) Toelichting, paragraaf 1.
(2) Besluit van 11 augustus 2012 tot wijziging van het Luchthavenverkeerbesluit Schiphol in verband met het bieden van de mogelijkheid tot verlenging van de gebruiksduur van de nachtelijke vertrek- en naderingsprocedures (Stb. 2012, 382)
(3) Toelichting, paragraaf 2.
(4) De oorspronkelijke toelichting op art. 3.1.3. van het Besluit (Stb. 2002, 592) vermeldt: "De praktijk leert dat de LVNL onder omstandigheden, om het verkeersaanbod veilig en doelmatig af te kunnen wikkelen, luchtverkeersleiding moet geven die leidt tot afwijking van eerste lid. Zo zal bijvoorbeeld als twee vliegtuigen achter elkaar door een luchtverkeersweg vertrekken en het achterste toestel sneller gaat dan het voorste, de LVNL een aanvullende instructie kunnen geven aan het voorste toestel die erop is gericht om plaats te maken voor het snellere vliegtuig.".
(5) Toelichting, artikelsgewijze toelichting op artikel I.
(6) Het dagregime geldt tot 23.00 uur terwijl vanaf 22.15 uur dan volgens een andere bijlage tevens het nachtregime zou gelden.

---

Gehele tekst ontwerpregeling met toelichting (pdf, 451 kB)